Bony z butelkomatów po nowemu. Rząd szykuje ważną zmianę

Rząd chce wydłużyć ważność bonów z butelkomatów

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje nowelizację ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Jedną ze zmian ma być wydłużenie i ujednolicenie okresu ważności bonów wydawanych po zwrocie opakowań.

Wiceministra klimatu Anita Sowińska potwierdziła, że resort analizuje obecnie możliwe rozwiązania. Prace analityczne mają zakończyć się we wrześniu 2026 r., wtedy ma zostać podjęta decyzja dotycząca konkretnego rozwiązania. 

Paulina Hennig-Kloska zapowiedziała natomiast, że ministerstwo będzie chciało ustawowo wydłużyć ważność bonów, tak aby obowiązywały znacznie dłużej niż 30 dni. Na tym etapie nie wiadomo jednak, czy będzie to np. 60, 90 czy więcej dni. 

Ile jest ważny bon z butelkomatu?

Obecnie przepisy przewidują minimalny okres ważności bonu wynoszący 30 dni, ale szczegółowy termin jest ustalany przez sklepy i operatorów systemów kaucyjnych. W efekcie, konsument może spotkać się z różnymi zasadami w różnych miejscach. Resort chce ujednolicić właśnie tę sytuację. 

To oznacza, że problemem nie jest wyłącznie 30-dniowy termin, ale również brak jednolitego standardu. Po zmianach konsumenci mają mieć więcej czasu i takie same zasady, niezależnie od operatora czy sklepu.

Czy bon z butelkomatu można wymienić na gotówkę?

Bon konsument może wykorzystać przy zakupach albo zażądać gotówki. I sklep nie może odmówić wypłaty pieniędzy.

To oznacza w praktyce, że osoba, która nie chce robić zakupów w danym sklepie, nie powinna być zmuszana do wykorzystania bonu wyłącznie jako rabatu przy kolejnej transakcji.

Jednorazowe butelki szklane również mogą trafić do systemu kaucyjnego

Planowana nowelizacja ma być szersza. Ministerstwo chce objąć systemem kaucyjnym również jednorazowe butelki szklane. Obecnie w systemie znajdują się: 

• butelki z tworzyw sztucznych do 3 litrów,
• puszki metalowe do 1 litra,
• od 2026 r. – wielorazowe butelki szklane do 1,5 litra.

Resort zapowiada odpowiednio długie vacatio legis, ponieważ włączenie do systemu szkła jednorazowego będzie dużą zmianą logistyczną dla sklepów, producentów i operatorów. 

Jak działa system kaucyjny w Polsce?

System kaucyjny działa w Polsce od 1 października 2025 r. Za opakowania nim objęte konsument otrzymuje zwrot wcześniej zapłaconej kaucji. 

Ile wynosi kaucja za butelki i puszki?

Obecnie kaucja wynosi: 

• 50 groszy za jednorazową butelkę plastikową i puszkę,
• 1 zł za wielorazową butelkę szklaną.

Polacy zwracają miliardy butelek i puszek

Według danych resortu klimatu i środowiska, Polacy zwrócili już około 3,2 mld butelek i puszek, a 88 proc. zwrotów odbywa się za pośrednictwem automatów kaucyjnych.