Olek Knitter
Herman Han urodził się w 1574 w Nysie na Śląsku. Pochodził z rodziny o artystycznych tradycjach. Jego ojciec był malarzem i to prawdopodobnie właśnie w jego warsztacie przyszły mistrz zdobywał pierwsze umiejętności. Później odbył podróż artystyczną, a około 1597 Han osiedlił się w Gdańsku, gdzie założył własną pracownię i szybko zdobył uznanie. Był nie tylko cenionym twórcą, ale również nauczycielem młodych artystów. Jego talent doceniono także na dworze królewskim – otrzymał tytuł malarza królewskiego, czyli pictor regis.
Tworzył przede wszystkim obrazy o tematyce religijnej, zamawiane przez pomorskie klasztory i kościoły. Jego malarstwo wyróżniało się bogatą kolorystyką, umiejętnym wykorzystaniem światła i cienia oraz rozbudowaną symboliką. Łączył tradycję późnego renesansu z nowymi środkami wyrazu rodzącego się baroku. Wśród najważniejszych dzieł artysty wymienia się „Koronację Najświętszej Marii Panny”, znajdującą się w ołtarzu głównym katedry w Pelplinie, oraz obraz „Koronacja Madonny” związany z katedrą oliwską. Był artystą, którego nazwisko i warsztat miały znaczenie dla rozwoju malarstwa na tych terenach w pierwszej połowie XVII wieku.
Chojnicki rozdział życia
W 1623 podjął jednak decyzję o przeprowadzce do Chojnic. Nie oznaczało to zerwania kontaktów z Gdańskiem – jego pracownia nadal tam funkcjonowała, a malarz kontynuował realizację zamówień. Co szczególnie interesujące, jedno z jego największych arcydzieł, pelplińska „Koronacja Najświętszej Marii Panny”, powstawało właśnie w okresie chojnickim. Umowę na wykonanie obrazu dla wielkiego ołtarza katedry zawarł z opatem pelplińskim w październiku 1623. Chojnice nie były więc jedynie miejscem, w którym artysta spędził ostatnie lata życia. Były również miejscem, z którego prowadził swoją działalność twórczą, pozostając w kontakcie z najważniejszymi odbiorcami sztuki na Pomorzu.
Han zmarł w Chojnicach na przełomie 1627 i 1628. Zgodnie z przekazami historycznymi został pochowany w podziemiach dzisiejszej Bazyliki Mniejszej (kościół pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela). Jego grobu dotychczas nie odnaleziono. Z chojnicką świątynią związane były również jego prace malarskie, jednak część dzieł uległa zniszczeniu podczas pożarów oraz wojennych zawirowań.
Pomysł na nowe życie historycznego dziedzictwa
Dziś Chojnice chcą przypomnieć o artyście, którego nazwisko może stać się jednym z ważniejszych elementów promocji miasta. We współpracy z parafią pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela miasto przygotowuje koncepcję utworzenia Centrum Kultury Hermana Hana. Przedsięwzięcie ma być realizowane z wykorzystaniem funduszy norweskich.
Nie chodzi jednak wyłącznie o stworzenie kolejnego miejsca, w którym można będzie obejrzeć reprodukcje obrazów. Zamierzeniem jest powołanie nowoczesnego ośrodka, który połączy historię ze współczesną kulturą i edukacją. Jednym z rozważanych pomysłów jest wykorzystanie zabytkowej Starej Plebanii przy Bazylice Mniejszej. Budynek ten, pochodzący z XVIII wieku, jest jednym z najstarszych obiektów mieszkalnych w Chojnicach i stanowi część historycznej zabudowy miasta. W planach pojawia się multimedialna ekspozycja poświęcona Hanowi i epoce baroku, nowoczesne pracownie warsztatowe, przestrzenie edukacyjne oraz miejsca spotkań. Centrum miałoby organizować warsztaty artystyczne, zajęcia dla dzieci i młodzieży, wydarzenia kulturalne oraz inicjatywy skierowane do seniorów. Rozważane są również rozwiązania wykorzystujące nowoczesne technologie, w tym plenerowe pokazy mappingu architektonicznego na elewacji historycznej plebanii.
Historia Hana stałaby się więc punktem wyjścia do opowiadania o dziejach Chojnic, sztuce Pomorza i kulturowych powiązaniach regionu Morza Bałtyckiego. Pomysłodawcy właśnie poznają oczekiwania mieszkańców (odbywają się konsultacje w tej sprawie). Herman Han może stać się nie tylko patronem nowej instytucji, ale również symbolem ambicji kulturalnych miasta.
Pozostaje pytanie, czy uda się przekuć tę historyczną spuściznę w miejsce, które będzie przyciągało zarówno turystów, jak i samych Chojniczan.
Napisz komentarz
Komentarze