Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku. Nowe otwarcie

Uroczystość otwarcia nowej wystawy stałej w Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku rozpoczęła się złożeniem zniczy przed Pomnikiem Obrońców Poczty Polskiej z udziałem członków rodzin Obrońców i zaproszonych gości - m. in. prezydent Gdańska, Aleksandry Dulkiewicz i marszałka województwa Mieczysława Struka - w oprawie muzycznej chóru Art’n’Voices. 

- Oddajemy publiczności nową ekspozycję, jednocześnie zamykamy wieloletni etap pracy historyków, muzealników, konserwatorów, projektantów, wykonawców, pracowników administracyjnych technicznych - powiedział dyrektor Muzeum Gdańska, Waldemar Ossowski. - Prace nad wystawą rozpoczęły się wiele lat temu, już w 2017 roku pozyskaliśmy pierwsze środki na przygotowanie koncepcji oraz na konserwację trzystu przedmiotów związanych z Obrońcami Poczty Polskiej, znalezionych w masowym grobie na gdańskiej Zaspie. Od tego czasu projekt przeszedł długą drogę, od badań i pierwszych założeń przez prace konserwatorskie, projektowe, aż po modernizację budynku i wykonanie ekspozycji - dodał, dziękując wszystkim, którzy przyczynili się do realizacji idei.

Nowa wystawa Muzeum Poczty Polskiej prowadzi zwiedzających przez historię ludzi, którzy 1 września 1939 roku stanęli do obrony gmachu przy dzisiejszym placu Obrońców Poczty Polskiej. Pokazuje polski kontekst w historii przedwojennego Wolnego Miasta Gdańska, przygotowania do walki, przebieg czternastogodzinnej obrony, dramatyczną kapitulację, niemieckie represje, bezprawne procesy i egzekucję Obrońców. 

Nowa ekspozycja i nowe przestrzenie

Jedną z najważniejszych zmian w nowym Muzeum jest włączenie do trasy zwiedzania piwnic budynku. Około 230 m kw. przestrzeni, dotychczas niedostępnej dla publiczności, staje się częścią wystawy. To właśnie tutaj rozegrała się ostatnia faza obrony Poczty Polskiej.

Ekspozycja przedstawia przygotowania Pocztowców, niemiecki atak rozpoczęty 1 września 1939 roku, kolejne próby zdobycia gmachu oraz dramatyczną walkę. Historia obrony została opowiedziana przez losy konkretnych osób – m.in. Konrada Guderskiego, Alfonsa Flisykowskiego, Jana Michonia i Józefa Wąsika. W tej części pojawia się także historia Erwiny Barzychowskiej, dziesięcioletniej uczennicy polskiej szkoły, która podczas niemieckiego ataku znajdowała się w budynku Poczty. Ciężko poparzona, zmarła 20 października 1939 roku. Jest jedną z pierwszych dziecięcych ofiar drugiej wojny światowej.

- To ważny dzień dla naszej pamięci, nie tylko gdańskiej, ale również polskiej i europejskiej – powiedziała podczas uroczystości otwarcia wystawy prezydent Gdańska, Aleksandra Dulkiewicz. - Po niemal pół wieku symboliczne dokonujemy aktu powtórnego oddania zwiedzającym Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku. Znaczące jest to nowe otwarcie, bo ekspozycja wypełnia również piwnice, w których rozegrała się tak wielka tragedia. Po raz pierwszy placówkę tę otwarto 1 września 1979 roku, w 40. rocznicę wybuchu II wojny światowej. W uroczystości uczestniczyły wówczas najwyższe władze państwowe, ale, co najistotniejsze, żyjący Obrońcy Poczty. Dziś, 47 lat później, niestety nie ma już z nami ani jednego Obrońcy Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku. Czas jest nieubłagany. Rzeczy trwają dłużej niż ludzie, na nowej wystawie zwiedzający obejrzą przedmioty, które choć pochodzą z przeszłości, to poza historycznym znaczeniem niosą również silne, emocjonalne przesłanie adresowane do przyszłości.

Bliscy Obrońców Poczty Polskiej konsultowali zawartość nowej ekspozycji.

– Otwarcie Muzeum Poczty Polskiej jest wydarzeniem, na które czekaliśmy z wielką niecierpliwością, ponieważ najcenniejszą rzeczą, którą możemy podarować naszym poległym 87 lat temu krewnym, jest pamięć – mówiła Hanna Pietrzkiewicz, przewodnicząca Koła Rodzin Byłych Pracowników Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku. – Marzyliśmy o placówce, która będzie opowiadała historię Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku, o miejscu, które powstrzyma nieuchronne przemijanie pamięci. Takie miejsce powstało.

Dodała, że przekazane muzeum pamiątki teraz odpowiednio wyeksponowane pokażą realia tamtych czasów.

Ekspozycję przygotował zespół pod kierunkiem kuratorów Marka Adamkowicza, Macieja Ostrowskiego i dr. Jana Szkudlińskiego.

W ramach tygodnia otwarcia zwiedzający mogą zapoznać się z nową wystawą za symboliczną złotówkę. Rodziny, które do 11 października okażą Kartę Mieszkańca, otrzymają upominek upamiętniający jedną z maskotek przedwojennego polonijnego Klubu Sportowego „Gedania”. Z kolei 15 października ogłoszony zostanie program lekcji edukacyjnych dla szkół oraz propozycje poznania historii Polaków z Wolnego Miasta Gdańska w przestrzeni miasta. W ramach nowej wystawy odbędą się także spotkania poświęcone książkom oraz zagadnieniom związanym z przedwojenną historią Gdańska.