Muzeum Westerplatte z opóźnieniem. Inwestycja za ponad 300 mln zł powstanie do 2030 roku

Nierealny harmonogram od początku programu

Rządowy program budowy Muzeum Westerplatte, przyjęty jesienią 2023 roku, od początku obarczony był ryzykiem opóźnień. Procedury administracyjne przeciągały się, a pierwsze umowy podpisano dopiero w grudniu tego samego roku. W efekcie w 2023 roku nie wydano żadnych środków na realizację tej inwestycji.

Dziś przedstawiciele Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku przyznają wprost: harmonogram był nierealistyczny już w chwili jego uchwalania. Korekta była więc tylko kwestią czasu i wynikała z konieczności dostosowania planów do rzeczywistości.

Tym samym, dopiero teraz, po trzech latach, inwestycja weszła w fazę realizacji. Podpisano umowę z wykonawcą pierwszego etapu prac, w ramach których zagospodarowanych zostanie ponad 11 hektarów terenu.

Muzeum Westerplatte. Co obejmuje inwestycja?

Muzeum Westerplatte to jedno z największych przedsięwzięć muzealnych w Polsce. Projekt zakłada: 

• budowę nowoczesnego kompleksu wystawienniczego o powierzchni około 7 tys. mkw.,
• rewitalizację całego półwyspu.

Nie chodzi wyłącznie o nowy budynek – inwestycja obejmuje także odtworzenie historycznego układu Wojskowej Składnicy Tranzytowej. W planach są m.in.:

• rekonstrukcja budynku zawiadowcy stacji kolejowej oraz schronów amunicyjnych,
• uporządkowanie przestrzeni i nadanie jej funkcji edukacyjnej.

Dlaczego budowa trwa tak długo? Przygotowania zamiast prac

Przez długi czas inwestycja pozostawała w fazie przygotowań, mimo zabezpieczonych środków i politycznego wsparcia. Kontrola Najwyższej Izby Kontroli wykazała, że choć formalnie gospodarowanie finansami było prawidłowe, to planowanie wydatków budziło wątpliwości. Wskazywano m.in., że przekazywane środki znacząco przewyższały bieżące potrzeby inwestycji.

Westerplatte jako spór polityczny

Projekt budowy Muzeum Westerplatte od lat postrzegany jest nie tylko jako przedsięwzięcie kulturalne, ale także stanowi element sporu politycznego. Już w 2017 roku rozpoczęły się działania mające na celu przejęcie kontroli nad Westerplatte przez państwo.

Zmiany instytucjonalne, spory z władzami Gdańska oraz kolejne decyzje legislacyjne wpływały na tempo realizacji inwestycji. Symbolicznym momentem było wmurowanie kamienia węgielnego w 2019 roku – od tego czasu jednak postępy prac były znacznie wolniejsze niż zakładano.

Termin zakończenia inwestycji: 2030 rok. Jest nowy rozkład wydatków

• Nowy plan zakłada zakończenie inwestycji trzy lata później niż pierwotnie – w 2030 roku.
• Jednocześnie całkowity koszt projektu pozostaje bez zmian i wynosi około 304,5 mln zł.

Zmieni się jednak rozkład wydatków. Po stosunkowo niewielkich nakładach w pierwszym okresie realizacji przedsięwzięcia największe środki mają zostać wydane w latach 2027-2029. To właśnie wtedy inwestycja ma wejść w kluczową fazę realizacji.