Polacy wyrzucają 4,8 mln ton żywności rocznie. Najwięcej jedzenia marnuje się w domach

Gospodarstwa domowe odpowiadają za większość marnowanej żywności

W Polsce każdego roku marnuje się około 4,8 mln ton żywności. Choć często odpowiedzialnością za ten problem obarcza się sklepy, restauracje czy producentów, dane pokazują, że największa część jedzenia trafia do kosza w gospodarstwach domowych.

Według dostępnych analiz to właśnie domownicy odpowiadają za blisko 60 proc. marnowanej żywności. Głównymi przyczynami są nadmierne zakupy, brak planowania posiłków, nieprawidłowe przechowywanie produktów oraz przegapianie terminów przydatności do spożycia.

CZYTAJ TEŻ: Wigilia z rekordem w marnowaniu jedzenia. Polacy wyrzucają tony żywności

Coraz więcej Polaków przyznaje się do wyrzucania jedzenia

Z badań Banków Żywności wynika, że w 2025 roku aż 63 proc. respondentów zadeklarowało, że zdarza im się wyrzucać żywność. Rok wcześniej podobną odpowiedź wskazało 45 proc. badanych.

Najczęściej wskazywaną przyczyną marnowania jedzenia jest przekroczenie terminu przydatności do spożycia. Taką odpowiedź wskazało 56 proc. ankietowanych.

Wśród innych powodów znalazły się kupowanie zbyt dużej ilości produktów, niewłaściwe przechowywanie żywności, zakup produktów niskiej jakości, przygotowywanie zbyt dużych porcji posiłków.

Pieczywo liderem niechlubnego rankingu

Najczęściej wyrzucanym produktem w Polsce pozostaje pieczywo. Do jego marnowania przyznaje się 55 proc. respondentów. W czołówce produktów najczęściej trafiających do kosza znajdują się także owoce, warzywa, wędliny, jogurty, mięso.

Eksperci zwracają uwagę, że wiele z tych produktów można wykorzystać ponownie lub odpowiednio przechowywać, wydłużając ich świeżość.

Sklepy i gastronomia odpowiadają za niewielką część strat

Dane pokazują, że handel odpowiada za niespełna 7 proc. marnowanej żywności, a gastronomia za nieco ponad 1 proc.

Od 2019 roku część sklepów wielkopowierzchniowych ma obowiązek współpracować z organizacjami pozarządowymi i przekazywać niesprzedaną żywność potrzebującym. Przepisy obejmują placówki o powierzchni sprzedaży przekraczającej 250 mkw., w których sprzedaż żywności stanowi co najmniej połowę przychodów.

Eksperci podkreślają jednak, że nawet najlepsze regulacje nie rozwiążą problemu bez zmiany codziennych nawyków konsumentów.

Jak ograniczyć marnowanie żywności?

Specjaliści wskazują, że ograniczenie strat nie wymaga rewolucyjnych zmian. W wielu przypadkach wystarczą proste działania: przygotowywanie list zakupów, sprawdzanie zawartości lodówki przed wyjściem do sklepu, odpowiednie przechowywanie produktów, kontrolowanie terminów ważności, wykorzystywanie resztek do przygotowywania kolejnych posiłków.

Unia Europejska chce ograniczyć skalę problemu

Komisja Europejska zakłada, że państwa członkowskie powinny ograniczyć marnowanie żywności o 30 proc. na mieszkańca w sektorze handlu detalicznego i konsumpcji, obejmującym gospodarstwa domowe, restauracje oraz punkty gastronomiczne.

Oznacza to, że największe zmiany muszą rozpocząć się nie na sklepowych półkach, ale w domowych kuchniach. To właśnie tam każdego dnia zapadają decyzje, które mają największy wpływ na skalę marnowania żywności w Polsce.