Od Nowej Zelandii po Kaszuby. Światowy Zjazd Kaszubów przyciągnął do Gdyni gości z całego świata

Oficjalne delegacje, pamięć o przeszłości i uroczysta liturgia

Główne uroczystości poprzedziły poranne przyjazdy uczestników. Do Gdyni dotarły trzy specjalne pociągi Transcassubia kursujące z Chojnic, Helu oraz Kartuz. 

Pierwszymi punktami programu było złożenie kwiatów pod pomnikiem Antoniego Abrahama, odsłonięcie pamiątkowej tablicy na Placu Kaszubskim oraz uroczysta msza święta w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, której przewodniczył biskup Piotr Przyborek. 

Bezpośrednio po zakończeniu liturgii zgromadzeni udali się na miejsce zbiórki, skąd ruszył wielki korowód.

– Tożsamość kaszubska to nie tylko historia, to również nasza dzisiejsza nowoczesność. Na maszt urzędu miasta zostały wciągnięte kaszubskie flagi, które będą przypominać o tym, że to miasto narodziło się z Kaszubkiej Osady. Skierowałam też do rady miasta projekt uchwały w sprawie tablic dwujęzycznych, aby każdy mógł dowiedzieć się, jak nazwa Gdynia brzmiała po kaszubsku – mówiła Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni.

CZYTAJ TEŻ: Pociągi Transcassubia i 100-metrowa flaga. Gdynia rozpoczęła XXVII Światowy Zjazd Kaszubów

Kaszubskie barwy w sercu miasta i wyjątkowy symbol współpracy regionów

Z ulicy 10 Lutego wyruszył drugi formalny przemarsz uczestników zjazdu w kierunku Molo Południowego. Na czele uformowanej kolumny jechały motocykle, za którymi poruszała się orkiestra oraz delegacje z kilkudziesięcioma sztandarami. Głównym elementem pochodu była niesiona przez uczestników blisko 100-metrowa flaga kaszubska. Ten symbol, będący owocem współpracy Gdyni i Ugoszczy, pojawił się w mieście zaledwie tydzień po tym, jak nieśli go wspólnie Kaszubi i Górale na Krupówkach w Zakopanem.

Od kaszubskich wsi po Nową Zelandię

Wielotysięczna kolumna uczestników potwierdziła międzynarodowy charakter tego wydarzenia.W tłumie maszerujących, obok reprezentacji z serca Kaszub – m.in. z Przodkowa, Stężycy czy Swornegaci, widoczne były grupy z całej Polski, w tym ze Szczecina. 

Wśród zjazdowiczów znaleźli się również rodacy mieszkający na stałe we Francji, Niemczech, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Brazylii a nawet Nowej Zelandii, którzy w bezpośrednich rozmowach posługiwali się językiem polskim i kaszubskim. 

– Gdynia to miasto z morza i z marzeń, które powstało dzięki temu, że ludzie tu mieszkający potrafili pokazać, czym jest praca, solidarność i przywiązanie do własnego języka. Z radością słyszę, że Kaszubi są wszędzie i przyjeżdżają z najdalszych zakątków świata. Przylecieć tutaj z Nowej Zelandii czy Stanów Zjednoczonych to wielka mobilizacja i chęć bycia we wspólnocie – mówi Małgorzata Kidawa-Błońska, marszałek Senatu RP. 

Hymny pod Sceną Główną

Po dotarciu korowodu pod Scenę Główną na Molo Południowym, Michał Bronk zaintonował hymny – polski oraz kaszubski. Następnie przed publicznością pojawili się organizatorzy oraz zaproszeni goście, którym asystował Zespół Pieśni i Tańca „Gdynia”, obchodzący w tym roku jubileusz 75-lecia działalności.

Podczas części oficjalnej zaprezentowano stanowiska władz państwowych oraz samorządowych. W imieniu rządu głos zabrała wojewoda pomorska Beata Rutkiewicz, a także ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. Wśród przedstawicieli parlamentu oraz regionu obecni byli marszałek senatu Małgorzata Kidawa-Błońska oraz marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk. List od prezydenta RP Karola Nawrockiego odczytał jego społeczny doradca i radny miasta Gdyni, Marek Dudziński. Z kolei osobiste pozdrowienia i słowa premiera Donalda Tuska przekazał zebranym przewodniczący kaszubskiego zespołu parlamentarnego, senator Kazimierz Kleina.

– Nie ma Gdyni bez Kaszubów, a to miasto przez całą swoją historię pokazało, jak ceni i opiera się na różnorodności, gościnności i pracowitości. Kaszubi łączą pamięć i pielęgnowanie tradycji z odważną wizją silnej przyszłości regionu oraz kraju. Jako ministra pracy chcę wam za tę pracowitość podziękować, bo to właśnie dzięki pracy tworzy się dobrobyt Pomorza i całej Polski – mówiła ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. 

Bursztynowa Klëka: Wyróżnienie dla zasłużonych samorządowców regionu

Ważnym punktem uroczystości było wręczenie nagrody Bursztynowa Klëka, przyznawanej przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie oraz redakcję „Zawsze Pomorze”. W tym roku wyróżnienie to, honorujące samorządowców za działania na rzecz rozwoju kultury, lokalnej tożsamości i języka, otrzymał wójt gminy Szemud Ryszard Kalkowski. Nagrodę wręczyli prezes Bożena Ugowska oraz redaktor naczelny "Zawsze Pomorze" Mariusz Szmidka.

Inauguracja zjazdu i symboliczne przekazanie statusu gospodarza

Oficjalną formułę: „Uważamy XXVII Światowy Zjazd Kaszubów w Gdyni za otwarty” wspólnie wypowiedzieli prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek, przewodniczący rady miasta Tadeusz Szemiot oraz Bożena Ugowska. Następnie odbyło się symboliczne przekazanie klëki przedstawicielom Miastka, które zostało ogłoszone gospodarzem kolejnego, XXVIII zjazdu w przyszłym roku. W ceremonii przekazania uczestniczyli wiceburmistrz Daniel Radziszewski, przewodniczący rady miejskiej Tomasz Borowski oraz prezes oddziału ZKP w Miastku Krystyna Gołuńska.

– Nie ma Kaszub bez Polonii, a Polski bez Kaszub – to stare zawołanie jest ciągle godne przypominania tutaj, w Gdyni. Dziś bije tu kulturalne serce regionu. Mamy okazję dostrzec wielkość kultury kaszubskiej i wzajemnie przekonywać się do tego, by chronić nasz język w szkołach i używać go na co dzień – mówił Mieczysław Struk, marszałek województwa pomorskiego. 

Rekord w grze na diabelskich skrzypcach

Wydarzenia artystyczne zjazdu realizowano równolegle na dwóch scenach.

Na Scenie Głównej zlokalizowanej na Molo Południowym wystąpiły regionalne zespoły pieśni i tańca z Gdyni, Sierakowic oraz Przodkowa. O godzinie 16:00, pod przewodnictwem muzyków z Przodkowa, przeprowadzono widowiskową próbę pobicia rekordu w jednoczesnej grze na diabelskich skrzypcach. Wieczorną część programu otworzył koncert Natalii Szroeder, po którym wystąpiły formacje GIS oraz The Evil Educators.

Z kolei Mała Scena na Placu Wolnej Ukrainy pod hasłem „Kaszubskie Brzmienia w Alternatywnej Odsłonie” gościła wykonawców muzyki niezależnej. Wystąpili tam m.in. Kiev Office, Drëszë, Dawid Zły & Checzanki, zespoły Fucus i Niezbędny balast, a także Kaszubska Influencerka.

Od tradycyjnego rzemiosła po legendarne turnieje siłowe

Pozostałe atrakcje towarzyszące zjazdowi zlokalizowano w kilku punktach miasta. Na alei Jana Pawła II utworzono strefę tradycji, smaków i rękodzieła kaszubskiego. Znalazło się w niej ponad 80 domków handlowych i wystawienniczych oferujących m.in. ceramikę, wyroby drewniane oraz tradycyjne hafty. W sąsiedztwie głównego punktu koncertowego swoje stoiska z regionalnymi specjałami i wypiekami przygotowały przedstawicielki Kół Gospodyń Wiejskich. 

Natomiast w Parku Rady Europy klub Arka Gdynia zorganizował strefę sportową pod hasłem „Kaszëbë znaczi Arka”. Odbył się tam pokazy i turnieje tradycyjnej gry w kaszubską bùczkę oraz nową dyscyplinę – rzut Stolema, polegającą na rzucie głazem, co nawiązuje do lokalnych legend oksywskich. Z kolei na pokładzie „Daru Pomorza” można było zagrać w „Baśkę”.

Skarby gdyńskiego muzeum i widowisko pod gwiazdami

W ramach zjazdu, Muzeum Miasta Gdyni udostępniło bezpłatnie swoje ekspozycje. Zorganizowano tam „Ogrody Literatury”, podczas których promowano najnowsze książki o historii Pomorza. Główną atrakcją wystawy był dziewiętnastowieczny czepiec Julianny Radtke, matki pierwszego sołtysa Gdyni. Zwiedzający mogli podziwiać ten zabytek zarówno w gablocie, jak i w wersji cyfrowej jako precyzyjny skan 3D. Dużym zainteresowaniem cieszyła się również porcelana z zakładów „Lubiana” z lat 70. i 80., zdobiona tradycyjnymi motywami kaszubskimi.

Zwieńczeniem całego dnia będzie spektakl plenerowy „Kaszubski Kosmos”, zaplanowany na godzinę 22:00 w muszli koncertowej na Placu Grunwaldzkim. Widowisko to zostało przygotowane przez Fundację Pomysłodalnia. Całość nawiązuje do kaszubskiej mitologii oraz twórczości Józefa Chełmowskiego, łącząc grę aktorską z efektami pirotechnicznymi.

Kolejny przystanek: Miastko

Tegoroczny XXVII Światowy Zjazd Kaszubów stał się ważnym elementem oficjalnych obchodów 100-lecia Gdyni. Już teraz serdecznie zapraszamy do wspólnego świętowania kolejnej edycji tego wyjątkowego wydarzenia, która odbędzie się w 2027 roku w Miastku.