Gdynia na liście UNESCO. Czy w lipcu zapadnie decyzja? Uzupełniony wniosek wrócił do resortu kultury

O co stara się Gdynia? Wczesnomodernistyczne centrum jako kandydat UNESCO

Na listę światowego dziedzictwa UNESCO trafiają tylko najbardziej wartościowe na świecie dobra kultury i natury, które uznano za cenne z punktu widzenia całej ludzkości. W Polsce jest tylko 17 takich miejsc, a obchodząca w 2026 roku swoje setne urodziny Gdynia stara się o osiemnaste miejsce na liście.

Wniosek UNESCO dla Gdyni. Co powiedzieli eksperci ICOMOS?

Nie jest jednak łatwo. W lutym ubiegłego roku Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wysłało uzupełniony o odpowiedzi na wcześniejsze pytania wniosek do Paryża. Po trzech miesiącach do Warszawy wrócił raport sporządzony przez specjalistów z ICOMOS (Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych). Uznali oni, że gdyńskie wczesnomodernistyczne centrum wykazuje wyjątkową wartość uniwersalną (OVU), ale są też pewne kwestie, które wymagają wyjaśnienia.

Uzupełniona dokumentacja Gdyni. Czego dotyczyły wyjaśnienia?

Uzupełniona przez miasto dokumentacja w styczniu tego roku znów trafiła do MKiDN. Co zawierały poprawki?

Nie były to poprawki, ale wyjaśnienia i uzupełnienia rozszerzające podstawowe informacje zawarte w początkowym wniosku, który był zgodny ze szczegółową instrukcją i ograniczony objętościowo. Eksperci Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków ICOMOS poprosili o dodatkowe informacje, co jest zrozumiałe, z uwagi na bardzo duży obszar, który został zgłoszony we wniosku.

Celina Łozowska / kierowniczka Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków  w Gdyni

Jakie są szanse Gdyni na wpis na listę UNESCO?

Jakie są obecne szanse Gdyni?

– Uważamy, że ze strony miasta zrobiliśmy wszystko, aby jak najlepiej przedstawić dziedzictwo Gdyni, i jesteśmy dobrej myśli – twierdzi kierowniczka Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdyni.

„Referral”. Co oznacza w procedurze UNESCO?

– Już otrzymana w zeszłym roku ocena, czyli tzw. Referral (przekazanie sprawy do uzupełnienia i dalszego procedowania) pozwala na optymizm. Jednocześnie w tzw. Ewaluacji ICOMOS stwierdzono, że Centrum Gdynia spełnia kryterium wpisania na listę UNESCO, ale w związku z tym poproszono nas o dodatkowe informacje w stosunku do wniosku.

Kiedy głosowanie UNESCO w sprawie Gdyni?

Formalnie wniosek o umieszczenie danego miejsca na liście UNESCO składa Państwo Polskie. Jeszcze w czerwcu ubiegłego roku wiceministra kultury Bożena Żelazowska oficjalnie oświadczyła, że zarekomendowała poddanie kandydatury Gdyni pod głosowanie na sesji komitetu w 2026 roku.

• Wniosek Gdyni powinien być poddany pod głosowanie w między19 a 29 lipca tego roku w czasie sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa w Busan/Pusan w Korei Południowej.

Gdzie śledzić informacje o sesji UNESCO?

Aktualności i dokumenty dotyczące sesji można sprawdzać na oficjalnej stronie UNESCO.