Środa popielcowa początkiem Wielkiego Postu. Co oznacza posypanie głowy popiołem?

Środa Popielcowa 2026. Kiedy wypada Popielec i co oznacza początek Wielkiego Postu?

We wtorek 17 lutego żegnamy karnawał. Dzień później, 18 lutego, przypada Środa Popielcowa, nazywana także Popielcem (dawniej: Wstępna Środa). W Kościele katolickim to dzień rozpoczynający 40-dniowy Wielki Post – czas duchowego przygotowania do Wielkanocy.

W 2026 roku Wielki Post zakończy się w Wielką Sobotę 4 kwietnia. Wielkanoc będziemy świętować 5 i 6 kwietnia.

CZYTAJ TEŻ: Wielki Post i Bóg jako fala radiowa w szumie dnia codziennego 

Czym jest Środa Popielcowa?

Środa Popielcowa to święto ruchome, którego data zależy od terminu Wielkanocy. Tego dnia podczas mszy świętej kapłani symbolicznie posypują wiernym głowy popiołem, wypowiadając słowa: „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”.

Tradycja ta weszła do oficjalnej liturgii Kościoła około XI wieku, choć sam gest pokutny znany był już w Starym Testamencie – m.in. w Księdze Hioba czy w opisie pokuty mieszkańców Niniwy.

Popiół ze spalonych palm – symbol przemijania i nawrócenia

Popiół używany w Środę Popielcową pochodzi ze spalonych palm poświęconych w ubiegłoroczną Niedzielę Palmową. Symbolizuje to przejście od triumfu (wjazd Jezusa do Jerozolimy) do uniżenia i pokuty.

Popiół przypomina o kruchości ludzkiego życia, przemijaniu spraw materialnych, potrzebie nawrócenia i duchowej przemiany.

Choć kojarzy się ze zniszczeniem, w tradycji chrześcijańskiej ma również wymiar oczyszczający. Wielki Post jest czasem „wypalania” wad i duchowej odnowy.

Jak długo trwa Wielki Post?

Wielki Post trwa 40 dni (nie licząc niedziel) i nawiązuje do 40 dni, które Jezus spędził na pustyni. To okres skupienia, modlitwy i pokuty.

Trzy filary Wielkiego Postu:

1. Modlitwa – pogłębienie relacji z Bogiem i częstszy udział w nabożeństwach.
2. Post – ograniczenie ilości spożywanego jedzenia (post ilościowy) oraz wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych.
3. Jałmużna – pomoc potrzebującym, dzielenie się nie tylko pieniędzmi, ale i czasem.

W tym okresie w kościołach odbywają się nabożeństwa pasyjne, takie jak droga krzyżowa, gorzkie żale i rekolekcje wielkopostne.

Najważniejsze daty Wielkiego Postu 2026

• Środa Popielcowa (18 lutego) – początek postu,
• Niedziela Palmowa – wspomnienie wjazdu Jezusa do Jerozolimy i święcenie palm,
• Triduum Paschalne (Wielki Czwartek, Wielki Piątek, Wielka Sobota) – najważniejsze dni roku liturgicznego, kończące post i wprowadzające wiernych w Wielkanoc.

Czy Środa Popielcowa jest dniem wolnym od pracy?

Środa Popielcowa nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Oznacza to, że sklepy, galerie handlowe i markety są otwarte jak w każdy dzień powszedni, nie obowiązują ograniczenia w handlu, urzędy i instytucje pracują normalnie.

Dla wielu wiernych jest to jednak dzień szczególny – początek czasu refleksji i duchowego przygotowania do najważniejszych świąt w kalendarzu chrześcijańskim.