140 metrów i 700 km kabli. ORP Wicher, nowa fregata Polski ochrzczony w Gdyni

ORP Wicher. Pierwsza fregata programu Miecznik

ORP Wicher to pierwsza z trzech nowoczesnych fregat powstających dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu Miecznik. Jednostka budowana jest w PGZ Stoczni Wojennej w Gdyni.

Jak przypomniano podczas uroczystości, historia tego programu obejmuje okres sprawowania władzy przez różne obozy polityczne. Przygotowania do pozyskania nowych okrętów tej klasy sięgają lat 2013-2014, czyli pierwszych rządów Donalda Tuska. Umowę na budowę trzech fregat podpisano w 2021 roku, za rządów Zjednoczonej Prawicy. 

• Właściwa budowa pierwszej jednostki rozpoczęła się od cięcia blach w sierpniu 2023 roku. 
• Stępkę pod ORP Wicher położono w styczniu 2024 roku. 
• 9 sierpnia 2026 roku wieczorem kadłub po raz pierwszy opuścił halę produkcyjną i ukazał się w prawie całej okazałości. 
• W środę, 12 sierpnia nadano mu imię.

Skąd pochodzi nazwa ORP Wicher?

Nazwa nowej fregaty nawiązuje do tradycji polskiej Marynarki Wojennej. ORP Wicher był pierwszym nowoczesnym niszczycielem II Rzeczypospolitej. Okręt uczestniczył w obronie polskiego Wybrzeża we wrześniu 1939 roku i został zatopiony podczas działań wojennych.

Nadanie nowej jednostce tego historycznego imienia ma więc wymiar symboliczny.

Kim jest matka chrzestna ORP Wicher?

Matką chrzestną fregaty ORP Wicher została Agata Ziemiańska, pochodząca z Nieszawy w województwie kujawsko-pomorskim. Ukończyła tamtejsze liceum ogólnokształcące, a następnie studia magisterskie na kierunku zarządzanie i marketing oraz studia podyplomowe z prawa pracy na Uniwersytecie Gdańskim. Obecnie pracuje w Porcie Gdynia.

Jest żona inspektora Marynarki Wojennej wiceadmirała Jarosława Ziemiańskiego. Dowodził on 3. Flotyllą Okrętów w Gdyni w latach 2009-2012 oraz 32. Dywizjonem Okrętów Rakietowych w latach 2000-2001.

Wiceadmirał Jarosław Ziemiański: Wicher kojarzy się z siłą, ruchem i potęgą morza

Dziś, nadając temu okrętowi imię, wkładamy w jego kadłub duszę. Fregata Wicher wkrótce stanie się dumą swoich budowniczych i całego społeczeństwa polskiego. Nazwa okrętu to nie tylko słowo umieszczone na kadłubie – to przesłanie. Wicher kojarzy się z siłą, ruchem i nieustanną potęgą morza. Idealnie pasuje do okrętu zbudowanego tak, by był gotowy do działania gdziekolwiek i kiedykolwiek zostanie skierowany. 

wiceadmirał Jarosław Ziemiański / Inspektor Marynarki Wojennej

Podkreślił,  że ORP Wicher dołączy do floty Marynarki Wojennej jako fregata, czyli klasa okrętu charakteryzująca się wszechstronnością, wytrzymałością i szybkością działania. Został zaprojektowany do wykonywania różnorodnych zadań:

• obrony,
• patrolowania,
• reagowania na zagrożenia,
• reprezentowania Polski podczas działań międzynarodowych.

– Okręt nie powstałby bez wytężonej ludzkiej pracy. Nie byłoby to możliwe bez rąk i umysłów specjalistów pracujących w cieniu, często niewidocznych dla opinii publicznej, zanim okręt wyjdzie w morze – zaznaczył wiceadmirał Jarosław Ziemiański.

W przyszłości ORP Wicher zostanie powierzony dowódcy, oficerom i marynarzom odpowiedzialnym za jego gotowość bojową.

– To nie stal i para tworzą okręt wojenny, lecz dyscyplina, wyszkolenie i morale załogi – mówił Inspektor Marynarki Wojennej.

PGZ Stocznia Wojenna: Jeden z najważniejszych dni w historii stoczni

Marcin Ryngwelski, prezes PGZ Stoczni Wojennej nazwał uroczystość jednym z najważniejszych wydarzeń w historii tego zakładu.

Dzisiejszy przyszły okręt to nowoczesny sprzęt wojskowy, który – mam nadzieję – nigdy nie będzie służył do walki, a jedynie do odstraszania potencjalnego wroga. Dzień 12 sierpnia 2026 roku na zawsze zapisze się złotymi zgłoskami w dziejach przemysłu okrętowego i naszej kochanej Marynarki Wojennej.

Marcin Ryngwelski / prezes PGZ Stoczni Wojennej w Gdyni

Prezes PGZ Stoczni Wojennej zwrócił również uwagę na rosnące znaczenie przemysłu okrętowego i zachęcał młodych ludzi do podejmowania pracy w stoczniach, portach oraz Marynarce Wojennej. Jak podkreślił, Gdynię od dekad tworzą trzy ściśle związane ze sobą elementy: Marynarka Wojenna, port i przemysł stoczniowy.

Karol Nawrocki i Donald Tusk na chrzcie ORP Wicher

W ceremonii nadania imienia fregacie ORP Wicher uczestniczyli również prezydent RP Karol Nawrocki oraz premier RP Donald Tusk. W swoich wystąpieniach obaj podkreślali znaczenie nowego okrętu dla bezpieczeństwa Polski, a także ciągłość realizacji programu Miecznik ponad politycznymi podziałami.

Prezydent Karol Nawrocki o możliwościach fregaty Wicher

Fregata ta jest w istocie uniwersalną platformą bojową. Jest czymś więcej niż tylko fregatą, jest właściwie dowództwem bojowym we wszystkich trzech domenach, i to trzeba docenić. Ma ogromne możliwości w odniesieniu do obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, najnowocześniejsze technologie radiolokacyjne. I wprawdzie stworzona jest do tego, żeby oddziaływać na morzu, to gwarantuje także bezpieczeństwo w powietrzu i na lądzie. Mówię to dlatego, aby jako zwierzchnik sił zbrojnych podkreślić, że budowanie wielodomenowej odpowiedzialności i bezpieczeństwa Rzeczypospolitej jest naszym wspólnym, kolektywnym zadaniem.

Karol Nawrocki / prezydent RP 

Znaczenie Bałtyku dla bezpieczeństwa Polski

Prezydent odniósł się również do strategicznego znaczenia Morza Bałtyckiego, szczególnie w kontekście wojny Rosji przeciwko Ukrainie i zagrożeń hybrydowych.

– Być może w ostatnich latach czy miesiącach ulegliśmy przekonaniu, że Morze Bałtyckie jest wewnętrznym akwenem Sojuszu Północnoatlantyckiego. Bardzo silna rosyjska flota bałtycka z jednej strony i bardzo silny, zmilitaryzowany obwód królewiecki, flota cieni, podwodne rosyjskie okręty zagrażają Morzu Bałtyckiemu, nam i naszym sojusznikom, Skandynawom, krajom Bałtyckim, sprawiają, że polscy marynarze i polska marynarka wojenna każdego dnia toczy wojnę hybrydową – mówił Karol Nawrocki.

Donald Tusk: Nowoczesne okręty mają odstraszać potencjalnego agresora

Premier Donald Tusk podkreślił, że budowa nowoczesnej Marynarki Wojennej powinna nie tylko zwiększać zdolności militarne Polski, ale także wzmacniać przemysł stoczniowy i pozycję kraju nad Bałtykiem.

– Niewiele jest tego typu jednostek, jakimi my będziemy dysponowali. One są przygotowane do tych wyzwań XXI wieku. Potencjalny napastnik zastanowi się wiele razy, zanim podejmie wrogie działania, mając na uwadze to, że dysponujemy takimi możliwościami, jak ORP Wicher czy kolejne okręty, które są w budowie – mówił Donald Tusk.

Premier RP nawiązał także do programu Orka i współpracy ze Szwecją w zakresie pozyskania okrętów podwodnych.

Wiemy, że nikt nie ośmieli się zaatakować Polski, jeśli wytrzymamy jako naród w tym wielkim wysiłku finansowym, a jako władze polityczne – w tej solidarności i zjednoczeniu na rzecz bezpieczeństwa.

Donald Tusk / premier RP

Program Miecznik jako projekt ponad politycznymi podziałami

Jednym z głównych tematów uroczystości była ciągłość realizacji programu Miecznik. Premier RP zaznaczył, że współczesne bezpieczeństwo wymaga przede wszystkim inwestowania w konkretne zdolności militarne.

– Stal, działa, silniki, nowoczesne technologie, najlepsze radary ważą tysiąc razy więcej i znaczą tysiąc razy więcej niż slogany i polityczne hasła – powiedział Donald Tusk. – Ten przykład naszych możliwości nie mógłby stać się faktem, gdyby nie myślenie perspektywiczne – ponad podziałami, obok podziałów politycznych.

ORP Wicher. Wymiary, załoga i ciekawostki

Budowa fregaty ORP Wicher to jedno z największych przedsięwzięć realizowanych obecnie przez polski przemysł stoczniowy. Skala projektu widoczna jest zarówno w wymiarach okrętu, jak i liczbie elementów potrzebnych do jego powstania.

• Długość fregaty wynosi około 140 metrów, a szerokość około 20 metrów.
• Kadłub waży około 6,5 tys. ton.
• Instalacja elektryczna obejmuje ponad 700 km kabli – to w przybliżeniu odległość z Gdyni do Krakowa.
• Do budowy ORP Wicher potrzebne było ponad pół miliona roboczogodzin.
• Wykorzystano około 100 ton materiałów spawalniczych oraz 50 tys. litrów farby.
• Każda ze śrub napędowych waży ponad 10 ton.
• Linie wałów mają długość odpowiadającą mniej więcej połowie boiska piłkarskiego.
• Okręt składa się z ponad miliona części.
• Przy prędkości około 30 węzłów chwilowe zużycie paliwa może przekroczyć 20 ton na godzinę.
• Na jednostce będzie mogło przebywać około 180 osób, wliczając dodatkowy personel.

Kiedy ORP Wicher wejdzie do służby?

Nadanie imienia i wodowanie ORP Wicher, zaplanowane na czwartek, 13 sierpnia, to kolejne etapy budowy tej jednostki. Przed okrętem pozostają jeszcze instalacja i integracja wyposażenia, a następnie testy. Według harmonogramu Ministerstwa Obrony Narodowej:

• na przełomie września i października 2028 roku mają rozpocząć się tzw. próby na uwięzi,
• próby morskie zaplanowano na wiosnę 2029 roku,
• włączenie ORP Wicher w struktury Marynarki Wojennej RP przewidziano na 2029 rok,
• zakończenie całego programu Miecznik planowane jest natomiast na 2032 rok.

W sumie w ramach programu Miecznik Marynarka Wojenna RP otrzyma trzy fregaty wyposażone w nowoczesne systemy radiolokacyjne, artyleryjskie i rakietowe. Nowe fregaty będą realizować szeroki zakres zadań na polskich obszarach morskich i we współpracy z sojusznikami, w ramach wspólnych misji, operacji i ćwiczeń.

Ministerstwo Obrony Narodowej

– Okręty to odpowiedź na potrzeby rozwoju zdolności Marynarki Wojennej RP, m.in. w zakresie obserwacji i kontroli akwenów morskich, ochrony baz morskich, zwalczania celów nawodnych, podwodnych oraz lądowych znajdujących się w strefie brzegowej, jak również prowadzenia morskiej obrony powietrznej w ramach przedsięwzięć narodowych i sojuszniczych w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego – dodaje resort obrony narodowej.

Program Miecznik. Najważniejsze parametry fregat

Podstawowe parametry jednostek budowanych w ramach programu Miecznik to:

• długość całkowita – około 138 m,
• szerokość maksymalna – około 20 m,
• wyporność maksymalna – około 7 tys. ton,
• zasięg – około 8 tys. mil morskich,
• prędkość maksymalna – około 28 węzłów,
• napęd – cztery wysokoprężne silniki tłokowe w układzie CODAD i dwie śruby nastawne,
• podstawowa załoga – około 120 osób,
• możliwość zabrania około 60 osób dodatkowego personelu.