Nagrody Bëlny Szkólny wręczone. Premier Donald Tusk gościem Kongresu Nauczycieli Języka Kaszubskiego

„Mòc w jãzëkù. Mòc w lëdzach!” - „Siła w języku. Siła w ludziach!”

- to hasło tegorocznego wydarzenia poświęconego rozwojowi języka kaszubskiego i edukacji regionalnej na Pomorzu.

Ministra Edukacji Barbara Nowacka wręczyła Medale Komisji Edukacji Narodowej samorządowcom i działaczom za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania, w tym na rzecz rozwoju nauczania języka kaszubskiego.

Gościem kongresu premier Donald Tusk

- Ja jestem z tych poszkodowanych Kaszebów z Gdańska. Poszkodowanych w tym sensie, że jak wiecie, ci Kaszebi, którzy trafiali do Gdańska przed czy tuż po wojnie, bardzo szybko zapominali o kaszubskich korzeniach. Władza ludowa też nie bardzo sprzyjała podkreślaniu regionalnych specyfik. Nie było przecież mowy o nauczaniu języka kaszubskiego w szkołach czy katedrze uniwersyteckiej. To wszystko się zmieniło dzięki gigantycznemu wysiłkowi kilku pokoleń, w tym zrzeszeńców, ale nie tylko, również nauczycieli, księży, a potem samorządowców i parlamentarzystów – mówił premier Donald Tusk.

Podkreślił, że jak Kaszubi mówią, że "Nie ma Kaszub bez Polonii a bez Kaszub Polski”, to mówią serio, bo dobrze wiedzą, że głęboki polski patriotyzm wynika z zakorzenienia w każdym fragmencie naszej ziemi i historii. Jak ktoś jest Kaszubą od pokoleń, to nie mówi o folklorze.

- Regionalizm to nie jest cepelia. To nie jest coś na pokaz, ale coś bardzo głębokiego. Tak naprawdę ta głęboka forma patriotyzmu wynika z mądrego, świadomego przywiązania do każdego fragmentu historii i do naszej ziemi. Ktoś, kto jest Kaszubą, nie ma wyjścia, musi doskonale znać historię. To są wojny światowe, rozbiory, podzielone rodziny, a później lata komunizmu. I te nasze doświadczenia pokazują, że przywiązanie do małej ojczyzny nigdy nie stało w konflikcie z miłością do tej dużej ojczyzny - podkreślił premier.

Kaszubski lud nie miał problemu ze zrozumieniem, że nie ma żadnego konfliktu między byciem Kaszubą, Polakiem i Europejczykiem. I że na tym właśnie polega nowoczesny i głęboki patriotyzm.

- I bardzo jestem dumny z tego, że wtedy, kiedy uczycie kaszubskiego dzieci, czasami też dorosłych, to tak naprawdę przenosicie w przyszłość to, co jest naszą lekcją od wielu, wielu pokoleń. Że nigdy nie damy się złamać, że zawsze będziemy wierni swojej tradycji, mimo bardzo trudnej historii. Nas na Kaszubach nikt nie musiał uczyć otwartości wobec cywilizacji zachodniej, bo byliśmy do tego bardzo dobrze przygotowani – zaznaczył Donald Tusk.

Premier podkreślił, jak gigantyczną pracę wykonują nauczyciele języka kaszubskiego.

- Te słowa - Bëlny Szkólny - naprawdę znaczą coś więcej niż tylko dobry nauczyciel, to jest istota. Edukacja kaszubska to jest naprawdę istota naszej społeczności. I za tę waszą wierność i determinację serdecznie dziękuję – dodał szef polskiego rządu.

Nagroda i wyróżnienia „Bëlny Szkólny” wręczone

Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego 27 maja 2020 r. ustanowił doroczną nagrodę „Bëlny Szkólny”. Nagroda ma na celu uhonorowanie nauczyciela, który w szczególny sposób przyczynia się do wzmacniania więzi uczniów z „małą ojczyzną”, a także do ochrony i rozwoju języka kaszubskiego, tożsamości kaszubskiej i budowania kapitału społecznego na Pomorzu.

Konkurs zwraca uwagę na znaczenie edukacji regionalnej i jej rolę w kształtowaniu tożsamości kulturowej oraz społecznej.

- Komisja konkursowa nagrody „Bëlny Szkólny” 2026 dziękuje wszystkim podmiotom, które zgłosiły kandydatury do nagrody. Jest to wyraz uznania dla pracy i wyjątkowego zaangażowania „swoich” nauczycieli, którzy codziennie przekazują uczniom wiedzę o Kaszubach i ich kulturze. To bardzo ważne, że praca nauczyciela regionalisty została dostrzeżona i doceniona zarówno w środowisku szkolnym, jak i lokalnym. Nauka języka i kultury kaszubskiej to nie tylko edukacja, ale także niepowtarzalna okazja, by uczniowie mogli lepiej poznać swój region - mówi Bożena Ugowska, prezeska ZKP.

Jak dodaje, język kaszubski, który uczniowie wybierają dobrowolnie, musi być na tyle atrakcyjny, by przyciągał ich uwagę wśród innych przedmiotów i zajęć oferowanych w szkołach. Kluczową rolę w tym procesie pełni nauczyciel-kaszubista, który swoją pasją i zaangażowaniem buduje więź uczniów z rodzimym językiem i kulturą.

W szóstej edycji konkursu na „Bëlny Szkólny” zgłoszono 11 kandydatur nauczycieli języka kaszubskiego oraz animatorów życia kulturalnego, którzy na co dzień działają na rzecz swoich lokalnych społeczności. Reprezentują gminy:

• Stężyca, 
• Żukowo, 
• Kolbudy, 
• Przodkowo, 
• Potęgowo, 
• Kosakowo, 
• Lipnica 
• oraz miasta Reda, 
• Wejherowo, 
• Chojnice. 

- Komisja konkursowa pragnie wyrazić szczególne uznanie dla pracy każdego z kandydatów. Ich zaangażowanie, pasja oraz twórcze podejście do edukacji i kultury kaszubskiej mają ogromne znaczenie w kształtowaniu młodego pokolenia. To dzięki takim kaszubistom język i kultura kaszubska pozostają żywe, a tradycje są pielęgnowane i przekazywane kolejnym pokoleniom - dodaje szefowa ZKP.

BЁLNY SZKÓLNY 2026  - Lucyna Sorn

Lucyna Sorn jest nauczycielką języka kaszubskiego w Szkole Podstawowej w Mostach (gmina Kosakowo) z dwudziestosiedmioletnim doświadczeniem, dla której edukacja kaszubska jest nie tylko pracą zawodową, ale przede wszystkim ważną misją i codziennym zaangażowaniem na rzecz języka, kultury i młodego pokolenia. 

W swojej pracy łączy wiedzę, doświadczenie i nowoczesne metody nauczania. Potrafi inspirować uczniów do poznawania języka, historii, literatury i kultury Kaszub, a także zachęcać ich do aktywnego udziału w życiu swojej małej ojczyzny. Jej praca przynosi wymierne efekty – uczniowie odnoszą sukcesy w konkursach i z zaangażowaniem uczestniczą w licznych przedsięwzięciach edukacyjnych i kulturalnych. 

Lucyna Sorn jest współautorką serii podręczników do nauki języka kaszubskiego w szkole podstawowej "Z kaszëbsczim w szkòle". Ponadto od lat jest także inicjatorką i organizatorką konkursów, projektów oraz wydarzeń promujących język i kulturę kaszubską. Realizowała projekty regionalne, szkolne, międzypokoleniowe.

Jej działalność wykracza daleko poza szkolną klasę. Prowadziła zajęcia dla słuchaczy studiów podyplomowych, warsztaty podczas konferencji metodycznych dla nauczycieli języka kaszubskiego. 

Lucyna Sorn jest przykładem nauczycielki, która potrafi łączyć codzienną pracę z uczniami z działalnością ekspercką, społeczną i regionalną. Swoją wiedzą, energią i zaangażowaniem inspiruje kolejne pokolenia, a jej wieloletnia praca przyczynia się do umacniania języka i tożsamości kaszubskiej.

Wyróżnienia dla dwóch nauczycielek

Komisja konkursowa przyznała też dwa wyróżnienia, które otrzymały: Katarzyna Butowska – nauczycielka języka kaszubskiego w Zespole Kształcenia i Wychowania w Kamienicy Szlacheckiej oraz Anna Dąbrowska - nauczycielka języka kaszubskiego w Zespole Kształcenia i Wychowania w Lublewie Gdańskim.

Więcej o laureatce i wyróżnionych TU

Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie serdecznie zaprasza do udziału w przyszłorocznym konkursie.