37 z 50 smażalni oszukuje klientów. Zamiast dorsza – tańsza ryba na talerzu

Wyniki kontroli smażalni ryb. Dane i statystyki

• Skontrolowano łącznie 50 podmiotów, z czego w 38 przypadkach (76%) ujawniono nieprawidłowości. 

Kontrole przeprowadzono w sezonowych lokalach gastronomicznych – smażalniach ryb – oraz restauracjach oferujących ryby smażone.

– Kontrolą objęto łącznie 44 partie w zakresie cech organoleptycznych, 67 partii w zakresie parametrów fizykochemicznych oraz 118 partii w zakresie znakowania – czytamy w raporcie Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

Cechy organoleptyczne nie budziły zastrzeżeń. Jednak w wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych zakwestionowano 8 partii ze względu na podmianę asortymentową. Na  przykład, zamiast soli podawano limandę żółto płetwą, a zamiast dorsza atlantyckiego i morszczuka argentyńskiego – czarniaka (dorsza czarnego).

Raport Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

Najczęstsze nieprawidłowości w oznakowaniu dań rybnych

• Nieprawidłowości w oznakowaniu dań stwierdzono w przypadku 79 skontrolowanych partii (66,9 % łącznej sumy kontrolowanych produktów).

Kontrolowane partie często zawierały jednocześnie po kilka nieprawidłowości.

Główne problemy w oznakowaniu menu

Nieprawidłowości w oznakowaniu dań dotyczyły najczęściej: 

• wykazu składników, w tym informacji o alergenach,
• niepełnych wykazów składników, w szczególności pomijania składników wchodzących w skład składników złożonych (np. mąki kukurydzianej, mąki ryżowej, skrobi ziemniaczanej czy przypraw stanowiących skład panierki),
• nieprawidłowego prezentowania informacji o alergenach (np. braku ich odpowiedniego wyróżnienia w wykazie składników),
• braku zapewnienia konsumentom bezpośredniego i łatwego dostępu do wykazu składników oraz informacji o alergenach,
• stosowania niepełnych lub nieprawidłowych nazw handlowych ryb oraz nazw niezgodnych z wykorzystanym surowcem (np. używanie określenia „dorsz”, zamiast „dorsz czarny” lub „czarniak”, czy oferowanie „polędwicy z dorsza”, mimo że do przygotowania potrawy wykorzystano polędwicę z plamiaka),
• braku informacji o zastosowanej obróbce technologicznej (np. „smażony”) i rodzaju elementu kulinarnego (np. „filet”),
• deklarowania w menu masy netto porcji niezgodnej z rzeczywistą masą produktu,
• braku informacji, że oferowane danie stanowi zestaw obejmujący, np., ziemniaki podawane z masłem, surówki, sos lub panierkę.

Dorsz atlantycki a czarniak. Czym się różnią?

Przykładowo, „dorsz atlantycki” (Gadus morhua) oraz „czarniak” (Pollachius virens), określany również jako „dorsz czarny”, to dwa odrębne gatunki ryb. Różnią się one m.in. cechami mięsa i smakiem. Dlatego jeżeli w lokalu oferowany jest czarniak, to w menu powinien zostać wskazany jego właściwy gatunek, np. jako „czarniak” lub „dorsz czarny”, a nie jako „dorsz” bez dodatkowego doprecyzowania, ponieważ mogłoby to sugerować, że oferowaną rybą jest „dorsz atlantycki”.

Jak prawidłowo oznaczać dania rybne w menu?

W menu powinno być również jasno wskazane, w jaki sposób przygotowano danie. Ryba smażona i ryba pieczona to produkty otrzymywane w odmiennym procesie przygotowania, dlatego konsument powinien otrzymać rzetelną informację o rodzaju oferowanego dania. Jego nazwa powinna uwzględniać również formę elementu kulinarnego ryby, np. dzwonko, tusza czy filet.

Raport Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

Inspektorzy przekonują, że warto również sprawdzić dodatki dołączane do ryby. W lokalu gastronomicznym powinien być dostępny – bez konieczności proszenia obsługi – szczegółowy wykaz składników wszystkich potraw oraz dodatków, takich jak panierki, surówki czy sosy. Składniki powinny być wymienione w kolejności malejącej, począwszy od tych, których w produkcie jest najwięcej. Dodatkowo składniki powodujące alergie bądź reakcje nietolerancji powinny być wyraźnie wyróżnione, aby konsument mógł świadomie dokonać wyboru.

Jakie kary grożą za oszukiwanie klientów w smażalniach?

Wiadomo, że na właścicieli lokali, w których wykryto najwięcej nieprawidłowości, nałożone zostały kary finansowe. 

Wysokość kar oraz lista lokali z nieprawidłowościami nie zostały upublicznione.