Głos wolnej Białorusi w Gdańsku. Aleś Bialacki z Odznaką Solidarności i Praw Człowieka

Forum Kościuszkowskie. Gdańsk miejscem debaty o wolności i demokracji

Gdańsk po raz kolejny stał się platformą dla dyskusji o wolności, demokracji i oporze wobec autorytaryzmu. Forum Kościuszkowskie zgromadziło delegatów z Polski, Białorusi, Litwy, Ukrainy i Szwecji. Głównym tematem dyskusji była szeroko rozumiana kultura, a przesłaniem płynącym z debaty było to, że pielęgnowanie niezależnego białoruskiego języka, tradycji i kultury to obecnie najsilniejszy oręż przeciwko postępującej rusyfikacji oraz imperializmowi.

Uroczystość otworzyła redaktor naczelna telewizji Biełsat, Alina Kouszyk, która zwróciła uwagę na potęgę solidarności.

- Przykład Gdańska pokazuje, że nawet imperium strachu może paść pod naciskiem ludzi. W ECS mówimy „nie" dla przemocy, „nie" dla kłamstwa, „nie" dla zniewolenia. „Tak" dla wolności i godności – mówiła Alina Kouszyk, przypominając, że niezależna kultura, język i pamięć są w Białorusi przedmiotem represji. - Wierzymy jednak w powrót Białorusi na europejską mapę, bo dzielimy z wami wiarę w te same wartości. 

Aleś Bialacki odebrał Odznakę Solidarności i Praw Człowieka

Najważniejszym momentem drugiej edycji forum było wręczenie Odznaki Solidarności i Praw Człowieka Alesiowi Bialackiemu. Ten wybitny działacz społeczny, twórca Centrum Praw Człowieka „Viasna” i laureat Pokojowej Nagrody Nobla został 13 grudnia 2025 roku wypuszczony z białoruskiego więzienia po latach spędzonych za kratami, a następnie przymusowo deportowany na Litwę. W swoim gdańskim przemówieniu noblista nie krył determinacji i woli dalszej walki.

- Walka z rosyjskim imperializmem łączy narody Polski, Ukrainy, Litwy i Białorusi. Tej międzynarodowej solidarności nie można zatrzymać. Walka ze złem to konieczność. Zwycięstwo kiedyś nadejdzie, a prawa człowieka będą wreszcie na Białorusi niekwestionowane - mówił

A osoby, które chciałyby posłuchać na żywo Alesia Bialiackiego, mają ku temu doskonałą okazję w środę, 3 czerwca, w godzinach 18.00 – 20.00 w audytorium Europejskiego Centrum Solidarności (na parterze), gdzie odbędzie się otwarte spotkanie. Udział weźmie w nim również Taciana Niadbaj, prezeska zarządu Białoruskiego PEN, która opowie o książce „Aleś”, wydanej w czasie, gdy Bialiatski przebywał w więzieniu. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, a cała rozmowa z języka białoruskiego będzie tłumaczona dla publiczności.

Gdańsk wspiera Białorusinów walczących o wolność

O historycznej, ale zarazem niezwykle aktualnej roli miasta-gospodarza przypomniał podczas Forum wiceprezydent Gdańska, Piotr Grzelak.

- Gdańsk to miasto odwagi obywatelskiej, Jako Gdańsk mamy szczególną powinność przypominania że solidarność to codzienna praktyka. Przyszłość Europy nie może być budowana na obojętności. Gdańsk jest bezpieczną przystanią dla tych, którzy bronią wolności. Drzwi Gdańska są otwarte dla wszystkich Białorusinów łaknących wolności – mówił wiceprezydent Gdańska.

W spotkaniu – za pośrednictwem łączy internetowych – wzięła również udział liderka białoruskiej opozycji, Swiatłana Cichanouska. Potwierdziła, że silna i suwerenna kultura pomaga obronić się przed „ruskim mirem”. Podczas wydarzenia Zjednoczony Gabinet Przejściowy Białorusi (rząd na uchodźstwie) uhonorował również Lecha Wałęsę, przyznając mu Krzyż Dobrosąsiedztwa. Statuetkę w imieniu ojca odebrał Bogdan Wałęsa.