„Pochyłość podłogi i lśniące rzędy foteli wiodły ku rampie sceny prawie tak szerokiej jak widownia. Przed kurtyną wybiegało na spotkanie widza proscenium jeszcze poszerzające scenę i spływające na widownię stopniami, aby już nic nie dzieliło widza od aktora. Rozwierała się kurtyna i widziało się nie chwiejącą się kulisę, ale wspaniałą przestrzeń horyzontu, przedziwnie podświetloną, tak, że scena zdawała się jedynie ramą, przez którą całe rozległe niebo i bliskie, szumiące morze wchodziły do Sali Teatralnej” - pisze o pierwszej scenie Teatru Wybrzeże kronikarka rodzącego się po wojnie życia teatralnego na Wybrzeżu, Malwina Szczepkowska.

Premiera w gdyńskiej „Stodole”
Teatr Wybrzeże zainaugurował działalność 20 listopada 1946 spektaklem „Homer i Orchidea” według sztuki Tadeusza Gajcego. Aktorzy grają na scenie w Gdyni, w budynku przy placu Grunwaldzkim, zwanym „Stodołą”. Gmach na Targu Węglowym leży w gruzach, otworzy podwoje dopiero w 1967.
Reżyseruje słynny Iwo Gall, wybitny inscenizator, nowoczesny scenograf, reżyser – wizjoner. Przybywa do Gdyni z własną trupą. To utalentowana młodzież, którą kształcił jeszcze podczas okupacji. W obsadzie pierwszego przedstawienia są: Maciej Maciejewski, Zofia Perczyńska, Roman Stankiewicz, Bronisław Pawlik, Konrad Łaszewski, Maria Bogurska, Ludwik Benoit, Witold Kałuski, Włodzimierz Kwaskowski, Barbara Krafftówna, Ewa Krasiejko, Renata Kossobudzka, Celina Bartyzel, Jadwiga Karczewska. Wielu z tych młodych ludzi to potem sławy polskiej sceny.

„I Gall, i jego zespół są pełni optymizmu i entuzjazmu” – pisze Malwina Szczepkowska. – „Mają poza sobą czarną noc hitleryzmu, kiedy ich praca była jeszcze formą protestu przeciw czasom nieludzkim, mają za sobą pierwszy rok wolności, kiedy to wszyscy wszystko czynili z zapałem i radością, a ludzie w podartych butach i unrrowskich szmatach uśmiechali się do siebie z samej radości tego, że żyją”.
Maciej Maciejewski (1914-2018) rolą Homera zapisał się w pamięci widzów jako aktor, żarliwy i czarujący. Zofia Perczyńska (1928-2017) rolą Orchidei debiutuje.
Krytycy pisali o objawieniu
Spektakl „Homer i Orchidea” zagrano 30 razy. Obejrzało go ponad 12 tys. widzów. O premierze krytycy piszą, że to „objawienie”.
„Pochwała należy się przede wszystkim zespołowi jako całości po mistrzowsku poprowadzonej przez reżysera” – pisał recenzent „Dziennika Bałtyckiego”, który chwalił też oprawę plastyczną widowiska autorstwa Stanisława Łuckiewicza. – „Cały ten zespół przepięknie, nie tylko z ekspresją wypowiada poetyckie słowo – jest to rzadkością w Polsce. (…) Słowo poetyckie dramatu Gaycego wrażało się do głębi wszystkich czujących serc”.




Napisz komentarz
Komentarze