Ślub w Kościele polskokatolickim? Metropolita: - Małżeństwo może być nieważne

Archidiecezja Gdańska reaguje na coraz częstsze zgłoszenia

Do Kurii Metropolitalnej Gdańskiej coraz częściej trafiają zgłoszenia dotyczące ślubów i pogrzebów prowadzonych przez duchownych Kościoła polskokatolickiego wobec osób należących do Kościoła rzymskokatolickiego. W odpowiedzi metropolita gdański abp Tadeusz Wojda wydał specjalny komunikat. Ostrzega w nim przed - jak określa - nadużyciami oraz przypomina, jakie konsekwencje kanoniczne mogą mieć takie decyzje.

Komunikat został opublikowany 20 lipca i jest skierowany do duchownych oraz wiernych Archidiecezji Gdańskiej. Jak wyjaśnia metropolita, jego wydanie było konieczne, ponieważ do Kurii coraz częściej docierają informacje o przypadkach, w których katolicy korzystają z posługi duchownych Kościoła polskokatolickiego, nie mając świadomości, że jest to odrębny Kościół, niepodlegający jurysdykcji papieża.

Do Kurii Metropolitalnej Gdańskiej coraz częściej napływają niepokojące zgłoszenia dotyczące nadużyć związanych ze sprawowaniem pogrzebów oraz asystowaniem przy zawieraniu małżeństw - napisał abp Tadeusz Wojda, metropolita gdański.

CZYTAJ TEŻ: Sprawa krzyża w szkole w Kielnie. Metropolita gdański zabrał głos, "oczekuję wyjaśnień"

Kuria: Część wiernych nie wie, kto prowadzi ceremonię

Zdaniem metropolity problem wynika przede wszystkim z niewiedzy wiernych oraz sposobu organizowania niektórych uroczystości.

W komunikacie wskazano, że część zakładów pogrzebowych i organizatorów wesel współpracuje z duchownymi Kościoła polskokatolickiego, oferując ich udział jako element usługi. Według Kurii klienci nie zawsze są wyraźnie informowani, że proponowany duchowny nie należy do Kościoła rzymskokatolickiego.

- Rodzina pogrążona w żałobie, działając w stresie i pośpiechu, ufa komercyjnym pośrednikom. Podobnie firmy organizujące uroczystości weselne oferują między innymi śluby w plenerze z udziałem duchownego innego wyznania - napisał metropolita. 

Ocenił też, że wykorzystywanie niewiedzy wiernych oraz trudnej sytuacji rodzin pogrążonych w żałobie „bezwzględnie zasługuje na krytykę".

Dlaczego część osób wybiera Kościół polskokatolicki?

Komunikat odnosi się przede wszystkim do przypadków, w których, zdaniem Kurii wierni mogli zostać wprowadzeni w błąd. Zdarzają się jednak również osoby świadomie wybierające Kościół polskokatolicki.

Najczęściej wynika to z:

• możliwości zawarcia małżeństwa przez osoby rozwiedzione bez wcześniejszego uzyskania stwierdzenia nieważności poprzedniego małżeństwa,
• mniejszej liczby formalności 
• lub chęci organizacji ceremonii w plenerze. 

W województwie pomorskim wspólnota Kościoła polskokatolickiego liczy – według szacunków – kilkuset wiernych i prowadzi parafie w Gdańsku oraz Gdyni.

Ślub nie będzie ważny w świetle prawa kanonicznego

Najważniejszą część komunikatu poświęcono małżeństwom. Metropolita przypomina, że zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego katolicy mogą ważnie zawrzeć małżeństwo wyłącznie wobec ordynariusza, proboszcza albo upoważnionego kapłana lub diakona Kościoła rzymskokatolickiego oraz dwóch świadków.

Ponieważ Kościół polskokatolicki posiada własną jurysdykcję, jego duchowni nie mają uprawnień do asystowania przy zawieraniu małżeństw katolików. Oznacza to, że z punktu widzenia prawa kanonicznego Kościoła rzymskokatolickiego takie małżeństwo jest nieważne.

Pogrzeb i chrzest

Abp Wojda przypomina również, że pogrzeb katolika powinien być sprawowany przez uprawnionego duchownego Kościoła rzymskokatolickiego. Organizowanie takich uroczystości przez duchownych Kościoła polskokatolickiego z powodów organizacyjnych lub komercyjnych – jak wskazano w komunikacie – pozostaje niezgodne z prawem kanonicznym oraz zasadami współpracy ekumenicznej.

Dokument odnosi się także do chrztów. Kościół rzymskokatolicki uznaje ważność chrztu udzielanego w Kościele polskokatolickim, jednak dziecko zostaje formalnie włączone do tej wspólnoty. Aby później przystąpić do Pierwszej Komunii Świętej lub bierzmowania w Kościele rzymskokatolickim, konieczne jest wcześniejsze uregulowanie jego statusu kanonicznego.

ZOBACZ TAKŻE: Ślubują sobie miłość poza USC, w ogrodach lub na plaży. Śluby plenerowe wciąż popularne

Apel metropolity

Na zakończenie komunikatu metropolita zwrócił się do proboszczów o wyjaśnianie wiernym obowiązujących zasad oraz prowadzenie rozmów z właścicielami zakładów pogrzebowych i organizatorami wesel.

Do wiernych skierował natomiast apel o zachowanie ostrożności podczas organizowania ślubów i pogrzebów.

– Organizując pogrzeb bliskich lub planując ślub, zawsze w pierwszej kolejności kierujcie swoje kroki do kancelarii własnej parafii rzymskokatolickiej. Nie pozwólcie, aby komercyjne pakiety firm zewnętrznych decydowały o ważności i godziwości Waszych sakramentów oraz katolickim charakterze pochówku Waszych zmarłych – napisał abp Tadeusz Wojda.