Polki opracowały broń na groźną superbakterię. To przełom w walce z zakażeniami szpitalnymi

Czym jest pałeczka ropy błękitnej i dlaczego stanowi zagrożenie?

Pałeczki ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa) to bakterie, które można znaleźć wszędzie – występują w środowisku oraz u człowieka, nie wywołując choroby, ale stają się groźne, gdy układ odpornościowy ulega osłabieniu, np. u: 

• pacjentów z chorobami płuc,
• osób starszych,
• chorych po ciężkich zabiegach,
• chorych z chorobami przewlekłymi,
• pacjentów z chronicznymi ranami.

To bakteria w wysokim stopniu oporna na antybiotyki, więc wywołane przez nią zakażenia stwarzają poważne zagrożenie dla chorych. Infekcje tą bakterią często trudno wyleczyć, a pałeczka ropy błękitnej od lat jest uważana za jeden z najbardziej niebezpiecznych i problematycznych patogenów szpitalnych.

Przełomowy preparat polskich naukowców. Nadzieja w walce z superbakterią

Pojawiła się jednak nadzieja na skuteczną walkę z superbakterią. Zespół badaczek z Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Wydziału Chemii Uniwersytetu Gdańskiego oraz Politechniki Gdańskiej opracował skuteczny preparat na bazie nanocząstek srebra i naftochinonu zwalczający pałeczkę ropy błękitnej. Jak wyjaśniają badaczki, ma on działać na nią dwutorowo: 

• spowalnia jej wzrost,
• bezpośrednio zabija komórki bakteryjne.

Nasz preparat wykorzystuje zjawisko synergii srebra i naftochinonów, czyli wzajemnego zwiększania aktywności przeciwbakteryjnej obu składników. Dzięki synergii bardzo niskie dawki srebra i naftochinonu, które same w sobie nie działają, po połączeniu wykazują silne działanie bakteriobójcze.

dr Marta Krychowiak-Maśnicka / kierownik zespołu badawczego 

Dlaczego nanocząstki srebra i naftochinony są skuteczne?

Właściwości przeciwbakteryjne srebra w formie nanocząstek

Srebro uważane jest za pierwiastek o właściwościach przeciwdrobnoustrojowych, ale w klasycznej postaci bywa ono toksyczne dla tkanek i trudniejsze do bezpiecznego stosowania.

– W preparacie wykorzystujemy nanocząstki srebra, które stanowią innowacyjną i mniej toksyczną alternatywę dla tradycyjnych soli srebra – dodaje dr Marta Krychowiak-Maśnicka.

Rola naftochinonów w zwalczaniu bakterii

Naftochinony to z kolei grupa związków organicznych, wśród których są substancje o znanym, silnym działaniu biologicznym, w tym przeciwbakteryjnym. 

Siedem patentów na środki antybakteryjne. Osiągnięcia polskich naukowców

Opracowany środek to kolejny, siódmy już, patent na innowacyjne środki antybakteryjne zwalczające zakażenia pałeczką ropy błękitnej, który Urząd Patentowy RP przyznał dr Marcie Krychowiak-Maśnickiej i współwykonawcom.

Skład interdyscyplinarnego zespołu badawczego

Nowo przyznany patent jest wynikiem współpracy interdyscyplinarnego zespołu naukowczyń, w którego skład wchodzą: 

• dr Marta Krychowiak-Maśnicka (kierownik projektu) i prof. dr hab. Aleksandra Królicka z Zakładu Badania Związków Biologicznie Czynnych Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii UG i GUMed,
• dr Aleksandra Bielicka-Giełdoń z Wydziału Chemii Uniwersytetu Gdańskiego,
• dr Ewa Paluszkiewicz z Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej.

Co dalej? Plany komercjalizacji odkrycia

– Obecnie badania koncentrują się na pogłębieniu mechanizmu synergii oraz poszukiwaniu partnera biznesowego do praktycznego zastosowania wyników naszych analiz – dodaje szefowa zespołu badaczek.