.png)
Dariusz Szreter
Postępowanie zostało wszczęte na wniosek mieszkańców ul. Bohaterów Getta Warszawskiego oraz ich sąsiadów, zrzeszonych w Stowarzyszeniu Dolina Królewska. Wnioskodawcy interpretują decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jako istotny krok w stronę ochrony historycznej tkanki Wrzeszcza.
Wpis do rejestru zabytków miałby objąć kamienice przy:
- ul. Bohaterów Getta Warszawskiego (nr 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16),
- ul. Politechnicznej (nr 2A, 3, 10, 12, 13, 15, 15A, 16, 16A, 17, 17A),
- ul. Fiszera (nr 5, 6, 7, 13A, 13B),
- oraz Al. Grunwaldzkiej 24.
CZYTAJ TEŻ: Miliony z UE dla Gdańska na budowę linii tramwajowej. Aktywiści interweniują
„To nie tylko procedura administracyjna – to przyznanie racji stronie społecznej, która od lat alarmuje: ta część Gdańska to perła, którą urzędnicy chcieli poprzecinać torowiskiem, zalać betonem, a mieszkańców jako niepotrzebny element wysiedlić” – czytamy w oświadczeniu Stowarzyszenia Dolina Królewska dla mediów.
Kontrowersyjna inwestycja
Odkąd tylko pojawiła się koncepcja, że planowana linia tramwajowa Gdańsk Południe – Wrzeszcz, nazywana także Nową Politechniczną, ma się „wpinać” w Aleję Grunwaldzką nie przez ul. Do Studzienki, ale Bohaterów Getta Warszawskiego, jej mieszkańcy aktywnie protestują. Zarzucają miastu, że prze do realizacji tej inwestycji nie licząc się z kosztami materialnymi, jak i społecznymi. Uważają, że:
- inwestycja jest nieracjonalna – jej koszt szacowany jest na 800 milionów złotych;
- grozi degradacją zabytkowych kamienic przy ul. BGW: pękaniem ścian, osiadaniem osiadaniem, a być może wręcz katastrofą budowlaną zabytkowych kamienic przy BGW;
- przy forsowaniu takiego przebiegu linii Miasto naruszyło szereg przepisów i procedur, a także wykazało się lekceważeniem w stosunku do opinii mieszkańców.
Wniosek o wpis do rejestru zabytków, to kolejna próba wstrzymania budowy przez mieszkańców.
Co oznacza wpis do rejestru zabytków?
Zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy o ochronie zabytków, zespół budowlany to powiązana przestrzennie grupa budynków, która stanowi o unikalnym charakterze miejsca. Wyróżnia ją wspólna forma architektoniczna, styl (w tym przypadku głównie secesja i eklektyzm przełomu XIX i XX wieku), zastosowane materiały oraz układ przestrzenny.
Wpis obszarowy do rejestru chroni całą tkankę miejską. W przeciwieństwie do wpisu indywidualnego, decyzja nie wymienia każdego gzymsu z osobna, lecz wyznacza granice chronionego układu. Oznacza to, że ochronie podlega przestrzeń, relacje między budynkami, osie widokowe i tzw. „duch miejsca”, a nie tylko mury konkretnej kamienicy.
– Przez lata, w toku przygotowań do budowy trasy tramwajowej Gdańsk Południe – Wrzeszcz, urzędnicy miejscy i projektanci starali się marginalizować znaczenie tych kamienic. Traktowano je jak przeszkody na mapie, a nie jak dziedzictwo kulturowe – uważają działacze Stowarzyszenia Dolina Królewska.
Ich zdaniem dotychczasowa kamienic, przez wpis do Gminnej Ewidencji Zabytków, okazała się fikcją. Deklarują, że ich wniosek o wpis do Rejestru Zabytków ma trzy kluczowe cele:
- Zatrzymanie degradacji tożsamości dzielnicy.
- Naturalne rozszerzenie ochrony (obok znajduje się wpisana już do rejestru Kolonia Abegga).
- Realne bezpieczeństwo w obliczu budowy tramwaju.
– Miasto utraciło nasze zaufanie – piszą wnioskodawcy. – Potrzebujemy zewnętrznego nadzoru. Niestety, nasze doświadczenia z Urzędem Miejskim i podległymi mu jednostkami to pasmo rozczarowań, a wręcz działań na granicy prawa. Nie wierzymy już w zapewnienia o „bezpieczeństwie” i „monitoringu”. Dlatego tak bardzo zależy nam, aby Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków stał się realną stroną w tym procesie, z kompetencjami władczymi, a nie tylko doradczymi.
Czy to zatrzyma tramwaj? "Żółta kartka dla inwestora"
– Wszczęcie postępowania o wpis do rejestru to żółta kartka dla inwestora i władz miasta – przekonują działacze Stowarzyszenia Dolina Królewska. – Mamy nadzieję, że ten krok pozwoli na wreszcie rzeczową i niezależną ocenę wpływu inwestycji tramwajowej na naszą okolicę. Liczymy na to, że wadliwe i powierzchowne opinie konserwatorskie z przeszłości, które pomijały kwestie bezpieczeństwa sąsiedztwa i stabilności gruntu, zostaną zweryfikowane i poprawione. Wrzeszcz to nie poligon doświadczalny dla drogowców. To nasz dom i historia Gdańska, której nie oddamy bez walki.
Stanowisko PWKZ: Wpis nie zablokuje inwestycji
Optymizm wrzeszczańskich działaczy studzi jednak Marcin Tymiński, rzecznik Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora zabytków, który wyjaśnia, że procedura wpisu do rejestru zabytków w żaden sposób nie wpływa na proces inwestycyjny związany z budową linii tramwajowej w tej części Gdańska.
– To nie jest wpis obszarowy. Dotyczy on tylko konkretnych kamienic. Same ulice nie są do niego wpisane, a co za tym idzie ta procedura wpisu w żaden sposób nie koliduje z projektem trasy tramwajowej – tłumaczy Marcin Tymiński.
PWKZ nie będzie też sprawdzać ewentualnego wpływu linii tramwajowej na stan techniczny budynków. Wpisanie zespołu kamienic do rejestru nie będzie też oznaczało, że na sąsiednich działkach nie będzie można stawiać budynków niepasujących stylem do stojących obok zabytków.
Nowa Politechniczna, czyli tramwajem z Moreny do Wrzeszcza
Trasa dwutorowej linii tramwajowej Gdańsk Południe – Wrzeszcz rozpoczynać się będzie od skrzyżowania Jaśkowej Doliny z ul. Rakoczego. Przebiegać będzie m.in. 350-metrowym tunelem wzdłuż ul. Wileńskiej oraz nieistniejącą jeszcze ul. Nową Politechniczną (nieopodal ul. Sobieskiego), a następnie wzdłuż ul. Do Studzienki, choć nie bezpośrednio przy niej. W aleję Grunwaldzką tramwaj ma się jednak włączyć nie z Do Studzienki, ale przez ul. Bohaterów Getta Warszawskiego.
Aktualnie trwa proces wyłaniania wykonawcy. Budowa ma potrwać trzy lata od momentu podpisania umowy. Miasto liczy, że prace rozpoczną się już w 2026 roku. Koszt całej inwestycji to ponad 800 mln zł. W maju 2025 Gdańsk otrzymał na te inwestycję dofinansowanie unijne wysokości 260 mln zł.
Według szacunków Dyrekcji Rozbudowy Miasta Gdańska z nowej linii w czasie szczytu korzystać będzie ponad 2500 pasażerów na godzinę.
Napisz komentarz
Komentarze