Kosmodrom w Ustce? Wojskowy poligon może stać się centrum lotów suborbitalnych

„Ustka, mamy problem” – tymi przekornymi słowami można zacząć historię pomysłu utworzenia na Centralnym Poligonie Sił Powietrznych w Ustce pierwszego w Polsce kosmicznego kosmodromu. Idea stworzenia w tym miejscu stałego ośrodka startów i lądowań rakiet suborbitalnych pochodzi od przedstawicieli firmy SpaceForest z Gdyni, którzy wykonali już tutaj trzy udane loty rakiety „Perun”. Problemem pozostaje jednak brak stałego zaplecza technicznego niezbędnego do realizacji takich misji. Dzięki współpracy posłów, którzy złożyli oficjalne zapytanie do ministra obrony narodowej, pojawiła się realna szansa na powstanie w Ustce stałego punktu startowego.

Rakieta PERUN wystartowała z Ustki. Trzeci udany lot suborbitalny

22 listopada 2025 roku o godzinie 13:54 rakieta „Perun” po raz trzeci wystartowała z podusteckiego poligonu. Był to udany start, choć przygotowania do niego trwały kilkadziesiąt dni, a same prace bezpośrednio przed startem ponad siedem godzin. Wcześniejsze dwa loty również odbyły się z Ustki i przyniosły naukowcom wiele cennych informacji.

- Celem misji było przetestowanie kluczowych systemów, potwierdzających poprawność rozwiązań zastosowanych w nowym prototypie rakiety PERUN. Uzyskane wyniki dostarczają cennych danych wspierających dalszy rozwój technologii oraz przybliżają firmę do komercjalizacji usług transportu kosmicznego i realizacji eksperymentów w rzeczywistych warunkach kosmicznych - czytamy w oficjalnym komunikacie firmy SpaceForest z Gdyni, która jest inicjatorem i realizatorem całego projektu lotów suborbitalnych - Operacja została przeprowadzona w zaplanowanym oknie startowym (13:00–14:00), a przygotowania zajęły ponad siedem godzin, co doskonale pokazuje, jak kluczowa jest stała infrastruktura startowa.

CZYTAJ TEŻ: Polska rakieta suborbitalna Perun wystartowała w Ustce

Sam lot nie obył się jednak bez przeszkód. W momencie, gdy dyrektor lotu stwierdził, że rakieta może wydostać się poza obszar poligonu, podjęto decyzję o przerwaniu dalszego wznoszenia.

- Utrzymanie stałej kontroli nad rakietą pozwoliło na natychmiastową reakcję, gdy w 29 sekundzie lotu trajektoria rakiety monitorowana w czasie rzeczywistym zaczęła wskazywać ryzyko opuszczenia wyznaczonego obszaru poligonu. Zgodnie z obowiązującymi procedurami bezpieczeństwa podjęto decyzję o przerwaniu misji - informują członkowie zespołu SpaceForest. - Ze stacji kontroli lotu dyrektor misji wydał polecenie uruchomienia systemu zakończenia lotu (Flight Termination System), który skutkował wyłączeniem silnika i bezpiecznym rozdzieleniem członów rakiety. Obie sekcje rakiety suborbitalnej podjęto w rejonie poligonu. Eksperymenty badawcze i ładunki komercyjne odzyskano i są sukcesywnie przekazywane partnerom misji wraz z danymi z komputerów pokładowych, które obecnie poddawane są analizie - informują członkowie zespołu SpaceForest.

„To najlepsze miejsce do startów w Polsce, ale bez zaplecza”

Przedstawiciele firmy nie ukrywają, że gdyby na terenie Centralnego Poligonu Sił Powietrznych w Ustce – który ich zdaniem jest obecnie najlepszym miejscem w Polsce do tego rodzaju testów – istniał stały punkt startowy z odpowiednim zapleczem, przygotowania do lotów byłyby znacznie sprawniejsze.

– To najlepsze miejsce do startów w Polce, ale bez odpowiedniego zaplecza technicznego i socjalnego, za każdym razem jest to dla nas ogromne wyzwanie logistyczne – wyjaśnia Krzysztof Osiak, kierownik ds. komunikacji marketingowej w firmie SpaceForest. – Nie ma tam hali montażowej czy magazynu, podłączeń do prądu, sanitariatu, zaplecza socjalnego ani odpowiedniej infrastruktury. Oczywiście gościnność dowództwa poligonu jest przeogromna, za którą jesteśmy bardzo wdzięczni, ale to wciąż za mało, aby optymalnie realizować loty rakietami w przestrzeń kosmiczną. Jako polska firma chcemy, aby nasze działania odbywały się na terenie kraju i jak najlepiej wspierały potrzeby rodzimych naukowców, instytucji badawczych i firm technologicznych. Jednak musimy się zabezpieczać w obecnej sytuacji. 

Starty za granicą zamiast w Polsce

Z powodu ograniczeń infrastrukturalnych firma SpaceForest planuje w 2026 roku tylko jeden start rakiety PERUN w Polsce – w Ustce. Dwa kolejne loty mają odbyć się z Wysp Azorskich (Atlantic Spaceport Consortium) oraz z platformy morskiej u wybrzeży Danii (EuroSpaceport).

- To konieczne po to, aby potwierdzić zgodność systemy PERUN z międzynarodowymi standardami i procedurami bezpieczeństwa. Start z morza będzie dodatkowo dla nas nowym i ciekawym doświadczeniem.

ZOBACZ TAKŻE: Kombucza z Gdyni poleci w komos rakietą Perun firmy SpaceForest z Gdyni

Napisali do ministra obrony narodowej. „Historyczna szansa dla Polski”

Aby móc rozwijać działalność w kraju, po latach rozmów wspólnie z posłami Markiem Biernackim, Henryką Krzywonos-Stachyrską, Adamem Krzemińskim, Rafałem Siemiaszko i Henrykiem Szopińskim, przedstawiciele firmy SpaceForest złożyli do ministra obrony narodowej interpelację dotyczącą nowego zadania dla podusteckiego poligonu.

– Polska stoi obecnie przed historyczną szansą dołączenia do grona państw, które dysponują własnym ośrodkiem startowym dla rakiet suborbitalnych - czytamy w interpelacji - Dynamiczny rozwój krajowego sektora kosmicznego, zarówno cywilnego, jak i obronnego, oraz pojawiające się innowacyjne krajowe technologie wymagają stworzenia odpowiedniej, stałej infrastruktury umożliwiającej dostęp do przestrzeni kosmicznej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jedynym miejscem w kraju, które według ekspertów już dziś spełnia warunki techniczne i operacyjne do stworzenia takiej infrastruktury jest Centralny Poligon Sił Powietrznych w Ustce (CPSP). 

Dlaczego właśnie Ustka? Strefa „unlimited” i dostęp do morza

Centralny Poligon Sił Powietrznych w Ustce dysponuje strefą powietrzną o statusie „unlimited”, czyli bez górnego limitu wysokości lotów. Dodatkowo zapewnia bezpieczny dostęp do akwenu morskiego, co umożliwia wodowanie i odzysk rakiet.

Na poligonie testowany jest już kompletny system suborbitalny PERUN, obejmujący rakietę, mobilną wyrzutnię, system paliwowy oraz naziemne systemy komunikacji. System umożliwia loty pionowe na wysokość do ok. 150 km z ładunkami badawczymi oraz - dzięki sterowaniu trajektorią - imitowanie rakiet balistycznych w scenariuszach „dual-use”, nawet na dystansach poziomych do 80 km. Dzięki współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną regularne starty rakiet od 2027 roku są już zakontraktowane w ramach programu (ESA) – „Boost!”, gdzie zakłada się co najmniej 4, a docelowo 10 misji rocznie.

Kosmodrom bez gigantycznych kosztów

Jak wskazują posłowie, stworzenie kosmodromu w podstawowej wersji nie wymaga ogromnych nakładów finansowych.

- Aktualna infrastruktura w Ustce nie pozwala na stałe ulokowanie systemu, co zmusza firmę do każdorazowego transportu z Gdyni - kosztownego, czasochłonnego i utrudniającego sprawne wykonywanie misji - piszą posłowie w interpelacji - Samo utworzenie kosmodromu w podstawowej formie nie wymaga wielkich nakładów. Wystarczyłoby utwardzone miejsce startowe, droga dojazdowa, przyłącze energetyczne, hala serwisowa ok. 300 m kw. i zaplecze socjalne.

Dodatkowo posłowie zauważają, że stworzenie kosmodromu nie tylko umożliwiłoby wynoszenie ładunków badawczych i komercyjnych z terytorium RP, ale także zapewniłoby istotne korzyści dla Sił Zbrojnych RP, w tym m.in.:

• testowanie radarów i systemów OPL w warunkach lotu realnego obiektu balistycznego,
• prowadzenie zaawansowanych prób technologii dronowych i sensorów,
• możliwość symulowania zagrożeń balistycznych z pełną telemetrią w czasie rzeczywistym.

Właśnie we współpracy z wojskiem SpaceFOrest widzi swoją szansę na rozwój.

- Potencjał naszej firmy jest przeogromny i już dzisiaj nasze technologie realnie są wykorzystywane przez wojsko, a sam system rakietowy jest podwójnego zastosowania (Dual Use). Dlatego jestem przekonany, że znajdą się przychylni politycy, którzy zgodzą się na poszerzenie poligonu w Ustce o kosmodrom, a co za tym idzie na rozwój technologii kosmicznych i obronnych w Polsce - dodaje Krzysztof Osiak.