W pierwszym meczu o awans do Metalkas 2. Ekstraligi w niemieckim Landshut długo żadna z ekip nie zdołała wypracować sobie przewagi. Przy wyniku 39:39 sędzia, ze względu na pogarszające się warunki torowe, zakończył zawody po 13. biegu.

Liderzy Wybrzeża dali sygnał do walki

Wybrzeże miało w tym meczu swoich liderów. Najskuteczniejszym zawodnikiem gdańskiego zespołu był Timo Lahti, który zdobył 10 punktów oraz bonus. Fin rozpoczął zawody od dwóch zwycięstw i choć później przyjechał trzeci, w swoim ostatnim starcie ponownie wygrał.

Dobrze spisał się także Szwed Jacob Thorssell, który zdobył 7 punktów i dwa bonusy. 6 punktów wywalczył Duńczyk Tim Sørensen, a po 5 dorzucili Mateusz Bartkowiak i Jan Przanowski. Krystian Pieszczek oraz Eryk Kamiński zdobyli po 3 punkty.

Cały zespół punktował – nadzieje przed rewanżem

To ważne, że w tym meczu punktowała cała drużyna. Pozwoliło to osiągnąć dobry wynik w kontekście rewanżu w Gdańsku.

Historia rywalizacji Wybrzeża Gdańsk z Landshut Devils w 2026 roku

Niebiesko-biało-czerwoni z Gdańska mogą więc patrzeć z umiarkowanym optymizmem na rewanż na torze im. Zbigniewa Podleckiego. Przypomnijmy, że będzie to już trzecie spotkanie obu drużyn w tegorocznych rozgrywkach i po raz kolejny Wybrzeże nie przegrało z niemieckim zespołem. 

Najpierw Wybrzeże pokonało „Diabły” 47:43 na ich torze, a potem w Gdańsku 55:35. To stawiało ich w roli faworyta, ale o tym, że nie warto się do niej zbyt mocno przywiązywać, ekipa trenera Lecha Kędziora przekonała się rok temu podczas niespodziewanie przegranego finału z Polonią Piła.

Decydujący mecz finału KLŻ. Kiedy i gdzie?

Tym razem rewanż odbędzie się w niedzielę, 20 września w Gdańsku. Stawka jest najwyższa z możliwych – zwycięzca finału wywalczy awans. 

Wybrzeże ma przed sobą jeden decydujący mecz oraz własny tor i kibiców.

Wybrzeże Gdańsk - Trans MF Landshut Devils 39:39. Skład i punkty

Trans MF Landshut Devils: Kim Nilsson 5 (2,0,3,D), Leon Flint 9+1 (3,3,2*,1), Erik Riss 7 (0,1,3,3), Jonas Knudsen 8 (3,2,1,2), Kevin Wölbert 5 (0,2,3,D), Tyler Haupt 3 (2,1,0), Mario Häusl 2+1 (0,W,2*), Hannah Grunwald nie startowała. 

Wybrzeże Gdańsk: Krystian Pieszczek 3 (1,1,D,1), Tim Sørensen 6 (2,3,1,W), Timo Lahti 10+1 (3,3,1*,3), Mateusz Bartkowiak 5 (0,-,2,3), Jacob Thorssell 7+2 (1*,2,2,2*), Eryk Kamiński 3 (1,2,0), Jan Przanowski 5+1 (3,D,1*,1), Mikołaj Krok nie startował.

Po dwóch wysokich przegranych na własnym boisku na początku sezonu, po 0:3, Lechia Gdańsk w niedzielę, 13 września odniosła drugie z rzędu zwycięstwo u siebie, pokonując wicelidera Betclic I ligi Miedź Legnica 2:1.

Lechia objęła prowadzenie w 32. minucie. Rzut karny na bramkę zamienił Tomasz Neugebauer. W 53. minucie wynik podwyższył Kevin Dodaj. Po tym golu wydawało się, że Lechia spokojnie „dowiezie” zwycięstwo. Nic bardziej mylnego. 

Nerwowa końcówka i gra w osłabieniu

W końcówce gospodarze musieli ofiarnie się bronić. Najpierw w 81. minucie goście po stałym fragmencie gry za sprawą Marcela Mansfelda strzelili kontaktową bramkę, a w 86. minucie błąd popełnił rezerwowy Igor Bambecki. Po przejęciu piłki i dobrym wyjściu do kontry, zamiast podać futbolówkę do lepiej ustawionego kolegi z drużyny, Bambecki niepotrzebnie trzymał ją zbyt długo. Gdy ją stracił, sfaulował przeciwnika. Jako że miał już na koncie żółtą kartkę, musiał opuścić boisko. 

Lechia w ostatnich minutach meczu grała więc w osłabieniu, co oczywiście chcieli wykorzystać goście.

Dzięki ofiarnej obronie – ku radości swoich kibiców – Lechia zdołała jednak utrzymać korzystny wynik i po ostatnim gwizdku sędziego dopisała na swoje konto kolejne trzy punkty.

Awans w tabeli

Lechia Gdańsk awansowała tymczasowo na dziesiąte miejsce (nie wszystkie drużyny rozegrały już mecze ósmej kolejki). 

• W kolejnym meczu Lechia ponownie zagra na własnym stadionie. W sobotę, 19 września Gdańszczanie podejmą Stal Mielec.

Wynik meczu Lechia Gdańsk - Miedź Legnica

Lechia Gdańsk - Miedź Legnica 2:1 (1:0)

Bramki: 1:0 Tomasz Neugebauer (32), 2:0 Kevin Dodaj (53), 2:1 Marcel Mansfeld (81).

Lechia: Holewiński – Kopasek, Łopata, Beskorowajnyj, Małow, Wójtowicz (74. Bambecki), Iwaonow (60. Adkonis), Neugebauer, Dodaj, Blănuță (88. Madej), Szach (73. Głogowski, 88. Szczepankiewicz).

Tegoroczne Pomorskie Święto Plonów połączono w Sztumie z Dniami Ziemi Sztumskiej, dlatego już od kilku dni mieszkańcy miasta i goście bawią się przy dobrej muzyce oraz innych atrakcjach.

Dożynki wojewódzkie rozpoczęły się w niedzielę, 13 września mszą świętą w Kościele pw. św. Anny. Nabożeństwo było wyrazem wdzięczności za tegoroczne plony i trud rolników.

Oficjalnej części wydarzenia towarzyszyła oprawa artystyczna. Na sztumskiej scenie wystąpił Zespół Pieśni i Tańca 22. BLT z Malborka, który swoim występem nadał uroczystości wyjątkowy klimat.

Dożynki to wyjątkowy czas, który łączy pokolenia, przypomina o korzeniach i pozwala wspólnie celebrować to, co dla lokalnej społeczności najważniejsze.

Barwny korowód, powiatowe zagrody i konkursy

Dożynki to nie tylko symboliczne zakończenie żniw i prac polowych, ale też okazja do skosztowania regionalnych przysmaków, udziału w warsztatach, a także poznania kultury oraz tradycji pomorskiej. 

Tradycyjnie podczas dożynek odbywają się konkursy na najpiękniejszy wieniec dożynkowy oraz najlepszą prezentację powiatu. Powiatowe zagrody są licznie odwiedzane przez uczestników wydarzenia. Już z daleka przyciągają nie tylko oryginalnymi dekoracjami, ale też muzyką, zabawą, tańcami i poczęstunkiem.

W Sztumie reprezentacje poszczególnych powiatów przygotowywały swoje ekspozycje oraz zagrody od sobotniego poranka, 12 września.

Regionalne smaki i rękodzieło podczas Święta Plonów

Dożynki są też okazją do degustowania i kupowania lokalnych produktów. W tym roku wystawców w Sztumie nie brakowało. Koła gospodyń wiejskich serwowały tradycyjne dania, a posiadacze zdolności manualnych mogli spróbować swoich sił podczas warsztatów artystycznych i, np., ulepić garnek, pomalować torbę, wykonać świecę z wosku pszczelego, przypinki, wiatraki i łódki.

Strefa zabaw i edukacji dla dzieci i dorosłych

Dostępna była też wielkoformatowa planszówka Spy Guy. Grając w nią, można było odkrywać tajemnice Pomorza – jego kulturę, historię i przyrodę. 

Najmłodsi mogli korzystać z dmuchańców, wesołego miasteczka, pokazów teatralnych i animacji.

Zarówno starsi, jak i młodsi bawić się będą przy muzyce. W Sztumie wystąpią Blanka i De Mono. 

Darmowe badania i porady medyczne podczas dożynek w Sztumie 

Z darmowych badań można było skorzystać zarówno w sobotę, jak i w niedzielę. W białym miasteczku dostępne były: spirometria, pomiary ciśnienia i glukozy, tlenku węgla w wydychanym powietrzu.

Specjaliści ze Szpitala Specjalistycznego w Kościerzynie udzielali porad z zakresu: kardiologii, urologii, onkologii, dietetyki, psychologii, podologii czy fizjoterapii.

Pokazywano też, jak prawidłowo badać piersi i jądra, dbać o jelita oraz higienę jamy ustnej.

Leon Mroczkiewicz i Tadeusz Perkitny, świeżo upieczeni absolwenci Wydziału Rolniczo-Leśnego Uniwersytetu Poznańskiego postanowili zrobić coś, co z dzisiejszej perspektywy wciąż wydaje się niemal niewiarygodne. Zamiast rozpocząć spokojne, zawodowe życie, ruszyli w świat. 

Mieli niewiele pieniędzy, podstawowy ekwipunek, ale ogromną ciekawość świata. Ich wyprawa miała być nie tylko przygodą, ale także swoistą kontynuacją studiów. Chcieli na własne oczy zobaczyć lasy różnych stref klimatycznych i skonfrontować wiedzę zdobytą na uniwersytecie z rzeczywistością odległych kontynentów.

Ostatecznie przemierzyli 36 krajów na pięciu kontynentach, pokonując około 88 tysięcy kilometrów.

Sto lat później w Nowym Porcie w Gdańsku. W tym miejscu zaczęła się ta niezwykła historia

Dokładnie w setną rocznicę rozpoczęcia wyprawy, w piątek, 11 września 2026 roku, prawie 40-osobowa grupa młodzieży z Koła Turystycznego imienia Leona Mroczkiewicza i Tadeusza Perkitnego z IX Liceum Ogólnokształcącego w Poznaniu również wyruszyła z poznańskiego dworca kolejowego. Tym razem celem nie była jednak podróż dookoła świata, lecz symboliczne przejście fragmentem szlaku ich patronów. Poznańscy uczniowie przyjechali do Gdańska. 

Nie zwiedzali jednak Długiego Targu, ulicy Mariackiej czy Europejskiego Centrum Solidarności. Ich celem był Nowy Port. To właśnie tam, sto lat temu, Leon Mroczkiewicz i Tadeusz Perkitny dotarli po rozpoczęciu swojej wyprawy. Z Gdańska ruszyli statkiem w kierunku Kopenhagi, a następnie Malmö, rozpoczynając właściwą, wieloletnią włóczęgę po świecie.

– To zapewne dość nieoczywisty wybór – przyznał przed wyjazdem Piotr Ciesielski, nauczyciel geografii i opiekun koła turystycznego. – Ale zależy nam na tym, żeby symbolicznie stanąć w tym miejscu, z którego Leon i Tadeusz popłynęli do Kopenhagi i potem dalej do Malmö. Niestety, szkolne obowiązki nie pozwolą nam na przemierzenie całej trasy w ślad za naszymi patronami, ale tę wyjątkową rocznicę chcemy uczcić, docierając do Nowego Portu. Liczymy, że nasz zaprzyjaźniony trójmiejski przewodnik odsłoni przed nami tajemnice i ciekawe historie tej części Gdańska.

Dla uczestników wyprawy było to więc coś więcej niż zwykła wycieczka. Chodziło o odnalezienie konkretnego miejsca na mapie i wyobrażenie sobie, że dokładnie stąd przed stu laty dwóch młodych Poznaniaków rozpoczęło jedną z najbardziej niezwykłych polskich podróży międzywojennego dwudziestolecia. 

Podróż przez kontynenty. Od Europy po Amerykę Południową

Początek wyprawy nie zapowiadał jeszcze skali przedsięwzięcia. Z Gdańska podróżnicy popłynęli do Skandynawii. Odwiedzili Danię, Szwecję i Norwegię, a następnie ruszyli przez Francję w kierunku Ameryki Południowej. Nie podróżowali jednak jak dzisiejsi turyści. Na dalsze etapy wyprawy musieli zarabiać. Podejmowali się praktycznie każdej pracy, która pozwalała zdobyć środki na kolejne bilety i dalszą wędrówkę.

W Szwecji pracowali między innymi w przemyśle drzewnym. We Francji byli drwalami i robotnikami, ale podejmowali także zupełnie inne zajęcia. Na Lazurowym Wybrzeżu, na przykład, opiekowali się dziećmi, podlewali palmy, nosili walizki i czyścili buty hotelowym gościom. W Brazylii zaś naprawiali tory kolejki leśnej, a korzystając z przywiezionego sprzętu fotograficznego, otworzyli atelier fotograficzne w środku lasów równikowych.

W Argentynie pracowali przy pomiarach związanych z wytyczaniem nowej linii kolejowej Pie de Palo-Mendoza. Następnie przez Stany Zjednoczone, Hawaje i Japonię dotarli do Azji. W październiku 1928 roku osiągnęli Sajgon, a dalsza droga prowadziła przez Indochiny, Półwysep Malajski i Cejlon.

W Indochinach w samym środku tropikalnej dżungli pracowali jako geodeci i mierniczy, zajmując się między innymi wydzielaniem terenów lasu dziewiczego pod plantacje.

W Casablance kupili samochód Ford, którym przez Maroko, Hiszpanię, Francję, Austrię i Czechosłowację wrócili do Poznania. Ich wielka włóczęga trwała niemal cztery lata. 

„Byleby naprzód, przed siebie z uśmiechem”. Inspiracja dla kolejnych pokoleń

W całej tej historii szczególnie uderza nie tylko skala podróży, lecz także sposób, w jaki Leon Mroczkiewicz i Tadeusz Perkitny radzili sobie z kolejnymi problemami

Zachwyciły nas niebywała pogoda ducha, zaradność i kreatywność Leona i Tadeusza. Właśnie dlatego zdecydowaliśmy w 2020 roku, że Mroczkiewicz i Perkitny zostaną patronami naszego koła. My w naszych podróżach również staramy się kierować mottem patronów, które brzmiało: „Byleby naprzód, przed siebie z uśmiechem na twarzy”.

Piotr Ciesielski / nauczyciel geografii i opiekun koła turystycznego

To motto dobrze oddaje charakter ich wyprawy. Kiedy jedna droga się kończyła, szukali następnej. Kiedy brakowało pieniędzy, szukali pracy. Kiedy pojawiały się problemy, próbowali znaleźć rozwiązanie. I właśnie ten aspekt historii dwóch podróżników jest szczególnie bliski młodzieży z poznańskiego koła turystycznego.

Losy po powrocie: naukowcy, autorzy i patroni

Leon Mroczkiewicz został wybitnym specjalistą w dziedzinie hodowli lasu. W 1961 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Technicznego w Dreźnie, a w 1967 roku został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. Przez pewien czas pracował także w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku. Zmarł 7 września 1971 roku w Poznaniu.

Tadeusz Perkitny zapisał się natomiast w historii polskiej nauki przede wszystkim jako wybitny specjalista w dziedzinie technologii drewna, dydaktyk i autor publikacji naukowych. Był również doktorem honoris causa poznańskiej Akademii Rolniczej. Zmarł 7 sierpnia 1986 roku w Poznaniu.

Wyprawę Leona Mroczkiewicza i Tadeusza Perkitnego można dziś odtworzyć dzięki książkom. Pierwszą relację – „Z setką złotych dookoła świata” – Tadeusz Perkitny napisał na podstawie własnych dzienników i korespondencji publikowanej podczas wyprawy w „Kurierze Poznańskim”. 

Pełniejszym zapisem podróży jest dwutomowe „Okrążmy świat raz jeszcze”, wydane po raz pierwszy w 1979 roku.

Młodsi czytelnicy mogą sięgnąć po „Wokół świata na wariata” Łukasza Wierzbickiego, autora „Afryki Kazika”. To barwnie ilustrowana opowieść oparta na prawdziwej historii dwóch podróżników.

Jak podało Radio Gdańsk, w piątek, 11 września w X Liceum Ogólnokształcącym w Gdyni otrzęsiny zakończyły się interwencją policji i wizytą w szpitalu. Część 15-latków – jak poinformował rozgłośnię jeden z rodziców – miała być przymuszana do zażycia tzw. snusów.

Oficer prasowa gdyńskiej policji st. post. Aleksandra Olszewska potwierdziła, że skierowany na miejsce patrol ustalił, że 15-latkowie zażyli snusy. Czterech uczniów pojechało do szpitala na badania, a jeden wrócił pod opieką rodziców do domu. 

Reakcja szkoły i władz miasta

Jak poinformowały władze Gdyni, w placówce odbyły się już specjalna rada pedagogiczna oraz spotkania z rodzicami.

Co to są snusy i dlaczego są niebezpieczne?

Snusy to niewielkie nikotynowe woreczki, które umieszcza się w jamie ustnej, najczęściej między wargą a dziąsłem. Zawartość nikotyny w nich jest znacznie wyższa niż w tradycyjnych papierosach. W Polsce sprzedaż snusów zawierających tytoń jest zakazana. Legalne są woreczki nikotynowe bez tytoniu, ale wyłącznie dla osób pełnoletnich.

Węzeł integracyjny w Sztumie był jedną z inwestycji, na którą od lat czekali mieszkańcy. Teraz wygodnie można przesiąść się z pociągu na autobus, do samochodu, na rower lub ruszyć pieszo w stronę centrum miasta.

Inwestycja w serce miasta  

Przebudowa układu komunikacyjnego wokół dworca PKP dotyczyła ulic: 

• Kasprowicza, 
• Kościuszki,
• części ul. Reja i Żeromskiego. 

W ramach inwestycji powstały ponad kilometr dróg pieszo-rowerowych (1,18 km) oraz chodniki zapewniające dojazd i dojście do węzła. Przy stacji kolejowej utworzono też parkingi Kiss&Ride oraz Park&Ride, a także cztery nowe przystanki autobusowe przy ul. Kościuszki.

Ponadto zaplanowano 20 miejsc parkingowych dla rowerów.

Sfinansowana w dużej mierze z funduszy unijnych inwestycja zwiększy dostępność i atrakcyjność transportu publicznego, w szczególności kolejowego. Modernizacja ma zachęcić mieszkańców Powiśla do korzystania z transportu publicznego, bo dzięki wykonanej przebudowie będzie więcej możliwości dojazdu do dworców.

Mieczysław Struk / marszałek województwa pomorskiego

Ekologiczna komunikacja – mniej spalin w Sztumie

Budowa węzła integracyjnego ma przyczynić się też do ograniczenia ruchu samochodowego na rzecz komunikacji rowerowej i pieszej, co wpłynie na zmniejszenie emisji dwutlenku węgla.

Duże dofinansowanie z Unii Europejskiej

Inwestycja kosztowała ok. 29 mln zł, w tym prawie 22,5 mln zł pochodziło z Funduszy Europejskich dla Pomorza. Pozostałe środki były z Krajowego Planu Odbudowy i Polskiego Ładu. 

Szacuje się, że rocznie z nowego lub zmodernizowanego transportu publicznego skorzysta 80 tys. pasażerów, a z infrastruktury rowerowej – 15 tys. osób.

Jak podał portal RMF24.pl, w sobotę, 12 września dwóch mężczyzn postanowiło dotrzeć do zabytkowej torpedowni znajdującej się niedaleko gdyńskiej dzielnicy Babie Doły. Niestety, zamiast profesjonalnego sprzętu, wybrali akcesoria przeznaczone do zabawy przy brzegu, m.in. dmuchane koło. 

Problem pojawił się, kiedy chcieli wrócić. Byli już na tyle wychłodzeni, że nie mogli bezpiecznie dopłynąć do brzegu.

Akcja ratunkowa na Zatoce Gdańskiej!

Na pomoc wyruszyli ratownicy Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa. Zabrali mężczyzn na łódź i przetransportowali ich na plażę, gdzie czekała karetka. Po ogrzaniu oraz udzieleniu pomocy nie było potrzeby hospitalizacji uczestników tej niebezpiecznej wyprawy.

Służby ostrzegają przed wypływaniem na otwarte morze na dmuchanych zabawkach

Dmuchane koła czy materace nie służą do wypływania na otwarte wody – apelują ratownicy. Nagłe podmuchy wiatru mogą błyskawicznie zepchnąć je w głąb morza, a kontakt z zimną wodą bardzo szybko prowadzi do niebezpiecznej dla życia hipotermii.

Modernizacja linii kolejowej nr 201 ma otworzyć nowe możliwości dla podróży pociągami oraz przewozu ładunków koleją na trasie łączącej województwo kujawsko-pomorskie z Pomorzem. Polskie Linie Kolejowe S.A. podpisały już umowy ze wszystkimi wykonawcami prac budowlanych dla siedmiu zadań, na które podzielono inwestycję.

– Dla wszystkich odcinków podzielonej na siedem zadań inwestycji podpisaliśmy już umowy z wykonawcami prac budowlanych – mówi Przemysław Zieliński z PLK S.A. 

Zaawansowane prace toczą się na trzech odcinkach:

• stacja Maksymilianowo,
• Kościerzyna – Somonino,
• Somonino – Gdańsk Osowa.

Na dwóch kolejnych wykonawcy są na etapie robót przygotowawczych:

• Maksymilianowo – Wierzchucin, 
• Wierzchucin – Lipowa Tucholska.

Z kolei umowa dla odcinka Gdańsk Osowa – Gdynia Główna podpisana została 24 sierpnia.

Wszystkie siedem odcinków ma już wykonawców

Jak podkreśla Marcin Kurowski, dyrektor Regionu Północnego Centrum Realizacji Inwestycji, podpisanie umowy na modernizację odcinka Lipowa Tucholska – Kościerzyna oznacza, że PLK ma już wykonawców dla wszystkich siedmiu zadań składających się na modernizację linii kolejowej nr 201.

– To ważny krok w realizacji inwestycji, która stworzy lepsze warunki zarówno dla przewozów pasażerskich, jak i transportu towarów, w szczególności w kierunku portu w Gdyni - podkreśla Marcin Kurowski. - Dzięki inwestycji historyczna „Węglówka” zyska nowe możliwości, a kolej stanie się jeszcze bardziej konkurencyjnym środkiem transportu dla mieszkańców i pozytywnie wpłynie na rozwój gospodarki regionu.

CZYTAJ TEŻ: Pociągi ze Słupska do Gdyni pojadą szybciej. Trwa modernizacja linii kolejowej 202

Linia kolejowa nr 201, nazywana także „Węglówką”, od lat pełni ważną rolę w przewozach kolejowych między Kujawami, Pomorzem i portem w Gdyni. Modernizacja ma zwiększyć jej znaczenie zarówno w ruchu pasażerskim, jak i towarowym.

Drugi tor, nowa sieć trakcyjna i przebudowa stacji

Prace na odcinku Lipowa Tucholska – Kościerzyna prowadzone będą na długości 40 kilometrów. Zakres inwestycji obejmuje: 

• dobudowę drugiego toru, 
• modernizację istniejącego torowiska,
• zabudowę sieci trakcyjnej.

– Stworzy to przewoźnikom nowe możliwości przygotowywania ofert dla podróżnych oraz zapewni sprawniejszy i szybszy transport towarów, zwłaszcza do portu morskiego w Gdyni – wyjaśnia Przemysław Zieliński.

ZOBACZ TAKŻE: Pociągi wracają do Bytowa po 34 latach. Mieszkańcy znów pojadą koleją do Gdańska

Jak dodaje - przygotowane zostaną dostępniejsze perony na stacji Szałamaje oraz na przystankach: 

• Wojtal, 
• Olpuch, 
• Podleś.

Nowe miejsce postoju pociągów powstaną też w miejscowości Szenajda (gm. Kościerzyna). Bezpieczne i sprawne prowadzenie pociągów umożliwią nowe urządzenia systemu sterowania ruchem kolejowym.

Prace obejmą również 28 obiektów inżynieryjnych oraz 14 przejazdów kolejowo-drogowych. Na przejazdach PLK zwiększy poziom bezpieczeństwa dzięki zabudowie rogatek i sygnalizatorów.

Modernizacja uwzględni także połączenia linii nr 201 z linią nr 203 Tczew – Kostrzyn za pomocą nowych łącznic Czarna Woda – Łąg Południowy oraz Szałamaje – Łąg. Ich budowa planowana jest w ramach zadania „Prace na linii kolejowej nr 203 na odcinku Tczew – Czersk”.

Wykonawcą prac na odcinku Lipowa Tucholska – Kościerzyna będzie firma Intercor Sp. z o.o. Koszt zadania oszacowano na 914 920 503,37 zł netto, czyli 1 125 352 219,15 zł brutto. Zakończenie prac planowane jest do końca 2029 r.

Pociągi pojadą szybciej. Krótsza podróż między Kościerzyną a Gdynią

Po zakończeniu wszystkich prac najszybsze pociągi pasażerskie na odcinku Maksymilianowo – Kościerzyna będą mogły jechać z prędkością do 160 km/h, a pociągi towarowe do 120 km/h. Z kolei na trasie Kościerzyna – Gdynia Gł. składy pasażerskie osiągną prędkość do 140 km/h, natomiast towarowe do 100 km/h.

Realizacja prac na odcinku Kościerzyna – Gdynia skróci czas podróży najszybszymi pociągami o około 14 minut. Z kolei przejazd między Maksymilianowem a Kościerzyną będzie krótszy o około 20 minut.

Schemat jest prosty. Po kliknięciu w reklamę użytkownik trafia na stronę przypominającą oficjalny serwis mObywatela. Następnie proszony jest o rejestrację i podanie danych. Później kontaktuje się z nim osoba podająca się za doradcę i namawia do przelania oszczędności na rzekome konto inwestycyjne. Pieniądze trafiają jednak do oszustów.

mObywatel nie służy do zarabiania

To najprostszy sposób, żeby rozpoznać próbę oszustwa. Ministerstwo podkreśla, że mObywatel jest bezpłatną aplikacją publiczną i nie oferuje usług pozwalających zarabiać ani inwestować pieniędzy.

Nazwa „mObywatel 3.0” może dodatkowo wprowadzać w błąd. Resort informował wcześniej, że określenie to było roboczo związane z planowanym europejskim portfelem tożsamości cyfrowej. Nie oznacza to jednak istnienia aplikacji inwestycyjnej o takiej nazwie.

Oficjalną aplikację należy pobierać wyłącznie z Google Play lub App Store, a informacje o niej sprawdzać w serwisach gov.pl i mObywatel.

Podałeś dane? Zastrzeż PESEL

Jeśli ktoś zdążył podać swoje dane na fałszywej stronie, powinien szybko ograniczyć ryzyko ich wykorzystania.

ZOBACZ TEŻ:  Cyberatak na MyDr: prokuratura bada wyciek danych blisko 19 milionów pacjentów

Ministerstwo Cyfryzacji zaleca przede wszystkim zastrzeżenie numeru PESEL. Można to zrobić w: 

• aplikacji mObywatel, 
• na gov.pl 
• albo w urzędzie gminy. 

W aplikacji wystarczy wejść w „Usługi”, wybrać „Zastrzeż PESEL” i potwierdzić operację.

Warto też sprawdzać historię użycia PESEL-u i obserwować rachunki bankowe. Jeśli oszust uzyskał dane logowania do bankowości albo doszło już do przelewu, należy jak najszybciej skontaktować się z bankiem i zgłosić sprawę policji.

CZYTAJ TEŻ: Wyciek danych milionów Polaków. Sprawdź swój PESEL i zabezpiecz się już teraz

Podejrzane strony i inne próby oszustwa można zgłaszać CERT Polska poprzez serwis incydent.cert.pl albo bezpośrednio w usłudze „Bezpiecznie w sieci” w aplikacji mObywatel. Podejrzane SMS-y można przesłać na numer 8080.

Najważniejsza zasada jest więc prosta: jeśli reklama wykorzystująca logo państwowej aplikacji obiecuje szybki zarobek lub inwestycję, nie należy klikać w link ani podawać danych.

Niedawno pasjonat historii Andrzej Lorbiecki, również na łamach „Zawsze Pomorze", potwierdził – opierając się na znalezionych w archiwach dokumentach – że w Chojnicach rozpoczęły się też jedne z pierwszych działań wojennych 1939 roku. 

1 września tuż po godzinie 4.23, a więc jeszcze przed wystrzałami z pancernika Schleswig-Holstein na Westerplatte, na dworcu w Chojnicach padły pierwsze strzały – zaraz po wjeździe na peron niemieckiego pociągu pancernego PZ-3, który podstępnie wjechał tam zamiast spodziewanego pociągu osobowego. 

Wyskoczyły z niego dwa plutony żołnierzy w pełnym umundurowaniu, z bronią. Teraz okazuje się, że historia regionu chojnickiego skrywa kolejny mało znany fakt, o którym wiedzą tylko nieliczni pasjonaci historii i miłośnicy wojennej literatury.

Sukces polskiej obrony przeciwlotniczej

1 września 1939 rano, w spowitych gęstą mgłą Lichnowach w gminie Chojnice, doszło do pierwszego sukcesu polskiej obrony przeciwlotniczej. Z ziemi trafiony został tu niemiecki samolot rozpoznawczy Heinkel He-45, który musiał awaryjnie lądować na polu. Jak podkreślają Andrzej Lorbiecki i sołtys wsi Zbigniew Nojman, to właśnie w Lichnowach doszło do pierwszego zestrzelenia niemieckiego samolotu z ziemi w czasie II wojny światowej.

– Wiem to z dokumentów niemieckich i polskich, które opisują ten fakt. Ale prawdą jest, że to jest wiedza, o której mało osób jeszcze wie, oprócz tych, którzy – tak jak ja – zainteresowani są tą lokalną historią i tym, co działo się tutaj w rejonie Chojnic – mówi w rozmowie z „Zawsze Pomorze" pasjonat historii Andrzej Lorbiecki. 

Zasadzka w dziurach we mgle

Jak tłumaczy Lorbiecki, do uszkodzenia samolotu doszło 1 września, jego zdaniem już ok. godz. 7.00–7.30.

– To w dokumentach przyznają sami Niemcy – opowiada Andrzej Lorbiecki. – Jak podają, samolot został zestrzelony w rejonie wsi Lichnowy prawdopodobnie około godziny 7.30, bo gdy Niemcy podeszli pod samolot, który musiał awaryjnie lądować, to zegarek na ręku obserwatora, który zginął od strzałów, wskazywał godzinę 7.35. A wyglądało to w ten sposób, że ten samolot nadleciał około godziny 7.00 od strony Chojnic w rejon wojennych działań 18. Pułku Ułanów Pomorskich. Samolot wykonał dokładnie dwa okrążenia, jedno nad wsią, a drugie nad kościołem. Panowała wtedy gęsta mgła. Samolot leciał na dość wysokim pułapie i trudno było go zauważyć. Ale będący na stanowisku dowodzenia przy pułkowniku Mastalerzu Janusz Pasturczak nakazał swoim erkaemistom z drugiej baterii 11. DAK, czyli Dywizjonu Artylerii Konnej, pilnować „dziur" w tej mgle, podkreślając, że ten samolot na pewno w którejś z nich się wkrótce pojawi, by obserwować pozycje polskich oddziałów. No i tak się faktycznie stało i wtedy poszły serie z cekaemów. 

Awaryjne lądowanie na podmokłej łące

Wiadomo, że od strzałów zginął w samolocie obserwator, a pilot został ranny. Musiał więc awaryjnie wylądować na polu, żeby nie rozbić całej maszyny. Jak relacjonuje Lorbiecki, w miejscu, w którym pilot posadził samolot, łąka była bardzo podmokła, przez co maszyna przewróciła się, przygniatając pilota i nieżyjącego już obserwatora. Niemieccy żołnierze, którzy dotarli na miejsce, musieli rozbierać samolot, by ich stamtąd wydostać.

– Obserwator, który zginął, to Rudolf Baumann, pośmiertnie awansowany do stopnia kapitana. Był on jednym z pierwszych niemieckich oficerów poległych w trakcie II wojny światowej. Natomiast pilotem był kapral Muzolf, który pochodził ze wsi Ciechocin z dawnej Kosznajderii – mówi Lorbiecki. – Jak opowiadali mi starsi mieszkańcy, pogrzeb Baumanna odbył się z wielką pompą – podobno byli na nim obecni niemieccy generałowie. Jak udało mi się ustalić, pozostałość po grobie Baumanna istnieje do dziś na cmentarzu w Lichnowach – odnalazłem tam krzyż z inskrypcją. Natomiast samego grobu już nie ma, bo w 1990 dokonano ekshumacji i jego ciało zostało przeniesione na cmentarz w Szczecinie. 

CZYTAJ TEŻ: 81 lat spoczywał na dnie Zatoki Gdańskiej. Nurek odnalazł Iła-2. „Samolot jest w świetnym stanie”

Przetrwały ślady

Niemcy zabrali samolot, więc śladów po nim prawie nie ma, choć Andrzej Lorbiecki potwierdza, że kiedyś detektoryści z Bydgoszczy odnaleźli kilka niewielkich odłamków aluminiowej blachy.

Sołtys Lichnów Zbigniew Nojman, również miłośnik lokalnej historii, marzy, by za trzy lata w Lichnowach przygotować „coś większego" z okazji 90. rocznicy wybuchu wojny i głośniej opowiedzieć o tym, co działo się tu w pierwszych godzinach wojny. W centrum wsi, z inicjatywy sołtysa, już znajduje się Aleja Historyczna ze zdjęciami i najważniejszymi informacjami z historii miejscowości.

W ramach plebiscytu Cuda Polski 2026 przez sześć tygodni można głosować na wyjątkowe lokalizacje w każdym z 16 województw – miejsca, które zachwycają, zaskakują i inspirują do podróży.

Ideą plebiscytu jest wspieranie lokalnej turystyki i odkrywanie mniej oczywistych punktów na mapie Polski.
Do plebiscytu nominowane są zarówno miejsca znane i podziwiane przez miłośników wędrówek po Polsce, jak i te - choć równie piękne, z klimatem do odpoczynku - to jednak dotąd nieodkryte przez rodzimych turystów. Stąd zaproszenie "National Geographic Traveler" do udziału w plebiscycie. Udział w głosowaniu może wziąć każdy chętny.  

Jak podkreślają organizatorzy plebiscytu: - Chcemy wyróżnić lokalizacje wyjątkowe – kulturowo, przyrodniczo, historycznie – które mogą stać się impulsem do podróży poza utartym szlakiem. 

Głosowanie ruszyło 2 września i potrwa do 13 października

Każdy może oddać jeden głos dziennie na wybrane miejsce spośród 3 nominacji – w każdym województwie.

Tegorocznych laureatów plebiscytu poznamy już 14 października. Które z nominowanych miejsc znajdzie się w finałowej 16 nowych Cudów Polski 2026 roku!? - to zależy od internautów, którzy wezmą udział w głosowaniu. 

- Każdego roku ogłaszając nominacje do Cudów Polski National Geographic Traveler jestem
zaskoczony jak wiele pięknych i wciąż nieodkrytych miejsc jest w naszym kraju – mówi Michał Cessanis, redaktor prowadzący "National Geographic Traveler" i ambasador plebiscytu. - Tegoroczne nominacje także to pokazują. Tegoroczna lista nominowanych jest tak różnorodna, że może być bardzo ciekawym przewodnikiem po naszym kraju. Zachęcam wszystkich do głosowania na polskie cuda!

CZYTAJ TEŻ: Wydmy nad Bałtykiem: gdzie zobaczyć najpiękniejsze krajobrazy polskiego wybrzeża?

Przykładem takiej różnorodności są trzy nominacje z województwa pomorskiego. Dawne Opactwo Cysterskie w Pelplinie, Modernistyczne Śródmieście Gdyni oraz Kalwaria Wejherowska to diametralnie różniące się architekturą, charakterem miejsca w województwie.

Dawne Opactwo Cysterskie w Pelplinie

Dawne Opactwo Cysterskie w Pelplinie należy do najcenniejszych zabytków Pomorza i jest jednym z najlepiej zachowanych zespołów pocysterskich w Polsce. Powstało w XIII wieku jako ważny ośrodek religijny, kulturalny i gospodarczy regionu. Centralnym punktem kompleksu jest monumentalna gotycka bazylika, wyróżniająca się bogatym wystrojem wnętrza oraz imponującym wyposażeniem. Na terenie dawnego opactwa znajdują się również zabytkowe budynki klasztorne, ogrody oraz Muzeum Diecezjalne, dzięki czemu miejsce to stanowi ważny cel turystyki historycznej i religijnej.

WIĘCEJ: Decyzja zapadła! Gdynia na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO

Nominacja akurat w tym roku ma szczególne znaczenie również w związku z obchodami 750-rocznicy przybycia zakonu Cystersów do Pelplina. Ten fakt okazał się kamieniem węgielnym pod rozwój miasteczka i jego okolic.

Modernistyczne Śródmieście Gdyni 

To jeden z najważniejszych zespołów architektury modernistycznej w Europie. Powstało głównie w okresie międzywojennym, gdy rozwijające się miasto i port stały się symbolem nowoczesności odrodzonej Polski. Charakterystyczne budynki o prostych formach, jasnych elewacjach i funkcjonalnych rozwiązaniach architektonicznych tworzą unikalny krajobraz miejski. Ze względu na swoją wartość historyczną i urbanistyczną śródmieście uznawane jest za wyjątkowe dziedzictwo kulturowe oraz jedną z największych atrakcji Gdyni. W lipcu tego roku Modernistyczne Śródmieście Gdyni zostało oficjalnie wpisane na listę dziedzictwa światowego UNESCO.
Ta nominacja pokazuje, że nie tylko historyczna zabudowa sprzed wieków może pretendować do tytułu Cuda Polski.

Kalwaria Wejherowska

Kalwaria Wejherowska to jeden z najważniejszych ośrodków pielgrzymkowych w północnej Polsce, położony na malowniczych wzgórzach otaczających Wejherowo. Zespół kilkudziesięciu kaplic i obiektów sakralnych powstał w XVII wieku z inicjatywy Jakuba Wejhera i nawiązuje do topografii Jerozolimy. Miejsce od wieków przyciąga pielgrzymów oraz turystów zainteresowanych historią, architekturą i duchowym dziedzictwem regionu. 

ZOBACZ TEŻ: Wirujące feretrony, czyli kaszubski pokłon świętym obrazem

Oprócz znaczenia religijnego Kalwaria wyróżnia się również walorami krajobrazowymi, oferując liczne punkty widokowe i trasy spacerowe.
Na pomorskie cuda Polski głosować można TUTAJ

Pacjenci czekający na operację kolana, cieśni nadgarstka czy przepukliny muszą przygotować się na ważną zmianę. Od 1 października NFZ zacznie centralnie monitorować kolejki do 15 rodzajów zabiegów. Zamiast informacji przekazywanych raz w miesiącu Fundusz będzie miał dostęp do harmonogramów prowadzonych na bieżąco.

Zmiana wynika z rozporządzenia ministra zdrowia z sierpnia 2026 r. Placówki wykonujące objęte nim świadczenia będą prowadziły harmonogramy przyjęć w udostępnianej przez NFZ aplikacji Kolejki Centralne, czyli AP-KOLCE.

NFZ zobaczy kolejki na bieżąco

To istotna różnica w stosunku do obecnego sposobu raportowania. Harmonogramy dotyczące objętych zmianą świadczeń są obecnie prowadzone w systemach własnych placówek, a informacje trafiają do NFZ raz w miesiącu.

Od 1 października harmonogramy mają być prowadzone w czasie rzeczywistym w AP-KOLCE. Placówki mogą również połączyć własne systemy z usługą sieciową NFZ, dzięki czemu wprowadzane przez nie zmiany będą automatycznie przekazywane do centralnego systemu.

NFZ zobowiązał świadczeniodawców, aby do 30 września wprowadzili do AP-KOLCE dane wszystkich osób oczekujących na objęte zmianą świadczenia według stanu na ten dzień. Ostatnie miesięczne sprawozdanie przesyłane dotychczasowym sposobem będzie dotyczyło września.

Żeby szybciej wykonać zabieg

System ma także pomagać w wykrywaniu sytuacji, w których ta sama osoba jest zapisana na tę samą procedurę w kilku placówkach jednocześnie. Takie wielokrotne zapisy mogą zawyżać statystyki i utrudniać ocenę faktycznej długości kolejki.

Z punktu widzenia pacjenta najważniejsze jest jednak coś innego: centralne dane mają ułatwić znalezienie szpitala, w którym konkretny zabieg można wykonać szybciej.

Pacjenci znajdujący się w systemie mają również otrzymywać SMS-y przypominające o terminie zabiegu.

CZYTAJ TEŻ: W NFZ brakuje miliardów, kolejki będą jeszcze większe? „Ten model jest nie do utrzymania”

Te zabiegi obejmie system AP-KOLCE

Centralne harmonogramy obejmą 15 procedur. Na liście znalazły się m.in.:

• koronarografia
• wszczepienie lub wymiana rozrusznika jedno- i dwujamowego.

Zmiana dotyczy również implantacji neurostymulatora mózgu i wszczepienia albo wymiany stymulatora nerwu błędnego.

Dużą część wykazu stanowią zabiegi ortopedyczne. Chodzi o: 

• artroskopię leczniczą stawu kolanowego, 
• artroskopową rekonstrukcję więzadeł krzyżowych, 
• plastykę więzadeł pobocznych kolana, 
• leczenie operacyjne cieśni nadgarstka 
• oraz operacje palucha koślawego.

Na liście są ponadto: 

• usunięcie migdałków podniebiennych, 
• zabiegi na przegrodzie nosowej, 
• termolezja i blokady, 
• operacje przepukliny pachwinowej 
• usunięcie żylaków kończyny dolnej.

Czy pacjent szybciej znajdzie wolny termin?

Z punktu widzenia pacjenta najważniejsze może być nie samo stworzenie centralnej bazy, lecz możliwość uzyskania dokładniejszych informacji o rzeczywistych kolejkach.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Kolejki rosną, NFZ tnie budżety. Na te dwa badania czekamy najdłużej

Jeżeli NFZ otrzymuje informacje raz w miesiącu, sytuacja w konkretnej placówce może się zmienić, zanim dane zostaną zaraportowane. Prowadzenie harmonogramów w czasie rzeczywistym daje Funduszowi znacznie bardziej aktualny obraz liczby oczekujących.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że od 1 października skrócą się same kolejki. Zmiana dotyczy przede wszystkim sposobu ich ewidencjonowania i raportowania. Może natomiast ułatwić ocenę, gdzie dostępność danego świadczenia jest większa, a gdzie pacjenci czekają dłużej.

Centralny system może być także narzędziem pozwalającym dokładniej ocenić skalę problemu z kolejkami i reagować tam, gdzie czas oczekiwania jest szczególnie długi.

Od stycznia lista będzie dłuższa

Październikowa zmiana nie kończy reformy raportowania kolejek. Od 1 stycznia 2027 r. świadczeniodawcy będą musieli prowadzić i raportować kolejne wyodrębnione harmonogramy.

Obejmą one m.in.: 

• endoskopowe zabiegi jelita, 
• wycięcie pęcherzyka żółciowego, 
• zabiegi endoskopowe i przezskórne trzustki, 
• endoskopowe zabiegi przełyku i żołądka 
• oraz operacje kręgosłupa z zastosowaniem implantów. 

Łącznie NFZ wskazał dziesięć kolejnych grup procedur.

Dla pacjentów kluczowe będzie więc to, czy centralizacja danych przełoży się nie tylko na dokładniejsze statystyki NFZ, ale również na łatwiejsze znalezienie placówki z krótszym terminem oczekiwania. Od października Fundusz będzie miał do tego znacznie bardziej aktualne dane niż obecnie.

Od niedzieli 13 września zmieniają się zasady wystawiania e-recept refundowanych. System P1 zacznie stosować nowe reguły walidacji w trybie blokującym. W praktyce oznacza to, że jeśli lekarz wpisze dane, które nie spełniają określonych wymagań, recepta nie zostanie prawidłowo wystawiona. Najpierw trzeba będzie poprawić błąd.

Zmiana ma sprawić, że problem zostanie wykryty jeszcze w gabinecie, a nie dopiero wtedy, gdy pacjent będzie próbował wykupić lek w aptece.

ZOBACZ TEŻ: Jak przedłużyć receptę online przez IKP bez wychodzenia z domu?

System sprawdzi dawkowanie i czas terapii

Jednym z najważniejszych elementów nowych zasad jest tzw. dawkowanie strukturalne. 

System musi otrzymać dane pozwalające ustalić:

• jaką ilość leku pacjent ma przyjmować, 
• jak często 
• oraz przez jaki czas.

Dzięki temu może automatycznie sprawdzić, czy liczba przepisanych opakowań odpowiada zaleconemu dawkowaniu i długości terapii. Ma to m.in. ograniczyć sytuacje, w których ilość przepisanego produktu nie zgadza się z deklarowanym sposobem jego stosowania albo przekracza dopuszczalny okres leczenia.

CZYTAJ TEŻ: E-recepta dzielona: co w związku z tym zmienia się dla pacjentów?

Przy zwykłej recepcie istotna jest granica 120 dni terapii. Jeżeli z dawkowania wynika, że przepisana ilość leku wystarczyłaby na dłuższy okres, system może wykryć nieprawidłowość.

Sprawdzana będzie również wielkość opakowania produktu leczniczego. Musi ona odpowiadać informacjom znajdującym się w odpowiednim rejestrze.

Błąd? Recepta nie przejdzie dalej

Najważniejsza zmiana kryje się w określeniu „walidacja blokująca”. Nie chodzi już tylko o wyświetlenie lekarzowi ostrzeżenia. Jeżeli wymagane informacje będą błędne, niekompletne lub niespójne, system P1 może nie przyjąć recepty. Lekarz będzie wtedy musiał poprawić dane i ponownie ją wystawić.

Pacjent nie będzie więc musiał sam sprawdzać liczby opakowań, poprawiać dawkowania ani rozwiązywać problemu w aptece. Odpowiedzialność za prawidłowe wystawienie dokumentu pozostaje po stronie osoby wystawiającej receptę.

Nie każda recepta podlega nowym regułom

Zmiana nie oznacza, że od 13 września w identyczny sposób sprawdzana będzie każda e-recepta.

Nowe wymagania dotyczą przede wszystkim recept refundowanych. Wyłączone są m.in. zwykłe recepty pełnopłatne na 30 dni, które nie są oznaczone jako recepty roczne „365”. Wyjątki obejmują również m.in.: 

• recepty recepturowe, 
• farmaceutyczne, 
• wystawiane w ramach importu docelowego 
• oraz część produktów o złożonej strukturze opakowania.

Pacjent ma dowiedzieć się o błędzie jeszcze przed apteką

Nowe rozwiązanie rozwija mechanizm stosowany już przy receptach rocznych. W ich przypadku ustrukturyzowane dawkowanie pozwala systemowi obliczać ilość leku potrzebną pacjentowi na podstawie informacji wprowadzonych przez osobę wystawiającą receptę.

PRZECZYTAJ TEŻ: Cyberprzestępcy podszywają się pod NFZ. Atakują lekarzy i wystawiają recepty

Od 13 września mechanizm zostanie szerzej zastosowany do recept refundowanych.

Dla pacjenta najważniejsza konsekwencja jest prosta: zmiana nie ma utrudnić wykupienia prawidłowo przepisanego leku. Ma przede wszystkim zatrzymać nieprawidłową receptę wcześniej. Zanim jeszcze pacjent wyjdzie z gabinetu i dowie się o problemie dopiero przy okienku w aptece.

Gdzie jest ta Arka z początku sezonu? To pytanie zdają się zadawać sobie coraz głośniej kibice żółto-niebieskich. Na początku sezonu Arka wygrała trzy z czterech meczów i plasowała się w czołówce rozgrywek. Jednak na przełomie sierpnia i września Arkowcom nie idzie już tak dobrze. 

Ostatni raz mecz ligowy Arka wygrała 17 sierpnia, u siebie 3:0 z Puszczą Niepołomice. W trzech kolejnych meczach o punkty Gdynianie dwa razy zremisowali u siebie 1:1 (Polonia Bytom i ŁKS Łódź) i przegrali 2:0 w Legnicy z Miedzią. 

CZYTAJ TEŻ: Arka wypuściła zwycięstwo w końcówce. Remis z ŁKS po golu Walusia i karnym Craciuna

Warta Poznań z trzech ostatnich meczów wygrała tylko jeden (w Głogowie z Chrobrym), a dwa ostatnie przegrała, minimalnie jedną bramką w Legnicy (2:1) i w Grodzisku Mazowieckim z Pogonią (1:0). Dla obu zespołów był to więc mecz na przełamanie. 

Żółto-niebiescy szukali przełamania, ale to Warta strzelała gole

Na spotkanie z Wartą Poznań trener Arki chciał nieco wstrząsnąć drużyną i w pierwszej jedenastce wystawił po raz pierwszy czterech zawodników (Rama, Pawłowski, Demirović i Dominguez). Nie wpłynęło to jednak w żaden sposób na grę Arki. 

W pierwszej połowie Gdynianie mieli problem ze skonstruowaniem chociaż jednej groźnej akcji. A w dodatku nie dość, że sami nie stworzyli dogodnej sytuacji bramkowej, to sami stracili gola w końcówce pierwszej połowy. Prowadzenie dał gospodarzom w 40 min. Antoni Młynarczyk.

Debiuty w składzie Arki nie pomogły. Gdynianie bez celnego ataku

Po przerwie trener Arki wpuścił na boisko Walusia i Dzięgielewskiego, którzy zastąpili Pawłowskiego i Milewskiego, a po kwadransie gry na placu pojawili się także Gutkovskis (za Ramę) i Kun (za Demirovicia). I co prawda chwilę później wpadł gol, jednak u niezadowoleniu fanów Arki, ponownie dla gospodarzy. 

Po ładnej dwójkowej akcji bramkarza Arki pokonał rezerwowy Kacper Szymanek, który kilka minut wcześniej pojawił się na murawie. Goście w drugiej połowie śmielej atakowali bramkę gospodarzy, w końcówce Arka przycisnęła, ale na nic się to zdało. W doliczonym czasie gry rezerwowy Aleksander Wołczek ustalił wynik meczu i Arka wysoko, bo aż 3:0, uległa niżej notowanej przed tym meczem, Warcie. 

ZOBACZ TAKŻE: Derby Trójmiasta już za pięć tygodni. Znamy dokładny termin meczu Lechia – Arka

Warta Poznań – Arka Gdynia 3:0. Gdynianie coraz niżej w tabeli

Po 8. kolejce Arka spadła już na siódme miejsce w tabeli, a niektóre drużyny mają jeszcze do rozegrania swoje mecze. Arka kolejny mecz ponownie rozegra ponownie na wyjeździe. O punkty Gdynianie powalczą w niedzielę, 20 września w Siedlcach z Pogonią. 
Warta Poznań – Arka Gdynia 3:0 (1:0)
Bramki: 1:0 Antoni Młynarczyk (40), Kacper Szymanek (67), Aleksander Wołczek (90+3).
Arka Gdynia: Grobelny – Gruszkowski, Domínguez, Komenda, Gojny, Demirović (63.Kun), Ambrosiewicz, Solecki (86. Kowalski), Pawłowski (46. Waluś), Milewski (46. Dzięgielewski), Rama (63. Gutkovskis).

Jak informuje Okręgowe Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Spółka z o.o. w Gdyni, planowa przerwa w dostawie ciepłej wody dla części północnych dzielnic Gdyni spowodowana jest inwestycją miejską polegającą na rozbudowie układu drogowego ul. Płk. Dąbka między skrzyżowaniami z ulicami Derdowskiego i Andersa, wraz z przebudową skrzyżowań i budową dodatkowego wiaduktu. 

- Dlatego jeszcze przed rozpoczęciem sezonu grzewczego nastąpiła planowana konieczność przełożenia naszego ciepłociągu o dużej średnicy – informuje OPEC. - Prace wykonuje zewnętrzna firma na zlecenie miasta Gdyni, a OPEC nadzoruje ten proces. Wznowienie dostaw ciepłej wody użytkowej uzależnione jest od postępu prac prowadzonych przez wykonawcę. Wymienione prace wykonywane są przed rozpoczęciem sezonu grzewczego, aby zagwarantować dostawę ciepła od 1 października br. w sposób niezagrożony.

CZYTAJ TEŻ: Kierowcy w Gdyni pod większą kontrolą. TRISTAR dostanie 21 nowych kamer

Którzy mieszkańcy Gdyni muszą się liczyć z ograniczeniami w dostawie ciepłej wody?

Przerwy w dostawie ciepłej wody w dniach 14-17 września dotyczą ulic:

• adm. J. Unruga 1, 5, 5A, 10, 12, 35, 37, 38, 39, 41, 43, 45, 47, 49, 51, 52, 53, 55, 57, 59, 61, 70, 72, 74, 76, 78, 78A, 80, 82, 84, 84 A, 86, 88, 90, 92
• Arciszewskich 28
• Argentyńska 1, 2, 4
• Australijska 1, 3, 5, 6, 7, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20, 22, 24
• Bednarska 16, 18
• Benisławskiego 8, 12, 16, 17, 19, 20, 21, 22, 22A, 23, 24, 25, 26, 28
• Białowieska 1, 2, 3
• Bitwy pod Oliwą 1
• Boisko 1, 3, 4, 6
• Bosmańska 26, 26A, 28, 28 B, 30, 30 A, 32, 32A, 40, 40A, 40B, 40C, 41, 42
• Błękitna 1, 1A, 1B, 1C, 3, 3A, 5, 5A
• Cechowa 8, 14, 16, 22
• Cypriana Godebskiego 5, 8
• Czerwona 23
• Czwartaków 6
• Dedala 1, 2, 4, 6, 8, 10
• Eugeniusza Kwiatkowskiego 42, 60, 100, 102, 104
• gen. Dywizji Franciszka Kleeberga 3
• gen. Marii Wittekówny 2, 4, 6, 8, 10, 12
• gen. Stanisława Karpińskiego 2, 3, 5, 8, 10
• Ikara 2, 3, 4, 6, 6A, 8, 9, 10, 14, 14A, 16, 18, 20, 22
• inż. J. Śmidowicza 4, 29, 41, 41A, 45 A, 47, 49, 59, 61, 63, 65, 69, 71
• Jana Grudzińskiego 4, 9, 13, 15, 57/2
• Jantarowa 13, 16, 18, 22, 59
• Jarowa 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 14, 15, 16, 19
• Kampinoska 4
• kmdr. Bolesława Romanowskiego 28, 30, 32, 34, 36, 38, 40, 42, 44, 46, 46A, 46C, 46D, 48B, 48D, 50, 52, 54, 56ABC, 56DE, 58
• kmdr. Mieszkowskiego 8, 10
• kmdr. Staniewicza 1, 3, 5, 9, 10, 11, 12, 14
• Konstantego Maciejewicza 1, 3, 5, 7, 9, 11, 11A, 13, 15, 17, 19, 23
• kpt. Antoniego Ledóchowskiego 1, 2, 3, 4A, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13
• Krawiecka 30, 35
• Kuśnierska 38
• mjr. Henryka Sucharskiego 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9, 10, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 23, 25, 27
• Modra 1, 3
• Nasypowa 1, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 11, 13, 17
• Perłowa 18, 20, 22, 24, 26
• Piekarska 2
• Podchorążych 8, 9, 10A, 11
• Podgórska 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14
• płk. Stanisława Dąbka 49, 51, 53, 55, 57, 59, 61, 63, 65, 67, 69, 71, 73, 75, 77, 163A, 165, 167, 167A, 187, 193, 195, 197, 197A, 199, 199A, 201, 203, 205, 207, 223, 225, 227, 229, 231, 233, 235, 237, 239, 241, 243, 245, 247, 249, 251, 257, 338
• Robotnicza 1, 8, 27
• Stanisława Kosko 2, 4
• Stolarska 8, 10, 12, 15, 16, 16 B, 16 F, 17, 18, 19, 20, 21, 22
• Turkusowa 1, 3, 7, 8, 9, 10, 12A, 16, 17, 19
• Żeglarzy 5, 7, 9, 11A
• Zielona 11, 13, 13 DEF, 15, 17, 17B, 19, 19A, 21, 23, 26, 28, 32A, 32B
• Żeliwna

Natomiast w Pogórzu w gm. Kosakowo przerwy nastąpią w budynkach przy ulicach:

• gen. W. Andersa 2A
• Paderewskiego 17, 19, 25, 27, 32, 34, 35, 36, 38, 39, 40, 42, 44, 48
• Stefana Czarnieckiego 11, 14C, 16C, 16F, 18A, 18B

Gmina Ustka prowadzi w Rowach monitoring warunków wody Bałtyku przy użyciu nowoczesnego sonaru. Urządzenie tworzy bazę danych o środowisku południowego Bałtyku i ma pomóc naukowcom oraz samorządowcom w ocenie możliwości wykorzystania tego obszaru do przyszłych projektów związanych z hodowlą organizmów morskich.

- Urządzenie mierzy temperaturę, zasolenie oraz falowanie, tworząc bazę danych o środowisku południowego Bałtyku - wyjaśnia Rafał Konon, wójt gminy Ustka. - To pierwsza tego typu publiczna boja monitorująca na polskim wybrzeżu.

Dane z pomiarów mają być udostępniane na żywo na stronie internetowej gminy Ustka. Dzięki temu będą mogli korzystać z nich mieszkańcy, naukowcy oraz wszystkie osoby zainteresowane zmianami zachodzącymi w Bałtyku.

CZYTAJ TEŻ: Co kryło dno Bałtyku? PEJ zakończyły morską kampanię UXO dla elektrowni jądrowej

Najpierw dane, potem decyzje o hodowli w Bałtyku

Sonar jest częścią projektu ULTAN – Ustka Low Trophic Aquaculture Enabler, realizowanego w ramach europejskiej inicjatywy ULTFARMS. Projekt ma stworzyć podstawy do przyszłego rozwoju niskotroficznej akwakultury w regionie.

W ramach prac:

• przygotowano i mapę drogową rozwoju tego typu działań, 
• zidentyfikowano bariery środowiskowe, prawne i ekonomiczne 
• oraz rozwinięto współpracę z lokalnymi i regionalnymi interesariuszami.

Całość projektu opiera się na zasadzie: najpierw dane, potem ocena, a dopiero później ewentualne demonstracje. Projekt jest w 100 procentach finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Horyzont Europa.

Zebrane informacje mają odpowiedzieć na pytanie, czy rejon Rowów nadaje się do przyszłego pilotażowego demonstratora niskotroficznej akwakultury. Dopiero po analizie wyników będzie można zdecydować o kolejnych krokach.

Glony i małże mogą być przyszłością morskiej gospodarki

Jeżeli wyniki monitoringu okażą się pozytywne, kolejnym etapem mogłyby być niewielkie instalacje testowe blisko brzegu.

– Jeśli warunki okażą się odpowiednie, kolejnym etapem mogą być niewielkie instalacje testowe blisko brzegu. W takim pilotażu można byłoby sprawdzać funkcjonowanie wybranych gatunków glonów oraz różnych gatunków małży w warunkach południowego Bałtyku – mówi Rafał Konon.

Jak dodaje wójt Ustki, tego typu działania mogłyby w przyszłości wspierać rozwój lokalnych kompetencji, angażować społeczność oraz tworzyć nowe aktywności związane z morzem.

ZOBACZ TEŻ: Na Bałtyku stoi już 68 z 76 turbin. Zobacz, jak powstaje Baltic Power [ZDJĘCIA I FILM]

Niskotroficzna akwakultura to sposób hodowli organizmów wodnych, który nie wymaga dużych ilości dodatkowego pożywienia ani nawożenia. Może łączyć ochronę środowiska morskiego z odpowiedzialnym rozwojem gospodarczym.

Szwedzi hodują omułki. To źródło wysokiej zawartości białka

Gmina Ustka uczestniczy w międzynarodowym konsorcjum, które opracowuje rozwiązania dla zrównoważonego wykorzystania zasobów Bałtyku. Samorząd jest jednym z przykładów lokalnych władz, które angażują się w rozwój nowych technologii związanych z morzem.

Podobne rozwiązania są już stosowane w innych krajach regionu Morza Bałtyckiego. W Szwecji, na wschodzie kraju, prowadzone są farmy omułka – małża, którego mięso charakteryzuje się wysoką zawartością białka. W 100 gramach tego produktu znajduje się około 60 gramów białka. Obecnie szwedzkie omułki wykorzystywane są przede wszystkim jako dodatki do karmy dla zwierząt. Trwają jednak prace nad tym, aby w przyszłości mięso z omułka mogło być również wykorzystywane jako żywność dla ludzi.

Projekt realizowany w Ustce ma sprawdzić, czy podobne rozwiązania mogą znaleźć zastosowanie także w warunkach południowego Bałtyku.

- Jedna z nich została zakleszczona w pojeździe, w związku z czym do jej uwolnienia konieczne było użycie narzędzi hydraulicznych – informuje mł. kpt. Maciej Kuptz, oficer prasowy Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Pucku. - Strażacy zabezpieczyli miejsce zdarzenia, wykonali dostęp do poszkodowanego, a następnie ewakuowali go z pojazdu i przekazali zespołowi ratownictwa medycznego.

CZYTAJ TEŻ: Śmiertelny wypadek w Pobłociu w powiecie wejherowskim! Nie żyje 37-letni mężczyzna

Wszystkie trzy osoby, podróżujące pojazdami biorącymi udział w wypadku, zostały przebadane na miejscu przez zespoły ratownictwa medycznego, a następnie przetransportowane do szpitala w Wejherowie.

W działaniach uczestniczyły 3 zastępy straży pożarnej z: JRG Puck, OSP Sławoszyno oraz OSP Krokowa. Na miejscu pracowały również 2 zespoły ratownictwa medycznego oraz patrole Policji.
Na czas prowadzonych działań droga wojewódzka nr 213 była całkowicie zablokowana na odcinku Minkowice–Sulicice.

• parking podziemny, 
• miejsca schronienia na wypadek zagrożenia wojennego 
• oraz przestrzeń dla młodzieży i seniorów. 

– To jest grunt, na którym dzisiaj usadowiony jest parking. To grunt po gminie żydowskiej, przejęty przez zasiedzenie. Wiedzieliśmy, że miasto zostało wpisane jako właściciel do księgi wieczystej – opisuje Wioletta Strzemkowska-Konkolewska, starosta starogardzka. 

Odmowa sprzedaży bezprzetargowej

– Jeszcze w marcu wstępnie zadzwoniłam do wiceprezydenta Tadeusza Błędzkiego, że Zarząd Powiatu Starogardzkiego jest zainteresowany kupnem tej działki, bo mamy pomysł na realizację infrastruktury, ponieważ zaraz obok jest kolejna działka, która jest naszą własnością – relacjonuje starosta. 

CZYTAJ TEŻ: To już pewne! Umowa na obwodnicę Starogardu Gdańskiego podpisana

Starostwo wystosowało też oficjalne pismo do prezydenta Janusza Stankowiaka z prośbą o sprzedaż bezprzetargową na cele infrastruktury społecznej. Odpowiedź była odmowna.

– Prezydent powołał się na ogromne zainteresowanie chętnych zainwestować na tych ponad 1013 m kw. i zachęcał do wzięcia udziału w przetargu nieograniczonym – wyjaśnia starosta starogardzka. 

Licytacja do 1,5 mln złotych i rozczarowanie starosty

Do przetargu, poza powiatem, przystąpiło jeszcze trzech chętnych.

– Był to przetarg ustny, nieograniczony. Poza Powiatem Starogardzkim zainteresowanych kupnem działki było jeszcze trzech nabywców, ale tak naprawdę licytacja odbyła się między mną, reprezentującą powiat, a jednym z pozostałych uczestników przetargu. Cena wywoławcza to była kwota 700 tys. zł, gdzie cena rynkowa, za którą my chcieliśmy kupić tę działkę, to 500 tys. zł – mówi Strzemkowska-Konkolewska. 

Gdy stawki zbliżyły się do 1,5 mln zł, starosta zdecydowała się wycofać z dalszej licytacji.

– Jestem odpowiedzialna za gospodarowanie środkami publicznymi. Była ze mną pani skarbnik. Przy kwocie, która zbliżała się do 1,5 mln zł, zdecydowałam się odstąpić od dalszej licytacji – podkreśla starosta. 

Strzemkowska-Konkolewska przyznaje, że liczyła na inną postawę prezydenta – jako samorządowca, który powinien wesprzeć powiat w realizacji ważnej społecznie inwestycji, między innymi na rzecz seniorów. Zapowiada jednocześnie, że powiat ma „plan B" na realizację swoich zamierzeń.

ZOBACZ TEŻ: Starogard Gd. coraz mniejszy. Szukają recepty na niż demograficzny

Prezydent: liczyła się przejrzystość procedury

Stankowiak nie kryje zaskoczenia taką oceną sytuacji. Podkreśla, że miasto od lat współpracuje ze Starostwem Powiatowym na rzecz rozwoju Kociewia, a sprawa jednej działki nie powinna być wyznacznikiem tej współpracy.

– Rozumiem rozgoryczenie Pani Starosty, ale w tej sprawie jako Prezydent Miasta musiałem przede wszystkim kierować się interesem Starogardu Gdańskiego i jego mieszkańców – mówi. – Skoro zakupem działki zainteresowane były cztery podmioty, naturalnym i racjonalnym rozwiązaniem było przeprowadzenie przetargu. 

Zapewnia przy tym, że sprawa nie oznacza zmiany relacji ze starostwem – jako przykład dobrej współpracy przywołuje niedawną sprzedaż powiatowi innej działki (1002 m kw. za ponad 180 tys. zł) z myślą o zadaniach związanych z ochroną ludności i obroną cywilną, a także wspólne działania samorządów w ramach Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego, dzięki którym – wraz z gminami Starogard Gdański, Zblewo i Bobowo – pozyskano środki z Funduszy Europejskich dla Pomorza.

Zapewnienia o dalszej współpracy

Stankowiak deklaruje otwartość na dalszą współpracę ze starostwem i wsparcie dla lokalnych samorządów tam, gdzie będzie to możliwe i korzystne dla mieszkańców. Zastrzega jednocześnie, że jako prezydent ma obowiązek kierować się zasadami gospodarności, rzetelności, celowości i legalności.

– To właśnie z tych decyzji każdego roku rozliczają mnie mieszkańcy Starogardu Gdańskiego i to ich interes musi być dla mnie zawsze najważniejszy – zaznacza.

W finale zmierzą się Wybrzeże Gdańsk i Trans MF Landshut Devils. Pierwszy mecz odbędzie się 13 września w Bawarii, a rewanż tydzień później w Gdańsku. Choć to Wybrzeże zakończyło rundę zasadniczą na pierwszym miejscu, rywalizacja z Landshut zapowiada się na znacznie trudniejszą niż wskazywałaby tabela.

Skład mocny, ale osłabiony

Trans MF Landshut Devils od kilku sezonów są stałym uczestnikiem polskich rozgrywek ligowych. Niemiecki klub w 2026 ponownie postawił na połączenie doświadczonych zawodników, uzupełniając skład młodszymi żużlowcami. W szerokiej kadrze zespołu znaleźli się m.in.: 

• Erik Riss, 
• Kevin Wölbert, 
• Lukas Fienhage, 
• Kim Nilsson, 
• Charles Wright, 
• Michele Paco Castagna, 
• Leon Flint, 
• Mario Häusl, 
• Janek Konzack, 
• Tyler Haupt 
• oraz Hannah Grunwald.

W trakcie sezonu podstawowy skład ulegał jednak zmianom. W meczach KLŻ ważne role przejęli m.in. Jonas Knudsen oraz młody Janek Konzack. W końcowej części rozgrywek trzon zespołu stanowili przede wszystkim Kim Nilsson, Leon Flint, Kevin Wölbert i Jonas Knudsen. To właśnie na tej czwórce w dużej mierze opierała się siła „Diabłów”.

CZYTAJ TEŻ: Żużel. Wybrzeże Gdańsk wygrało z Kolejarzem i wjechało do finału Krajowej Ligi Żużlowej

Sytuacja kadrowa Landshut przed finałem nie jest jednak idealna. Charles Wright został w sierpniu wypożyczony do Gezet Stali Gorzów, natomiast Janek Konzack po upadku w rewanżowym półfinale z Gnieznem przeszedł operację. Jego występ w finale stoi pod znakiem zapytania. Dodatkowo problemy zdrowotne dotknęły Kima Nilssona, który zmagał się z urazem kolana.

Tor długi i twardy

Jeżeli jest jeden element, który może mieć szczególne znaczenie w finale, to bez wątpienia będzie nim tor w Landshut. OneSolar Arena, wcześniej znana jako Speedwaystadion Ellermühle, ma 390 metrów długości, co czyni ją jednym z najdłuższych torów, wykorzystywanych w polskich rozgrywkach ligowych. Obiekt został otwarty w 1975 i może pomieścić około 12 tysięcy kibiców.

Długi bawarski owal wymaga od zawodników odpowiedniego ustawienia motocykla i dobrego odczytywania warunków torowych. W ostatnich tygodniach branżowe media zwracały uwagę na to, że Landshut szczególnie dobrze czuje się na swoim twardym torze. Duże znaczenie ma również znajomość ścieżek, ponieważ wyprzedzanie na tym obiekcie nie zawsze jest łatwe.

Statystyki wskazują na Wybrzeże

To właśnie dlatego pierwszy mecz finału może być dla Wybrzeża najtrudniejszą częścią całej rywalizacji. Gdańszczanie będą musieli nie tylko walczyć o zwycięstwo, ale przede wszystkim zadbać o taki wynik, który pozwoli im spokojnie podejść do rewanżu.

Pod względem wyników sezonu zasadniczego przewaga należy jednak do gdańszczan. Wybrzeże zakończyło tę część rozgrywek na pierwszym miejscu z 25 punktami, podczas gdy Landshut zgromadziło 21 punktów. Różnica była również wyraźna w bilansie małych punktów: +135 dla Wybrzeża i +67 dla niemieckiego zespołu. Gdańszczanie mają również korzystny bilans bezpośrednich spotkań z Landshut w 2026. W maju Wybrzeże wygrało w Gdańsku 55:35, a w czerwcu na torze w Landshut także wygrało 47:43.

Co istotne, wygrana w Bawarii może być istotnym argumentem przed wrześniowym finałem, bo pokazała, że nawet na tym trudnym torze Gdańszczanie są w stanie sobie poradzić.

Szeroka kadra trenera Kędziory

Jedną z największych przewag Wybrzeża jest szerokość składu. W trakcie sezonu gdańszczanie wielokrotnie pokazywali, że potrafią zdobywać punkty na wielu pozycjach, a nie tylko dzięki jednemu czy dwóm liderom. Szczególnie ważną postacią jest Jacob Thorssell, który w 2026 prezentował bardzo wysoką formę, zwłaszcza na gdańskim torze. 

Obok Szweda trener Lech Kędziora może liczyć m.in. na Timo Lahtiego, Tima Sørensena, Krystiana Pieszczka, Miłosza Wysockiego oraz młodzieżowców. Właśnie wyrównanie zespołu może być kluczowe w dwumeczu, w którym każdy słabszy występ któregoś z seniorów może mieć wpływ na końcowy wynik.

Na papierze większe szanse na zdobycie mistrzostwa KLŻ ma Wybrzeże Gdańsk. Gdańszczanie wygrali rundę zasadniczą, mają lepszy bilans małych punktów, pokonali dwa razy Landshut. Do tego ich skład wydaje się bardziej wyrównany.

 ZOBACZ TEŻ: Żużel. Polska sięgnie po piąte z rzędu złoto? W Gdańsku finał mistrzostw Europy par 250 cc

To nie będzie formalność

W żadnym wypadku nie oznacza to jednak, że finał będzie formalnością. Landshut ma jeden bardzo konkretny argument – pierwszy mecz odbędzie się na jego 390-metrowym torze. Właśnie tam „Diabły” potrafią znacząco podnieść poziom swojej jazdy. W półfinale pokazały to przeciwko Ultrapur Omedze Gniezno, wygrywając u siebie 46:43 i przypieczętowując awans do finału wynikiem 93:86 w dwumeczu. Dla Landshut kluczowe będzie więc zbudowanie przewagi przed wyjazdem do Gdańska. Wybrzeże z kolei powinno dążyć do tego, aby już w pierwszym spotkaniu ograniczyć straty, a następnie wykorzystać atut własnego toru.

Układ finału sprawia, że trudno wskazać zdecydowanego faworyta pojedynczego spotkania. Landshut będzie szczególnie groźne u siebie, natomiast Wybrzeże w całym sezonie prezentowało większą stabilność i to przemawia za niebiesko-biało-czerwonymi.

Pierwszy mecz finału zostanie rozegrany 13 września o godz. 17 w Landshut. Rewanż zaplanowano na 20 września w Gdańsku.

– Nie przyjmuję żadnych nowych uczniów, bo nie mam już ani jednego wolnego popołudnia – mówi. – Wszystkie godziny miałam zagospodarowane już pod koniec sierpnia. W poniedziałek sześć, we wtorek i w środę po pięć, w czwartek i piątek znowu po sześć – wylicza. – Soboty mam na razie wolne, ale wiem z doświadczenia, że w drugim semestrze wypełnię je kolejnymi godzinami.

Marta uczy w szkole na pół etatu, w domu za to ma prawie 30 godzin. Korepetycji z matematyki udziela od siedmiu lat, dwa lata temu zrezygnowała z pełnowymiarowej pracy w gdańskim liceum. – Każdego roku mam coraz więcej chętnych – przyznaje. – Na początku byli tylko ósmoklasiści i maturzyści, w poprzednim roku szkolnym miałam już nawet piątoklasistkę. 

Korepetycje stały się normą 

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, 35 proc. uczniów korzysta z korepetycji, a w klasach maturalnych jest to nawet 53 proc. Jednak Paweł Mrozek, założyciel Akcji Uczniowskiej uważa, że to zaniżone liczby. Według jego obserwacji z korepetycji korzysta około 70 proc. jego rówieśników.

CBOS rok temu wskazywał, że od 1998 roku jeszcze nigdy tak duża część rodziców nie deklarowała, że płaci za dodatkowe zajęcia dla dzieci. Teraz to już ok. 80 proc. badanych. Także najwięcej jak dotąd opiekunów przyznaje, że finansuje korepetycje i kursy przygotowawcze. Średnie miesięczne wydatki na dodatkowe zajęcia edukacyjne lub ogólnorozwojowe w przeliczeniu na jedno dziecko wynoszą już 950 zł. Dla porównania rok temu było to 896 zł – co miesiąc.

CZYTAJ TEŻ: Szkoła po nowemu, problemy po staremu. Przyroda wraca, telefony znikają, obiady się zmienią, a nauczycieli i pieniędzy nadal brakuje

Według badań przeprowadzonych w 2019 przez Fundację im. Stefana Batorego – już wtedy 32 proc. ankietowanych deklarowało, że pieniądze z rządowego programu – wówczas jeszcze 500 plus – przeznacza na edukację i zajęcia dodatkowe dla dzieci. 

– Tak duży udział korepetycji w systemie edukacji świadczy o jego daleko posuniętej dysfunkcji – twierdzi dr Paweł Marczewski, autor raportu „Ukryta prywatyzacja w polskiej edukacji – skala i zagrożenia”. – Płatne zajęcia dodatkowe, a nawet drugie szkoły prywatne, pojawiają się tam, gdzie edukacja nastawiona jest na obłędną rywalizację, jak w Japonii czy Korei Południowej. W Unii Europejskiej próżno szukać podobnego zjawiska. 

Ile kosztują korepetycje? Setki złotych miesięcznie 

W tym roku szkolnym średnia cena godzinnych korepetycji wyniesie w Polsce niemal 72 zł (dokładnie to 71,83 zł) – czytamy w najnowszym raporcie serwisu e-korepetycje.net. To wynik analizy przeprowadzonej na podstawie ponad 140 tys. aktywnych ogłoszeń i obejmującej 22 przedmioty. Dla rodziców, którzy opłacają jedną godzinę zajęć tygodniowo, oznacza to wydatek sięgający 290 zł miesięcznie. Przy dwóch przedmiotach kwota zbliża się już do 600 zł. Natomiast, jeśli w rodzinie jest więcej uczniów potrzebujących wsparcia w nauce lub dziecko korzysta z korepetycji częściej, koszty mogą być bardziej dotkliwe. 

Olga Kopczewska, mama trójki dzieci, zakłada w budżecie na korepetycje ponad 1000 zł. 

– Córka poszła do siódmej klasy, syn teraz będzie zdawał maturę. Już w ubiegłym roku chodził na matematykę do pani Marty, teraz dołączy do niego siostra, bo w jej szkole matematyka jest na dramatycznym poziomie, nauczycielka leci z materiałem tak, że większość dzieciaków nie nadąża. Każde z nich będzie miało godzinę matematyki tygodniowo; mała za 80 zł, syn po 110 złotych, syn dodatkowo jeszcze ma korepetycje z informatyki, też 100 złotych. Na szczęście najmłodsza córka jest w piątej klasie i na razie nie potrzebuje dodatkowych lekcji… 

Drogo, ale po pierwsze – matematyka jest najdroższa, a po drugie – mieszkanie w Gdańsku też nie pomaga, bo miasto należy do najdroższego pod względem korepetycji rynku. Z najnowszego raportu e-korepetycje.net wynika, że średnia cena korepetycji w województwie pomorskim wynosi 79,03 zł za 60 minut, a to jedna z najwyższych stawek w Polsce.

Korki zamiast pracy domowej

– Rodzice rzucili się na korepetycje – potwierdza biolożka Kamila Breczko. – My, korepetytorzy z tego korzystamy, ale to jakieś szaleństwo. To już nie te czasy, gdy z korków korzystali najsłabsi. Teraz rodzice płacą na przykład po to, by dziecko wygrało konkurs czy olimpiadę i potem dostało się do wymarzonego liceum albo poradziło sobie na studiach. 

„Egzamin przed Tobą? Chcesz poprawić oceny?” – zachęcają ogłoszenia o korepetycjach. 

– To jest dokładnie to, co chcą usłyszeć rodzice – przyznaje anglistka Magdalena Abramczyk. – Najpierw odrabiają lekcje z dziećmi, potem nie radzą sobie z tym, że ono nie radzi sobie samo. Więc biorą korepetytora, żeby poprawić sobie samopoczucie, przerzucić odpowiedzialność na dziecko. Kiedyś korepetycje polegały na pogłębianiu wiedzy, ale kilka lat temu zauważyłam, że coraz częściej rodzice oczekują, że będę odrabiała z uczniami prace domowe. Zobaczymy, jak będzie teraz, gdy prac domowych już nie ma.

ZOBACZ TAKŻE: Płatne korepetycje w szkołach publicznych. Czy to legalne?  

Jeśli od niemal dwóch lat nauczyciel nie może egzekwować zadań domowych, to często ich nie zadaje, w związku z tym dzieci nie ćwiczą. 

– Coraz wyraźniej widać, że uczniowie zatracają umiejętność samodzielnej pracy – ocenia korepetytor, cytowany przez e-korepetycje.net. – Coraz więcej czasu poświęcam nie na samo nauczanie przedmiotu, lecz na tłumaczenie im, jak się uczyć, jak planować pracę i jak systematycznie realizować zadania. Muszę przygotowywać bardzo szczegółowe harmonogramy i kalendarze, aby uczeń dokładnie wiedział, co powinien zrobić. 

– Wcześniej pracą domową było przecież uczenie się i utrwalanie tego, co było na lekcji – przypomina Abramczyk. – Skoro nie ma zadania domowego, to uczeń ma płatne dodatkowe godziny zajęć, na których trochę ćwiczy i coś powtarza. Sprowadza się to do tego, że mamy korepetycje zamiast prac domowych. 

Druga szkoła za własne pieniądze 

Ten pośpiech rodziców, by znaleźć dziecku pomoc w nauce, wynika też z tego, że nie ufają szkole – zwraca uwagę Katarzyna Białaga, właścicielka szkoły „Orły”, prowadzącej korepetycje i kursy do egzaminu ósmoklasisty i matury. – Rynek korepetycji rozwija się tak dynamicznie przecież nie dlatego, że rodzice bardzo chcą wydawać pieniądze. Szkoła po prostu się nie sprawdza. Rodzice, narzekają na system oświaty w Polsce. Zapisując dzieci na korepetycje, organizują im drugą szkołę.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jak przygotować dziecko i rodziców na powrót do szkoły?  

Gdy jeszcze pracowała w szkole – a odeszła 10 lat temu – korepetycjami nazywano powtarzanie materiału ze szkoły i pogłębianie go. 

– Teraz korepetycje to jest realizowanie materiału, który powinien być realizowany w szkołach, ale nie jest, bo przez przeciążone podstawy programowe nauczyciel nie jest w stanie z klasą zrealizować materiału.

Podobnie uważa Paweł Mrozek: – Teraz korepetycje stały się drugim systemem edukacji, tyle że nie darmowym. Biało-czerwony pasek w Polsce kupuje się rynkiem korepetycji – mówił założyciel Akcji Uczniowskiej kilka dni temu w radiu RMF24. – Problem leży w sposobie edukacji, przeładowanych podstawach programowych, a jednocześnie przepełnionych klasach. 30-35 uczniów na jedną klasę. 45 minut lekcji. Jeden nauczyciel, czyli półtorej minuty na ucznia. Szkoła z tektury – mówi wprost. Efekt? Nauczyciel nie jest w stanie zrealizować takiej dużej ilości materiału, choć i tak pędzi. Nie obchodzi go, czy wszyscy nadążają. Zostawia więc do domu. Dlatego na korepetycjach robimy to, czego nie zdążyliśmy na lekcjach. To druga szkoła. Porażka.

On sam tylko w poprzednim roku douczał się z polskiego, matematyki i angielskiego, wcześniej brał korepetycje także z chemii i fizyki.

Olga Kopczewska, mama trójki dzieci, określa rynek korepetycji jako ukryta prywatyzację. 

– To trochę tak jak z niepubliczną opieką zdrowotną – mówi. – Płacimy za dodatkowe wizyty z własnej kieszeni, bez pełnego pakietu, bo nie stać nas na prywatną opiekę. Bardzo kosztownym plasterkiem zaklejamy problem. 

Płacz i płać

Pomorskie zajmuje czwarte miejsce w zestawieniu województw pod względem ceny korepetycji. Czołówka najdroższych miast to Warszawa, Szczecin i Gdańsk, ale stolica nie wygrywa wszystkiego - jest najdroższa tylko w 7 z 22 przedmiotów, i to głównie specjalistycznych (m.in. matematyka wyższa, programowanie, muzyka, biologia).

CZYTAJ TEŻ: Szkoła pod napięciem. Polska edukacja wchodzi w nowy rok z pakietem starych problemów

Cenowym liderem przedmiotów szkolnych jest Szczecin: najdroższy jest tu język polski (82,65 zł), matematyka (76,45 zł), fizyka (100,21 zł) czy informatyka (aż 116,78 zł, a to najwyższa cena informatyki w Polsce).

Najtańszą stolicą województwa dla ucznia jest Lublin: ma najniższe ceny w 7 przedmiotach, od biologii i chemii po geografię. Tanio jest też w Toruniu (4 przedmioty) i Rzeszowie (3). 

Gdańsk to najdroższe miasto dla uczących się języków: korepetycje z angielskiego kosztują tu średnio 80,45 zł (najwięcej w Polsce), a stawki za francuski, włoski i rosyjski również biją krajowe rekordy. Drogo jest też w przedmiotach ścisłych (fizyka 94,38 zł, matematyka 72,80 zł). Najłagodniej wyceniane są korepetycje z malarstwa i rysunku (70,83 zł).

Są jednak dwie dobre wiadomości dla tych, którzy szukają korepetycji dla swoich dzieci. W ubiegłych latach korepetytorzy intensywnie podnosili cen swoich usług. Teraz stawki nadal rosną, ale tempo tego wzrostu wyhamowało. W przypadku 12 z 20 regularnie badanych przedmiotów ceny nieznacznie wzrosły, a w przypadku ośmiu z nich – nawet spadły. Druga wiadomość jest dobra dla maturzystów. Bo wyhamowanie wzrostu cen dotyczy zwłaszcza przedmiotów, które są obowiązkowe na maturze.

Spośród mniejszych rynków dobrym przykładem cen korepetycji jest choćby Opole, bo mniejszy rynek wcale nie musi oznaczać mniejszych cen. Korepetycje z fizyki (96,80 zł) należą do najdroższych w kraju, hiszpański jest tu najdroższy ze wszystkich stolic województw, a polski (75,60 zł) kosztuje powyżej średniej. Najmniej zapłacimy tam za korepetycje z niemieckiego (68,80 zł).

Na drugim biegunie są Zielona Góra, Kielce, Rzeszów i Lublin, gdzie za korepetycje z wielu przedmiotów zapłacimy mniej niż wynosi średnia krajowa. 

za: e-korepetycje.net