Pamiątka po świętym Marcinie
Rogale świętomarcińskie to tradycyjne, certyfikowane wypieki z ciasta półfrancuskiego z bogatym nadzieniem z białego maku i bakali. Stanowią one kulinarny symbol Poznania i całej Wielkopolski. Tradycyjnie spożywa się je 11 listopada w Dzień Świętego Marcina. Pokrywa się on ze Świętem Niepodległości.
Pierwotne korzenie rogali świętomarcińskich sięgają czasów pogańskich (ofiary z ciasta w kształcie wolich rogów). Natomiast chrześcijańska historia jest związana ze św. Marcinem. Według legendy jego koń zgubił podkowę, której kształt zainspirował poznańskich piekarzy do wypieku.
Kolejny rozdział historii pochodzi z XIX wieku
W Poznaniu tradycja wypieku rogali świętomarcińskich na 11 listopada istniała już w 1860 roku. Wtedy to opublikowano w „Dzienniku Poznańskim” najstarszą dziś znaną reklamę rogala świętomarcińskiego. Jednak jest z nimi związana jeszcze bardziej współczesna historia.
W listopadzie 1891 roku proboszcz poznańskiej parafii św. Marcina zaapelował o pomoc dla ubogich. Cukiernik Józef Melzer upiekł trzy blachy rogali i rozdał je biednym po mszy odpustowej. Z czasem tradycję przejęli inni rzemieślnicy: bogaci kupowali wypieki, a biedni dostawali je za darmo. Zwyczaj wypieku w 1901 roku przejęło Stowarzyszenie Cukierników.
Nie każdy rogal jest świętomarciński
Sama nazwa „rogal świętomarciński" jest zastrzeżona. Podlega ona prawnej ochronie w Unii Europejskiej jako Chronione Oznaczenie Geograficzne. Aby cukiernia mogła legalnie sprzedawać je pod tą nazwą, musi uzyskać oficjalny certyfikat Kapituły Poznańskiego Tradycyjnego Rogala Świętomarcińskiego.
Tradycyjny rogal musi ważyć od 150 do 250 gramów. Co ciekawe, autentyczna, certyfikowana receptura zakłada użycie margaryny zamiast masła do laminowania ciasta. Wynika to z historycznych specyfikacji zatwierdzonych przez UE. Mimo to, niektóre cukiernie wciąż decydują się na użycie masła.
Jakie składniki musi mieć rogal świętomarciński?
Przepisy mogą się nieznacznie różnić, ale rogal świętomarciński musi posiadać następujące składniki:
- Ciasto półfrancuskie (drożdżowe laminowane): Mąka pszenna, drożdże, mleko, jajka, cukier oraz masło wmasowywane poprzez kilkukrotne składanie i wałkowanie (laminowanie), dające charakterystyczną strukturę liściastą (81 warstw).
- Farsz: Zmielony biały mak, cukier, okruchy biszkoptowe, masa jajeczna, marcepan lub aromat migdałowy oraz bogactwo bakalii (rodzynki, orzechy włoskie, kandyzowana skórka pomarańczowa).
- Wykończenie: Gęsty lukier i obfita posypka z posiekanych orzechów lub migdałów
Masa musi wynosić od 150 do 250 gramów.
UMAM Gdańsk: duży rozmiar, ale też i cena
Podczas naszego testu rogali najpierw udaliśmy się do cukierni UMAM Gdańsk w Hali Targowej. Rogal świętomarciński nosi tam nazwę listopadowego, co może tłumaczyć brak oficjalnej licencji. Jedna rzecz rzuca się w oczy od razu - rogal jest duży. Ma też sporą warstwę lukru na wierzchu. Ciasto jest chrupkie i mocno wypieczone.
Jednak jeśli chodzi o sam mak, to byliśmy delikatnie rozczarowani. Jest go po prostu mało. W środku rogal jest prawie pusty. Farszu jest niewiele. Nie sposób przyczepić się generalnie do smaku rogala, ale za 23 złote (bo tyle on kosztuje) można oczekiwać nieco więcej.
Cukiernia Pellowski: rogal mniejszy, ale farszu dużo więcej
Następnie udaliśmy się do Cukierni Pellowski. Rogal też nie nosi tam nazwy „świętomarciński”, ale „marcjański”. Jedna sztuka kosztuje 9,80 złotych i jest wyraźnie mniejsza niż w UMAM Gdańsk. Jednak po „wgryzieniu” się w rogala byliśmy pozytywnie zaskoczeni. Jest on w 100% wypchany czarnym, gęstym makiem.
Jest to miła odmiana względem poprzednika. Na wierzchu lukru jest mniej, ale nadrabiają to bakalie i mak. Ciasto jest zdecydowanie bardziej miękkie, a konsystencja luźniejsza. Sam smak bakalii też jest bardziej wyczuwalny. Rogal jest warty swojej ceny. Za niecałe 10 złotych możemy kupić wypiek pełen farszu.
Lidl: Wysoka jakość za niską cenę
Certyfikowane rogale świętomarcińskie oferuje za to Lidl. Kosztują zaledwie 7,49 i ważą 200 gramów, czyli mieści się idealnie w środku skali. Na wierzchu widać od razu obfitą liczbę orzeszków i lukru. Ten rogal ma najwięcej wspólnego z prawdziwym świętomarcińskim. Ciasto jest miękkie, wewnątrz są przekładane warstwy z białego maku. Nie za słodkie, czyli dobre.
Rogal ma dość ścisłą konsystencję, co też jest plusem. W UMAM Gdańsk był trochę twardy, a u Pellowskiego miękki. W tym z Lidla balans jest bardzo dobrze zachowany. Rogal z Lidla jest po prostu smaczny i w niczym nie przypomina taniego wypieku z "sieciówki". I to właśnie on wygrywa dzisiejszy test. Zwłaszcza za taką cenę.
Napisz komentarz
Komentarze