Konferencja Odbudowy Ukrainy. Zełenski przyjedzie do Gdańska z żoną

Wizyta odbędzie się w cieniu poważnego kryzysu dyplomatycznego. Decyzja Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednostce wojskowej imienia „Bohaterów UPA” wywołała negatywne reakcje w Polsce. W odpowiedzi prezydent Karol Nawrocki zapowiedział odebranie ukraińskiemu przywódcy Orderu Orła Białego – choć tego zamiaru jak dotąd nie zrealizował.

Jak potwierdza w rozmowie z „Zawsze Pomorze” Magdalena Mistat, pełniąca obowiązki dyrektora Europejskiego Centrum Solidarności: – Wszystkie informacje, które otrzymujemy od naszych partnerów rządowych, potwierdzają obecność prezydenta w Amber Expo podczas uroczystości otwarcia konferencji. Zełenskiemu towarzyszyć ma żona, Ołena Zełenska. 

Ołena Zełenska - więcej niż pierwsza dama

Działalność Ołeny Zełenskiej od chwili wybuchu pełnoskalowego konfliktu z Rosją wykracza poza tradycyjną funkcję pierwszej damy. We wrześniu 2022 założyła ona fundację swojego imienia, której głównym celem jest odbudowa kapitału ludzkiego Ukrainy – to znaczy inwestowanie w ludzi (dzieci, młodzież, rodziny), a nie w infrastrukturę fizyczną czy gospodarkę. 

Fundacja Zełenskiej angażuje się w odbudowę konkretnych instytucji, które ten kapitał ludzki obsługują: szpitali, szkół, placówek opiekuńczych zniszczonych lub uszkodzonych przez wojnę. Obszarami, w których fundacja faktycznie działa na co dzień, są: medycyna (np. ewakuacje medyczne, zakup ambulansów), edukacja (wsparcie dla szkół, programy rozwojowe dla dzieci) i pomoc humanitarna (zaopatrzenie, wsparcie dla rodzin w kryzysie).

Dar dla ECS: półka z ukraińską literaturą

Podczas wizyty w Gdańsku Ołena Zełenska osobiście przekaże Europejskiemu Centrum Solidarności specjalną półkę z książkami w języku ukraińskim. Uroczystość zaplanowana jest na 25 czerwca. 

– To jest jej inicjatywa, którą szerzy w Europie. To są książki w języku ukraińskim – najważniejszy wybór powieści współczesnych, również książek dedykowanych diasporze ukraińskiej – wyjaśnia Magdalena Mistat. – Ta idea jest podyktowana tym, żeby utrzymywać tożsamość i narodowość narodu ukraińskiego, także poprzez dostęp do wybranych utworów literackich – dodaje.

ECS posiada książki w języku ukraińskim, natomiast nie ma dla nich osobnego miejsca. Książki te są przyporządkowane do innych linii katalogowych, które są w bibliotece ECS. Teraz to się zmieni. 

– Ten gest odczytujemy jako sygnał podtrzymywania tożsamości narodowej poprzez język ukraiński. Książki będą miały specjalną półkę, którą przywiezie pani pierwsza dama – zaznacza dyrektorka.

Ukraine Recovery Conference (URC): skala wydarzenia

25–26 czerwca Amber Expo w Gdańsku przyjmie około pięciu tysięcy gości na piątej edycji Ukraine Recovery Conference (URC) – po raz pierwszy organizowanej w Polsce. Wcześniej gospodarzami konferencji była Szwajcaria, Wielka Brytania, Niemcy i Włochy. 

Wydarzenie finansuje polski rząd. Wśród gości będą szefowie rządów i Unii Europejskiej, ministrowie finansów, prezesi instytucji finansowych i liderzy biznesu z kilkudziesięciu krajów – delegacji Komisji Europejskiej ma przewodniczyć Ursula von der Leyen wraz z czterema komisarzami.

Po raz pierwszy temat bezpieczeństwa i obronności

Konferencja obejmie pięć wymiarów tematycznych: 

• biznesowy 
• społeczny (ludzki) 
• lokalny i regionalny (samorządowy) 
• unijny 
• bezpieczeństwa i obronności

Ten ostatni – wprowadzony po raz pierwszy w historii URC, z inicjatywy Polski – ma objąć kwestie obrony powietrznej, technologii bezzałogowych, mobilności wojskowej oraz technologii podwójnego zastosowania (dual-use), czyli rozwiązań mających zarazem cywilne i wojskowe przeznaczenie, co pozwala finansować je z funduszy przeznaczonych formalnie na odbudowę. 

W programie znajdą się też zwalczanie dezinformacji, ochrona infrastruktury krytycznej oraz integracja ukraińskiego przemysłu obronnego z europejskim. Towarzyszyć temu będzie strefa wystawiennicza dla firm z sektora bezpieczeństwa i obronności, umożliwiająca bezpośrednie kontakty biznesowe z partnerami instytucjonalnymi i przemysłowymi

Gdańsk z dwoma koordynatorami konferencji

Każdy z pięciu zakresów tematycznych ma swojego koordynatora. Dwoje z nich pochodzi z Gdańska. 

– Za sektor local dimension, czyli wymiar samorządowy, odpowiedzialny jest wiceprezydent Piotr Grzelak, a za wymiar human dimension odpowiedzialna jestem ja, jako pełniąca obowiązki dyrektora Europejskiego Centrum Solidarności – mówi Magdalena Mistat.

Jak wyjaśnia p.o. dyrektora ECS, wymiar ludzki obejmuje między innymi kulturę oraz współpracę z organizacjami pozarządowymi. Skupia wokół siebie również instytucje, których odpowiednika nie mamy jeszcze w Polsce – jak ukraińskie Ministerstwo Weteranów, które oferuje wsparcie w adaptacji społecznej osobom potrzebującym takiej pomocy, zarówno w Ukrainie, jak i w całej Europie. 

Pięć wydarzeń towarzyszących w ECS

Drugim punktem styku ECS z konferencją jest organizacja pięciu wydarzeń towarzyszących, które odbędą się w Centrum już 24 czerwca, dzień przed głównymi obradami w Amber Expo. 

Civil Society Forum (Forum Społeczeństwa Obywatelskiego) startuje z samego rana 24 czerwca. – Ponad 400 aktywistów, aktywistek, organizatorów trzeciego sektora, przedstawicieli organizacji pozarządowych z całej Europy i świata spotyka się, by wypracować gdańską deklarację między trzecim sektorem, samorządem a ministerstwami odpowiedzialnymi za działania na styku społecznym – opisuje Magdalena Mistat.

Think Tank Forum to spotkanie międzynarodowego grona ekspertów działających w trzecim sektorze, pod patronatem polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Współorganizatorem forum jest Paweł Kowal, szef sejmowej komisji spraw zagranicznych i główny koordynator całej konferencji URC.

Okrągły stół ministrów kultury – temu spotkaniu szefuje minister kultury Marta Cienkowska. – Dla nas istotne, że to będzie połączenie zarówno mówienia o dziedzictwie, w kontekście ruin, rujnowania dziedzictwa kulturowego Ukrainy – mówi Mistat. Dyskusja odbędzie się w obecności wicepremier i minister kultury Ukrainy Tetiany Bereżnej, która wspólnie z Cienkowską będzie gospodynią spotkania.

Forum Platformy Donorów – zamknięte spotkanie wysokich rangą przedstawicieli rządu Ukrainy, państw G7, Unii Europejskiej oraz międzynarodowych instytucji finansowych. Rozmowy mają dotyczyć finansowania budżetu Ukrainy, reform oraz mobilizacji inwestycji prywatnych. 

Obrady Komitetu Regionów – piątym z wydarzeń towarzyszących są obrady Europejskiego Komitetu Regionów, zrzeszającego przedstawicieli samorządów z wszystkich 27 państw Unii Europejskiej. Ten organ spotykał się już w gdańsku w 2023 roku w pierwszą rocznice wybuchu pełnoskalowego konfliktu w Ukrainie.