Stacja Morska UG w Helu. Błękitna Szkoła – o warsztatach morskich bez barier

Początki warsztatów morskich „Błękitna Szkoła” sięgają 2000 r. Ich inicjatorem był prof. Krzysztof Skóra, twórca i wieloletni kierownik Stacji Morskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Wychodził on z założenia, że kształtowanie wrażliwości ekologicznej od najmłodszych lat jest kluczem do skutecznej ochrony środowiska w przyszłości. Od tamtej pory w Stacji Morskiej, we współpracy z Fundacją Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego, realizowany jest program edukacyjny poświęcony Morzu Bałtyckiemu.

Uczestnicy projektu

Adresatami wrześniowej Błękitnej Szkoły bez barier była młodzież z ograniczeniami w zakresie słuchu: uczniowie klas 7 i 8 szkoły podstawowej oraz szkół średnich, głównie branżowych. U części z nich występowało sprzężenie niepełnosprawności słuchowej z innymi niepełnosprawnościami – intelektualnymi, ruchowymi, wzrokowymi. Na warsztaty (zaplanowane w okresie od września do października br.) zapisało się łącznie ok.180 osób. W przygotowaniu zajęć uczestniczył sztab ludzi: edukatorzy, specjaliści z zakresu surdopedagogiki i pedagogiki specjalnej oraz tłumacze języka migowego.

Jednym z najważniejszych wyzwań w realizacji projektu było dostosowanie sposobu komunikacji oraz formy przekazywania informacji do potrzeb młodzieży z niepełnosprawnością słuchową. Wymagało to odpowiedniego przetworzenia treści, uproszczenia i uporządkowania przekazu oraz dostosowania metod komunikacji w taki sposób, aby zapewnić uczestnikom pełny i równy dostęp do przekazywanych informacji. Istotnym wsparciem podczas zajęć była obecność tłumacza języka migowego, który zapewniał uczestnikom możliwość swobodnego i efektywnego udziału w poszczególnych aktywnościach.

Justyna Kąpa / edukatorka i koordynatorka warsztatów

Przez doświadczenie do wiedzy… i odpowiedzialności za przyrodę

Czy młodzi ludzie są świadomi problemów ekologicznych związanych z morzem? Jak twierdzą edukatorzy, ta świadomość wciąż jest niewystarczająca. Młodzież zwykle nie zna podstawowych gatunków fauny i flory Morza Bałtyckiego i nie zdaje sobie sprawy, dlaczego jest ono wrażliwe na działania człowieka. Trudno zaś oczekiwać od dzieci zaangażowania w ochronę czegoś, czego nie znają i czego nigdy nie widziały w naturalnym środowisku.

Dlatego organizatorzy „Błękitnej Szkoły” stawiają przede wszystkim na naukę przez doświadczenie: od wyprawy kutrem w celu pobrania próbek wody, przez udział w tzw. zaciągu włokiem wzdłużbrzeżnym (czyli odławianiu morskich organizmów specjalną siecią) po analizę zebranego materiału. Możliwość dotknięcia, zaobserwowania i samodzielnego zbadania przyrody budzi w uczestnikach autentyczną ciekawość, a także buduje poczucie odpowiedzialności.

– Ogromnym przeżyciem dla uczestników jest wejście do wody w spodniobutach: kiedy samodzielnie odławiają organizmy, kompletnym zaskoczeniem bywa dla nich fakt, że w Bałtyku żyją krewetki – mówi Justyna Kąpa. – Podczas analizy anatomii ryb starsza młodzież przeprowadza sekcję śledzia. Choć znają teorię z podręczników, realna budowa organizmu jest dla nich fascynującym odkryciem. Z niedowierzaniem reagują też na obecność mikroplastiku w codziennych kosmetykach czy na bogactwo form życia ukrytych w szalce wody z planktonem. Wszystkie te elementy zamieniają podręcznikową wiedzę w autentyczny zachwyt nad przyrodą.

Potrzebę kształtowania świadomości ekologicznej od najmłodszych lat rozumieją także przedstawiciele podmiotów, które finansowo wspierają realizację projektu:

Nasz Fundusz od lat wspiera inicjatywy edukacji ekologicznej, między innymi poprzez finansowanie zajęć w ramach Błękitnych i Zielonych Szkół. Zależy nam na tym, by z edukacją ekologiczną dotrzeć do jak najmłodszych osób. W tym projekcie mamy jeszcze jeden ważny aspekt: kierujemy działania edukacyjne do młodzieży z niepełnosprawnością.

Rafał Węglarek / dyrektor ds. ochrony środowiska w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku

– Młodzież musi wyjść w teren i dotknąć natury, by naprawdę zrozumieć Bałtyk. Wspieramy ten projekt, bo łączy teorię z doświadczeniem. Dzisiejsza fascynacja morską przyrodą stanowi podstawę do konkretnych, odpowiedzialnych decyzji ekologicznych w przyszłości – mówi Piotr Szymanek, wiceprezes zarządu Energi.

Cieszy nas również to, że w tak wartościowy projekt możemy włączać też dzieci z niepełnosprawnościami czy podopiecznych z domów dziecka objętych naszym programem „Domy Dobrej Energii”.

Piotr Szymanek / wiceprezes Zarządu Energi

Przyszłość

Edukatorzy Błękitnej Szkoły starają się docierać do różnych grup. Chcą, aby ich oferta edukacyjna była w pełni dostępna dla każdego. Ważne jest tu zaangażowanie donatorów i sponsorów, podzielających wizję ochrony Bałtyku poprzez edukację. To dzięki takiemu wsparciu Błękitna Szkoła będzie mogła stale rozwijać ofertę edukacyjną i kształtować kolejne pokolenia świadomych obywateli.

Wydarzenie zostało dofinansowane ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w ramach projektu „Błękitna Szkoła – warsztaty morskie bez barier w roku 2026”. Partnerem CSR przedsięwzięcia w Helu jest Energa z Grupy Orlen.