Sto lat Oliwy w Gdańsku: jubileusz w parku, deklaracja partnerstwa i kapsuła czasu

O historii włączenia Oliwy w granice administracyjne Gdańska powiedziano i napisano już bardzo dużo. Teraz przyszedł czas na przypomnienie tego faktu, celebrę z tym związaną i wyrażenie nadziei, że miłe słowa pod adresem Oliwy i jej mieszkańców zamienią się w czyn. 

Podczas sympatycznej uroczystości jej uczestnicy mogli najpierw posłuchać zespołu Słowiańska Dusza by po chwili usłyszeć kilka miłych zdań od m.in. wiceprezydentki Gdańska Moniki Chabior, przewodniczącej Rady Miasta Gdańska Agnieszki Owczarczak, mieszkającej od 38 lat w Oliwie Danuty Wałęsy, żony byłego prezydenta RP Lecha Wałęsy, która była na uroczystości wraz z synem Bogdanem.

Deklaracja współpracy i kapsuła czasu

Ważnym elementem oliwskiego spotkania było podpisanie deklaracji współpracy na rzecz Oliwy, którą sygnowali przedstawiciele ponad 30 instytucji, firm i osób prywatnych działających na rzecz Oliwy. Wszystkie podarowały szczególny upominek dla potomnych, bo pamiątki – w tym także wydanie tygodnika „Zawsze Pomorze” z 26 czerwca 2026 roku – trafiły do specjalnej kapsuły czasu, zakopanej w pobliżu palmiarni parku oliwskiego. 

– Do kapsuły trafiły także pamiątki przyniesione przez mieszkańców oraz jedna z dwóch fotografii wykonanych podczas wydarzenia aparatem typu Polaroid. Drugi egzemplarz zdjęcia zostanie przekazany do zbiorów Muzeum Gdańska. To drobny, ale przewrotny eksperyment, bo współczesne fotografie natychmiastowe nie są projektowane z myślą o przechowywaniu przez pół wieku. W Oliwie sprawdzimy, co stanie się z takim zdjęciem po 50 latach spędzonych w kapsule czasu – mówi Andrzej Stelmasiewicz z Oliwskiego Ratusza Kultury, prowadzący uroczystość.

Sto lat wspólnoty

– Świętujemy tę rocznicę przede wszystkim jako wspólnota. Podpisanie partnerstwa na rzecz Oliwy jest najlepszym dowodem na to, jak wiele można osiągnąć dzięki współpracy mieszkańców i mieszkanek, lokalnych instytucji oraz organizacji. Z kolei kapsuła czasu stanie się symbolicznym zapisem tego, jak wyglądała Oliwa w roku jej stulecia w granicach Gdańska i jak chcieliśmy opowiedzieć o niej kolejnym pokoleniom. Życzę Oliwiankom i Oliwianom, aby duch współpracy i zaangażowania towarzyszył tej dzielnicy przez kolejne sto lat – powiedziała Monika Chabior.

Tęsknota za niezależnością

Ważną rolę w upamiętnieniu 100-lecia Oliwy w Gdańsku odegrała także Rada Dzielnicy Oliwa. 

- Z dumą i wdzięcznością patrzymy na dorobek minionego stulecia. Wyrażamy najwyższy szacunek dla wszystkich pokoleń Oliwian, zarówno tych dawnych, jak i współczesnych, które przez ostatnie sto lat swoją ciężką pracą, pasją i zaangażowaniem budowały dobrobyt Oliwy w strukturach Gdańska. To dzięki Waszemu trwaniu, Waszej dbałości o kulturę, architekturę, naukę i unikalną przyrodę, Oliwa jest dziś jedną z najpiękniejszych, najbardziej prestiżowych i tętniących życiem dzielnic naszego miasta – mówiła Jolanta Urbaniak-Szwankowska z Rady Dzielnicy Oliwa. - Sto lat w granicach Gdańska przyniosło Oliwie wiele zmian, ale w sercach wielu z nas wciąż żywa jest tęsknota za czasami, gdy Oliwa była w pełni niezależna – gdy jako samodzielna gmina mogła bezpośrednio i bezkompromisowo decydować o własnym losie oraz samodzielnie stanowić o swoim dobrostanie. Ta subtelna nostalgia nie jest jednak głosem sprzeciwu wobec współczesności, lecz wyrazem naszej głębokiej, lokalnej dumy. Przypomina nam ona również, jak wielką wartością jest samorządność i jak ważne jest, by głos mieszkańców Oliwy był zawsze głośny, suwerenny  i słyszany oraz szanowany w całym Gdańsku.

Wystawa przy pętli tramwajowej

Po tej części uroczystości dr Leszek Molendowski z Muzeum Gdańska zaprosił zebranych na okolicznościową wystawę o Oliwie.

– Sto lat to dobry moment, by spojrzeć nie tylko na to, co już wiemy o Oliwie, ale także na to, co jeszcze warto ocalić od zapomnienia. Projekt „Historie Gdańskich Dzielnic” powstał właśnie po to, aby łączyć badania historyczne z pamięcią mieszkańców. Historia dzielnicy nie składa się wyłącznie z dat i wydarzeń. Tworzą ją także codzienne doświadczenia, wspomnienia i miejsca, które dla kolejnych pokoleń stają się ważne – mówi Leszek Molendowski. 

Wystawę usytuowaną przy pętli tramwajowej w Oliwie zdecydowanie warto obejrzeć, bo odpowiada na wiele pytań, choćby takich jak: Czy Oliwa zawsze była częścią Gdańska? Dlaczego przez chwilę miała własny herb, burmistrza i samorząd? Co łączy ją z cystersami, ponad dwudziestoma młynami, kurortem, fabryką Dr. Oetkera, słodyczami „Bałtyku” i zwierzętami przekazywanymi do zoo przez marynarzy? Odpowiedzi znajdziecie na plenerowej wystawie „Historie Gdańskich Dzielnic IX: Oliwa”.