Większość z nas po prostu spuszcza wodę i zapomina o sprawie. Tymczasem wszystko, co trafia do toalety lub zlewu, rozpoczyna długą podróż przez ponad 1100 kilometrów gdańskiej sieci kanalizacyjnej. To właśnie tam – niewidoczne dla mieszkańców – powstają zatory, blokują się pompy, a pracownicy wodociągów każdego dnia walczą z awariami.
Twórcy kampanii postanowili pokazać ten świat w nietypowy sposób. Zamiast kolejnego apelu o niewyrzucanie śmieci do toalety, przygotowali serię filmowych horrorów. Ich bohaterowie mają imiona i własne „specjalności”.
Pięć potworów z kanalizacji
Najgroźniejszy jest Zator. Rodzi się z pozornie niewinnego oleju lub tłuszczu wylanego po smażeniu do zlewu. Z czasem osadza się na ściankach rur, oblepia kolejne odpady i rośnie, aż całkowicie blokuje przepływ ścieków.

Towarzyszy mu Mokra – nawilżana chusteczka, która wbrew powszechnemu przekonaniu nie rozpuszcza się w wodzie tak jak papier toaletowy. Łączy się z włosami, tłuszczem i innymi odpadami, tworząc splątane kłęby. Kiedy owinie się wokół wirnika pompy, może unieruchomić całe urządzenie.
W tej samej ekipie działa Patyczak. Niewielki patyczek higieniczny wydaje się niegroźny, ale zatrzymuje się w instalacji i staje się elementem większych zatorów.
Jest jeszcze Monolit – efekt remontów mieszkań. Cement, gips czy zaprawa wypłukane z wiader trafiają do kanalizacji, gdzie twardnieją niczym beton. Takich osadów często nie da się usunąć zwykłym płukaniem. Niekiedy jedynym rozwiązaniem jest rozkucie i wymiana fragmentów instalacji.

Piątym antybohaterem są Substancje. To przeterminowane leki, resztki syropów czy tabletek wyrzucane do toalety. Nie zatykają rur, ale wędrują dalej – do oczyszczalni ścieków, a później mogą trafiać do środowiska, wpływając na organizmy żyjące w rzekach i morzu.
Filmowy horror oparty na prawdziwych problemach
Każdy z tych bohaterów będzie miał własny plakat, zwiastun i krótką filmową historię stylizowaną na kino grozy.
– Filmowe plakaty, zwiastuny i zapowiedzi mają wzbudzać ciekawość, ale za każdą historią kryje się konkretna informacja – mówi Robert Fennig, prezes Gdańskich Wodociągów. - Mieszkańcy dowiedzą się, dlaczego określone odpady są niebezpieczne dla kanalizacji oraz jak prawidłowo i odpowiedzialnie przekazać je do utylizacji. Choć kampania wykorzystuje fikcyjne postacie i filmową konwencję, problem, o którym opowiada, jest jak najbardziej rzeczywisty i mierzymy się z nim każdego dnia.
Materiały będą publikowane w mediach społecznościowych i serwisie YouTube. Kampanię będzie można zobaczyć również w kinach, usłyszeć w radiu, a także na plakatach i ekranach w komunikacji miejskiej.
Ponad tysiąc zatorów rocznie
Choć kampania wykorzystuje humor i konwencję horroru, dane pokazują, że problem jest bardzo realny. W 2025 roku Gdańskie Wodociągi usunęły 1031 zatorów w sieci kanalizacji sanitarnej oraz przeprowadziły 1820 interwencji związanych z odblokowywaniem wirników pomp.
Jeszcze bardziej wymowna jest masa odpadów wyciągniętych z kanalizacji. W ciągu jednego roku było to 3214 ton – rzeczy, które nigdy nie powinny znaleźć się w rurach.

– Skutki niewłaściwego korzystania z kanalizacji mają również wymiar finansowy – przypomina Danuta Jarzembowska, wiceprezes spółki. W 2025 roku sama utylizacja odpadów, które nie powinny znaleźć się w sieci, kosztowała Gdańskie Wodociągi prawie 1,5 mln zł. Koszty pracy ludzi i logistyki wyniosły ponad 250 tys. zł, a w niezakończonym jeszcze 2026 roku przekroczyły już 300 tys. zł. Do tego dochodzą wydatki na naprawy pomp, materiały oraz wymianę zbyt szybko wyeksploatowanych elementów systemu ściekowego.
Toaleta nie jest koszem na śmieci
Hasło kampanii brzmi „Załatwiajmy to mądrze” i ma przypominać, że codzienne nawyki mają wpływ nie tylko na funkcjonowanie kanalizacji, ale również na środowisko.
– Każdy z nas może mieć wpływ na sprawne działanie miejskiej infrastruktury kanalizacyjnej, a nawet drobne codzienne nawyki mają w tym przypadku znaczenie – podkreśla Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska. - Zwiększenie świadomości mieszkańców pomoże ograniczyć liczbę zatorów i awarii, ale przede wszystkim pozwoli nam wspólnie zadbać o środowisko.
Dlaczego właśnie 19 listopada?
Data rozpoczęcia kampanii nie jest przypadkowa. 19 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Toalet, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2013 roku. Święto ma zwracać uwagę na znaczenie bezpiecznej i higienicznej infrastruktury sanitarnej oraz przypominać, że sposób korzystania z kanalizacji ma wpływ nie tylko na komfort mieszkańców, ale również na zdrowie ludzi i stan środowiska.
W Gdańsku przypomnieniem o tym mają być właśnie potwory z „Festiwalu Kina Podziemnego”.




Napisz komentarz
Komentarze