Reklama Pomorze i podróże

Zielony Trójkąt w Gdańsku nie dla dewelopera. Historyczne osiedle wpisano do ewidencji zabytków

Historyczny zespół budowlany Zielony Trójkąt w gdańskiej dzielnicy Młyniska został oficjalnie włączony do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków kończy trwające od marca ubiegłego roku starania społeczne o ochronę jednego z najcenniejszych, a zarazem najmniej znanych zespołów mieszkaniowych w Gdańsku. Sprawdź szczegóły!
Szkoła Podstawowa nr 69 w Gdańsku, w tle budynki wpisane do rejestru zabytków
Zielony Trójkąt w Gdańsku wpisany do ewidencji zabytków. Wpis objął kilkanaście budynków dawnego osiedla robotniczego, w tym: domy o numerach od 9 do 16 oraz od 21 do 30. Część z nich znajduje się tuż przy Szkole Podstawowej nr 69

Autor: Dyrekcja Rozbudowy Miasta Gdańska

Decyzja konserwatora zabytków kończy starania mieszkańców Młynisk

– Dzięki naszej interwencji i konsekwentnej pracy Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do ewidencji historyczny zespół budowlany Zielony Trójkąt. Od ponad roku pilotowaliśmy tę sprawę, składając oświadczenie i nieustannie monitorując jej bieg – podkreśla Tomasz Larczyński, przewodniczący Rady Dzielnicy Młyniska.

Które budynki objęła ochrona konserwatorska?

Wpis do ewidencji objął kilkanaście budynków dawnego osiedla robotniczego, w tym: 

  • domy o numerach od 9 do 16 oraz od 21 do 30.

Plany budowy 15-piętrowego apartamentowca

Jak zaznaczają inicjatorzy działań, decyzja ta zapadła w kluczowym momencie.

Dziś już możemy powiedzieć wprost: w ten sposób uratowaliśmy Zielony Trójkąt przed wykupem zachodniej pierzei przez prywatnego dewelopera, jej wyburzeniem i budową ponad piętnastopiętrowego apartament owca. Taka inwestycja zdewastowałaby układ urbanistyczny i parkingowy osiedla, a dodatkowo praktycznie uniemożliwiłaby normalne funkcjonowanie Szkoły Podstawowej nr 69, która znajduje się zaledwie kilka metrów od budynków.

Tomasz Larczyński / przewodniczący Rady Dzielnicy Młyniska

Z informacji społeczników wynika, że rozmowy dotyczące wykupu były już bardzo zaawansowane, a ochrona konserwatorska przyszła dosłownie w ostatniej chwili. Przykładem podobnej realizacji jest – jak wskazują – inwestycja przy ul. Reja 24H.

Historia Zielonego Trójkąta. Projekt prof. Otto Kloeppela z 1921 roku

Zielony Trójkąt posiada jednak nie tylko znaczenie społeczne, ale również wysoką, samoistną wartość kulturową. Osiedle oddano do użytku w 1921 roku jako część dzielnicy Młyniska. Jego projektantem był prof. Otto Kloeppel – późniejszy rektor Politechniki Gdańskiej i jeden z najważniejszych architektów w historii Gdańska.

– Kloeppel zaprojektował trzy ciągi domów tworzące kształt trójkąta, który nazwał Grünes Dreieck, czyli Zielony Trójkąt. Był to projekt inspirowany architekturą wiejską Dolnej Saksonii, ale jednocześnie bardzo nowoczesny, wręcz pionierski – wyjaśnia Larczyński.

Pionierski przykład Transit Oriented Development w Gdańsku

Osiedle powstało jako wczesny przykład tzw. Transit Oriented Development. Zlokalizowano je w bezpośrednim sąsiedztwie stacji kolejowej Danzig-Neuschottland oraz w zasięgu pieszego dojścia do zakładów przemysłowych na Leganach. 

Domy wyposażono w duże ogrody, które w czasach powojennego kryzysu pozwalały mieszkańcom na samodzielną uprawę żywności i hodowlę zwierząt.

– Na tle innych ówczesnych osiedli robotniczych Zielony Trójkąt oferował wyjątkowo wysoką jakość życia i znacząco wzbogacał kulturowy krajobraz Gdańska – dodaje przewodniczący Rady Dzielnicy Młyniska.

Wpływ na urbanistykę Wolnego Miasta Gdańska i Sopotu

Znaczenie osiedla wykraczało poza samą dzielnicę. Stało się ono ważną inspiracją urbanistyczną dla Wolnego Miasta Gdańska, a jego forma i nazwa zostały dosłownie powtórzone w latach 1935-1937 przy projektowaniu Zielonego Trójkąta sopockiego.

Układ urbanistyczny został zachowany, mimo zniszczeń z okresu PRL

Choć jeden z boków pierwotnego trójkąta został zniszczony w okresie PRL, układ urbanistyczny pozostał czytelny. Nowa zabudowa powtarza linię wyznaczoną przez Kloeppela,

– Zielony Trójkąt nadal jest wyraźnie odczuwany jako całość. Zarówno w planie przestrzennym, jak i świadomości lokalnej społeczności – podsumowuje Larczyński.

Więcej o autorze / autorach:
Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

PR 24.01.2026 11:38
Świetnie (serio) że udało się zachować zabudowę zabytkową. Teraz pora na to by zadbać o kwestie pieców i tego czym jest palone w części z tych domków bo to osobny temat równie ważny i dla mieszkańców i dla regularnie podsuwanych uczniów.

Maciej 19.01.2026 14:48
Bez wachania zrobiłbym to zgłoszenie jeszcze raz ! Ludzie tak Wam się żle mieszka, podłogi skrzypią - to na co czekaliście i czekacie? Sprzedać, może kupią te domy ludzie z pasją i sercem do historii.

mieszkanka zielonego trójkąta 18.01.2026 14:35
gratulacje!!! ochrona historii, jeszcze wnioskować o zmianę planu i wpis do rejestru! nie potrzeba nam kolejnego wieżowca. wszyscy tutaj komentujący chyba są świadomi że mieszkają w ponad 100 letnich domach? teraz zdziwieni że to zabytek?

Mieszkanka 17.01.2026 22:35
I bardzo dobrze ze uniemozliwiono wykup ziemi przez dewelopera. Mieszkam na Zielonym Trójkącie 46 lat i nie wyobrażam sobie zabetonowania dzielnicy apartamentowcami. Już te szkaradne hotelowce znacznie utrudnią nam życie i jeszcze kolejne? Niebawem jeszcze szkołę wyburzą i zrobią z osiedla kurnik jak w Letnicy

Beata 17.01.2026 21:14
Pan Tomasz Larczyński jest bohaterem zielonki!!

Maciej 17.01.2026 20:45
Nie mieszkam w domkach ale gdy się dowiedziałem na początku roku 2025 że Domesta próbuje namówić mieszkańców do sprzedaży, postanowiłem zapobiec tym działaniom developera i zawiadomiłem Radę i Konserwatora. Wspólnymi siłami daliśmy radę. A tak przy okazji o budowie za 4 -ką i domkami było wiadomo 15 lat temu. Mieszkańcy 4-ki protestowali i wstrzymywali budowę dość długo. Domki się nie dołączały do protestów. Było dużo czasu by sprzedać swoją połowę i się wynieść. Nadal można to zrobić !

Z Zielonego Trojkata 17.01.2026 11:59
To teraz jeśli te domki stały się zabytkami to niech ich właściciele doprowadzą je do stanu pierwotnego. Niech zlikwidują dobudówki i nadbudówki. Niech zlikwidują szpetne płoty przy swoich posesjach chociażby przy chodniku od strony bloków. Takiego syfu architektonicznego jak tam dawno nie widziałem. I to ma być zabytek? A szkoła? A ile tam uczniów uczęszcza? Garstka. Ta decyzja o wpisaniu do rejestru zabytków, jeśli już budzi takie emocje powinna być wyjaśniona i to z uwzględnieniem pytania kto na tym skorzystał?

Stanisław 16.01.2026 14:23
Jakie starania mieszkańców? Ja tam mieszkam i się o to nie starałem. Wolałbym tam coś nowoczesnego.

Andrzej 19.01.2026 12:14
A starałeś się kiedykolwiek o cokolwiek?

Karol P. 16.01.2026 14:04
Prywatny bussines przewodniczącej rady osiedla, która nie ma aktu własności, a też mieszka w tych domkach, uwaliła sprzedaż innym sąsiadom. Cichcem uknute, chamskie zachowanie, tacy ludzie nie powinni sprawować funkcji publicznych. Typowy przykład wykorzystania stanowiska, dla własnego interesu, co ciekawe nikt z rady osiedla nie słyszał o tej inicjatywie. Współczuję wszystkim, którzy mogli to sprzedać i kupić sobie mieszkania, teraz będą musieli mieszkać w zabytku :(

Andrzej z zielonki 17.01.2026 20:45
Nikt z rady osiedla nie slyszal o tej inicjatywie? W radzie dzielnicy zasiada 3 mieszkancow z trzech roznych domkow, wiec skoncz wypisywac takie brednie

Krystyna 17.01.2026 21:20
W sieci jest wszystko, wystarczyło się zainteresować. Od września konserwator wystawiał dokumenty. Ale mieszkańcy tych domów chybanie mają słabego łącza internetowego. A jeśli to inicjatywa Przewodniczącej to ma kobitka jaja.

Mikołaj Rej 19.01.2026 12:18
Weź tak na chłopski rozum mi wytłumacz jaki interes miała by w tym osoba, która nie ma aktu własności? Przecież jedyny interes w tej całej sprawie mieli tylko właściciele domków, którzy akty posiadają i może by zarobili na tym, ale skazali by osiedle na totalna betonoze.

Kazimierz 15.01.2026 20:21
Brawo !

Zmartwiony i wkurzony 15.01.2026 20:12
Trudno mówić o skutecznej ochronie dziedzictwa, jeśli w tym procesie pomija się potrzeby mieszkańców. Osoby żyjące w tych budynkach zostały postawione przed faktem dokonanym – ich domy z dnia na dzień przestały być przestrzenią bezpieczeństwa, a stały się obciążeniem. Nie mogą ich sprzedać na wolnym rynku, a koszty utrzymania rosną. Czy konserwator zabytków przejmie odpowiedzialność za finansowanie remontów i bieżące utrzymanie? Blokowanie sprzedaży deweloperowi oznacza w praktyce skazanie ludzi na mieszkanie w niszczejących obiektach, których nie są w stanie udźwignąć ekonomicznie.

Ewa reja 26 19.01.2026 11:32
teraz się zorientowaliście ile lat maja budynki? czemu szybciej nie sprzedaliście nieruchomości? przypominam są to dalej domki w "centrum" miasta, zawsze będą się sprzedawać... tylko narzekać potraficie. Ktoś z was zaczął może już interesować się tym ile można wyciągnąć pieniędzy na dofinansowanie remontów? lepiej tym się zajmijcie a nie utrudnianiem życia pozostałej reszcie mieszkańców. nie ma tam miejsca na kolejny wysokościowiec.

Mietek 15.01.2026 19:51
Będą mieszkać w zabytkach z widokiem na hotel!kto się na to zgodził?????

Tomasz 15.01.2026 19:49
Czy te zabytki znajdują się przy tym 17 piętrowym wybudowanym hotelu????Brawo ! Niektórzy może lubią być obserwowani przez turystów.a domki na pierwszy rzut oka zabytki pierwsza klasa😝😝😝

Edward 15.01.2026 19:44
Co Wy piszecie???? Kto by chciał mieszkać w ZABYTKOWYM domu a za płotem mieć taki moloch???Czy Ci sasirdzi postradali zmysły?Sami na siebie bata ukrecili 🤣🤣🤣🤣

Przyjaciel właściciela domków 15.01.2026 19:43
Trudno mówić o ochronie dziedzictwa, gdy pomija się w tym procesie żywych ludzi. Mieszkańcy tych domów zostali postawieni przed faktem dokonanym – nagle ich domy przestały być ich azylem, a stały się ciężarem, którego nie mogą sprzedać na wolnym rynku. Czy konserwator zabytków weźmie teraz odpowiedzialność za remonty i utrzymanie tych budynków? Blokowanie sprzedaży deweloperowi to w tym przypadku skazanie ludzi na mieszkanie w niszczejących obiektach, których nie stać ich utrzymać.

Agata 19.01.2026 11:33
deweloper dalej może kupić te domki :) teraz się zorientowali, że domki maja ponad 100 lat?

Andrzej 21.01.2026 15:32
To ile ten twój przyjaciel ma tych domków?😂

Reklama
ReklamaPomorze i podróże