Zmarł prof. Andrzej Gąsiorowski. Poświęcił ponad pół wieku pracy dla Muzeum Stutthof

Pół wieku w Muzeum Stutthof

Gąsiorowski urodził się w 1950 w Subkowach na Kociewiu. Historię na Uniwersytecie Gdańskim ukończył w 1973 i tego samego roku rozpoczął pracę w Muzeum Stutthof – z przerwą w latach 1978-82 pracował tam etatowo aż do 2023, a po tej dacie wciąż aktywnie współpracował z placówką: pisał, doradzał, uczestniczył w wydarzeniach naukowych. Był redaktorem naczelnym „Zeszytów Muzeum Stutthof”.

Doktorat obronił w 1979 na Uniwersytecie Gdańskim, promotorem był prof. Bogusław Drewniak. Jego praca doktorska „Pomorze Gdańskie w świetle wydawnictw konspiracyjnych 1939-1945” – ze względów politycznych – nie mogła ukazać się drukiem w PRL. Muzeum Stutthof planowało wydać ją w uzupełnionej wersji w 2027.

Twórca gdańskiej politologii

Habilitację uzyskał w 2000 na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, a tytuł profesorski – nadany przez prezydenta Bronisława Komorowskiego – w 2010. Był dyrektorem Instytutu Politologii Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego, który stworzył od podstaw. Przewodniczył też Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Gdańsku oraz radzie Instytutu Bałtyckiego.

Badacz zbrodni w Piaśnicy

Specjalizował się w historii najnowszej Polski, ze szczególnym naciskiem na Pomorze Gdańskie – politykę niemiecką, germanizację i eksterminację w latach 1939–45. Był rozpoznawalny przede wszystkim jako badacz zbrodni w Piaśnicy, gdzie Niemcy w 1939 zamordowali kilkanaście tysięcy osób, głównie Polaków z Pomorza. Zajmował się też Polskim Państwem Podziemnym na Pomorzu i historią harcerstwa w regionie – jego ostatnia książka, wydana w czerwcu, dotyczyła harcerzy w obozie Stutthof.

Dorobek i uznanie

Był autorem kilkuset artykułów naukowych i kilkudziesięciu książek, wypromował dziesiątki magistrów, recenzował doktoraty i habilitacje. Należał do pierwszej Solidarności, a w niedawno wydanych dziennikach opisywał m.in. wydarzenia Grudnia 1970 i stanu wojennego w Gdańsku.

Za swoją działalność otrzymał liczne odznaczenia, m.in. Złoty Krzyż Zasługi (2020), Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2012), Medal Stolema (2011) i Medal Pro Patria (2019).

„Odszedł Mentor, Przyjaciel i Dobry Człowiek"

W pożegnalnym wpisie Muzeum Stutthof podkreśla, że Gąsiorowski był opanowany, elokwentny, zawsze kulturalny i traktujący świat z analitycznym dystansem. Autor wspomnienia, dr hab. Marcin Owsiński, pisze, że profesor pomagał się podnosić w chwilach zwątpienia, potrafił szczerze gratulować sukcesów i motywować, żeby nie ustawać w wytyczaniu ambitnych życiowych dróg.

Wpis kończy się słowami: „Odszedł Mentor, Przyjaciel i Dobry Człowiek”.