Reklama
Reklama50% rabatu na e-prenumeratę Zawsze Pomorze

PKM odmieni Gdańsk Południe. Mieszkańcy mogą zdecydować, co powstanie przy stacjach

Budowa nowej linii Pomorskiej Kolei Metropolitalnej, prowadzącej na południe Gdańska, ma być okazją do uporządkowania dzielnic, które przez dekady rosły bez planu. Ruszył kolejny etap konsultacji, a ich organizatorzy liczą, że mieszkańcy tym razem powiedzą, czego im naprawdę brakuje.
PKM odmieni Gdańsk Południe. Mieszkańcy mogą zdecydować, co powstanie przy stacjach
Wiceprezydent Gdańska Piotr Grzelak i Łukasz Pancewicz z pracowni a2p2

Autor: mat. prasowe

Gdańsk Południe to dziś przede wszystkim wielka sypialnia: dziesiątki osiedli stawianych jedno obok drugiego, bez wspólnego pomysłu na ulice, place i zieleń.

– W Polsce mówiło się o urbanistyce łanowej. My w Gdańsku mieliśmy urbanistykę dywanową. Ktoś kupował ziemię od rolnika, realizował osiedle i dla niego to osiedle było wszystkim. Nie interesowało go, jak jest powiązane z otoczeniem – mówi Łukasz Pancewicz, współprowadzący pracownię a2p2.

To właśnie a2p2, wspólnie z holenderskim biurem KCAP, przygotowuje na zlecenie Gdańskiej Agencji Rozwoju Gospodarczego i Agencji Rozwoju Pomorza Masterplan Gdańsk Nowe Południe obejmujący otoczenie przystanków PKM Południe. Kolej, która ma połączyć południowe dzielnice z resztą Trójmiasta, ma już zapewnione finansowanie. W październiku rząd ustanowił program wieloletni, z którego budowa linii za ok. 2,3 mld zł ma zostać sfinansowana do 2029. Teraz chodzi o to, co powstanie wokół niej.

Zszywanie rozproszonych osiedli

Założenia masterplanu przedstawiono w środę, 18 listopada, na spotkaniu z dziennikarzami w GRID Arthub, w zabytkowej hali na terenie dawnej Stoczni Gdańskiej. Obok projektantów wzięli w nim udział m.in. wiceprezydent Gdańska Piotr Grzelak, prezes Agencji Rozwoju Pomorza Sławomir Kosakowski, prezes InvestGDA Paweł Orłowski i kierownik projektu Michał Jamroż.

Władze miasta nie szczędzą projektowi wielkich słów. Wiceprezydent Grzelak mówił o „epokowej inwestycji” i „największym w historii projekcie komunikacyjnym w Gdańsku”, a sposób planowania przestrzeni wokół kolei nazwał innowacyjnym w skali kraju, choć opartym na zachodnich doświadczeniach. Na czym ta nowość polega?

– Przy dużych inwestycjach liniowych projektanci skupiają się zwykle na samej infrastrukturze, aż po przystanek. Tutaj patrzymy na cały korytarz transportowy, czyli infrastrukturę razem z miastem – tłumaczy Łukasz Pancewicz.

Kluczowe słowo to „zszywanie”. Pas wzdłuż torów, obejmujący ok. 120 ha, ma połączyć osiedla parkami, skwerami i ciągami pieszymi, a przy przystankach mają powstać lokalne centra z usługami. Projektanci zakładają ok. 400 nowych budynków. o średniej wysokości 4,6 kondygnacji, czyli zbliżonej do tego, co już stoi w dzielnicy. Na tereny zieleni publicznej przypada 48,4 ha, czyli 30 proc. obszaru – to mniej więcej tyle, co 68 boisk piłkarskich.

Masterplan przewiduje ok. 444 tys. mkw. powierzchni mieszkań i 177 tys. mkw. usług – w proporcji 72 do 28. Nowe mieszkania mogłyby pomieścić ok. 10,2 tys. osób, a usługi dać pracę ok. 6,5 tys.

Pierwszy etap prac, w skali 1:2000, zakończył się we wrześniu. Teraz trwa drugi, bardziej szczegółowy – do lutego 2027 projektanci mają pokazać, jak zagospodarować poszczególne kwartały, ile da się tam zbudować mieszkań i jak urządzić parki. W kwietniu 2027 rozpoczną się konsultacje trzeciego etapu, poświęconego szczegółowemu projektowaniu przestrzeni publicznych. Masterplan nie jest prawem miejscowym, ale ma być podstawą zmian w planach zagospodarowania.

Park, plac i budynek dla wszystkich

Obecne konsultacje dotyczą pięciu przystanków: Gdańsk Chełm, Orunia Górna, Maćkowy, Łostowice i Kowale. Przy każdym mieszkańcy mają się wypowiedzieć o dwóch miejscach – terenie zielonym i placu przy wyjściu ze stacji. Przy Chełmie ma powstać park pod estakadą kolei, przy Oruni Górnej i Maćkowach – parki liniowe nad tunelem. Przy Łostowicach i Kowalach zaplanowano park wzdłuż Potoku Kowalskiego, częściowo pozostawiony w stanie naturalnym. Kowale, stacja końcowa, mają się stać węzłem przesiadkowym z parkingami, dworcem autobusowym i tramwajem. Na Oruni Górnej ma stanąć budynek o funkcjach społecznych i kulturalnych – centrum dla trzech dzielnic: Oruni Górnej, Chełma i Ujeściska.

– Dziękuję mieszkańcom za zaangażowanie. Teraz będziemy naprawdę rozmawiali o konkretach, dlatego tym bardziej proszę o jeszcze większe zaangażowanie. To jest proces długi, mam tego świadomość, ale tylko taki proces da nam szansę na stworzenie wspaniałej przestrzeni – apelował wiceprezydent Grzelak.

Ankieta internetowa jest dostępna do 1 grudnia. Pierwsze warsztaty, dotyczące Chełmu, Oruni Górnej i Maćkowów, odbywają się dziś (18 listopada) w szkole przy ul. Srebrnej. Drugie, poświęcone Łostowicom i Kowalom, zaplanowano na wtorek 24 listopada w Szkole Podstawowej przy ul. Wielkopolskiej.

Organizatorzy podkreślają, że nie wystarczy napisać: „chcemy ławek, drzew, placu zabaw”. Pytają, jak przestrzeń ma działać: czy park ma mieć przystrzyżony trawnik, czy bujną łąkę, czy plac ma służyć codziennym spotkaniom, czy koncertom, czy ludzie wolą otwarte przestrzenie, czy kameralne zakątki.

W poprzednich etapach w każdych warsztatach uczestniczyło ok. 150 osób, a ankietę wypełniło – ponad 1100. Organizatorzy przyznają, że na konsultacje przychodzą przede wszystkim najaktywniejsi i ci, którym coś przeszkadza. Dlatego dodatkowo zlecili badania fokusowe i zorganizowali warsztaty z udziałem dobranych grup mieszkańców. Głosy bywają sprzeczne: jedni nie chcą już w okolicy żadnych nowych usług, inni marzą o sklepie i fryzjerze za rogiem. Granice spełniania życzeń wyznaczają warunki techniczne i pieniądze. Część funkcji publicznych ma się utrzymywać dzięki sąsiedztwu usług komercyjnych – kawiarni, restauracji, siłowni.

Co da się uratować

Co można naprawić w dzielnicy, która powstawała na dziko? Pancewicz wskazuje kilka rzeczy. Po pierwsze – stworzyć przestrzeń publiczną, której dziś brakuje. Po drugie – skłonić mieszkańców do przeniesienia samochodów do hal garażowych, bo przestrzeń między blokami, budowanymi tanio i bez myślenia o parkowaniu, wypełniają dziś głównie auta. Po trzecie – usługi w parterach budynków.

– Inwestorzy prywatni mówią nam, że ludzie, którzy teraz kupują mieszkania, oczekują, że najbliższe zakupy i usługi będą blisko miejsca zamieszkania. Że w ramach tego samego osiedla będa mogli zaspokoić wiele swoich potrzeb. Oczywiście trzeba to dobrze wymierzyć, bo nie można wypełnić każdej pierzei nowego osiedla usługami – to się nie skomercjalizuje – mówi urbanista.

Najważniejszy jest jednak całościowy zamysł. Dziś ktoś, kto przyjeżdża z dolnego tarasu, długo uczy się geografii Gdańska Południe – nie ma tu czytelnej siatki ulic. Projektanci chcą, by pasażer PKM mógł szybko zbudować sobie w głowie mapę dzielnicy dzięki ulicom, placom, pierzejom z usługami i zieleni. Nie chodzi przy tym o narzucanie rozwiązań.

– Raczej o wskazanie wizji, którą będą wypełniali różni projektanci i różni budujący miasto po nas. Z mojej praktyki wynika, że jeśli pomysły są trafne i postrzegane jako dobre, to są realizowane. Ludzie grają w tę grę, jeśli widzą w niej korzyści – przekonuje Pancewicz.

Więcej o autorze / autorach:
tekst alternatywny
Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama Radio Gdańsk Zasłuchani w Pomorzu
Reklama
Reklama
Reklama