Susza na Wiśle. Poczucie zmarnowanego czasu i straconej szansy na zmiany

Uczestnikami byli wybitni eksperci, którzy podkreślali, że Polska ratyfikowała europejskie porozumienie w sprawie głównych śródlądowych dróg wodnych o znaczeniu międzynarodowym, zobowiązujące nasz kraj do niezbędnych inwestycji. Wskazywano wówczas, że budowa stopni wodnych umożliwi rozwój turystycznego i gospodarczego transportu wodnego, wykorzystanie potencjału hydrotechnicznego (energetyka) oraz zapewni ochronę przed powodziami oraz zaopatrzenie w wodę upośledzonych pod względem wysokości opadów regionów kraju (Kujawy, północne Mazowsze). 

Zaproponowano rządowi realizację Wieloletniego Programu Zagospodarowania Dolnej Wisły oraz podpisano stosowne porozumienie ośrodków badawczych na rzecz wsparcia takiego projektu. Uczestnikami tych debat i konferencji była znacząca liczba parlamentarzystów i członków rządu. Liczni ministrowie przytakiwali, że rozumieją problem i uważają inicjatywę za cenną i wartą rozważenia. I co? I nic. Efekty znane. 

CZYTAJ TAKŻE: Kto zapłaci za błędy w systemowym funkcjonowaniu ochrony zdrowia?

Pomimo tego osoby zdające sobie sprawę z wagi powyższego problemu nadal się nie poddają i podnoszą ten temat widziany już z trochę innej perspektywy. Inicjatorem kolejnej konferencji „Łączy nas Wisła”, która odbędzie się we wrześniu 2026 roku jest przedstawiciel środowiska gospodarczego, Wojciech Falkowski - prezes firmy Ecol-unicon. To wyjątkowe, interdyscyplinarne spotkanie ma być poświęcone przyszłości tej największej polskiej rzeki. Ma umożliwić wspólną rozmowę przedstawicieli nauki, administracji publicznej, samorządów, przedsiębiorstw wodociągowych, biznesu oraz organizacji społecznych o wyzwaniach i rozwiązaniach związanych z ochroną oraz zrównoważonym wykorzystaniem rzeki Wisły. W programie przewidziano między innymi omówienie wpływu zmian klimatu na cykl hydrologiczny i bezpieczeństwo wodne, jakość wód i monitoring rzek oraz relacje Wisła – Bałtyk i znaczenie dorzecza dla środowiska morskiego.  

Zastanawiam się tylko czy ktoś z decydentów weźmie wypracowane wnioski pod uwagę i spróbuje coś zrobić na rzecz ich wdrożenia. Jestem jednak prawie pewien, że efektem będzie jedynie podniesienie poziomu społecznej wrażliwości w tym temacie. Niestety społeczny i ekspercki głos jest powszechnie lekceważony przez polityków. Oczywiście, jak zwykle bywa w rozwiązywaniu tego typu problemów chodzi o znaczących i niezależnych, a nie dyspozycyjnych wobec władzy ekspertów. 

POLECAMY: Felieton Zbigniewa Canowieckiego. Wołanie na puszczy

Podobnie jest w sprawach dotyczących energetyki odnawialnej i działalności przedsiębiorstw za to odpowiedzialnych, zasad tworzenia i funkcjonowania obszarów metropolitalnych czy budowania nowoczesnego systemu finansowania i organizacji ochrony zdrowia. W zasadzie rozmawiając niezobowiązująco na powyższe tematy z przedstawicielami zarówno władzy ustawodawczej jak i wykonawczej odnoszę wrażenie, że wszyscy wiedzą jak jest źle, jak powinno być i co należałoby zmienić. 

Niestety podawane przykłady politycznego paraliżu decyzyjnego oraz lobbingu, aktywności różnych korporacji i nacisku grup wpływu przy podejmowaniu prób właściwego uregulowania danego problemu są niezwykłe, ale nie zaskakujące. 

Nasz stały Czytelnik napisał do mnie: 

„Ignorowanie analiz, brak elementarnej wiedzy eksperckiej u decydentów, brak konsultacji pomysłów i strach przed społeczeństwem to technologia codzienności w trakcie zmian.” 

Z kolei jeden z bardzo znanych i niezależnych ekspertów powiedział, aby rezygnować z udziału polityków w różnego typu inicjatywach i dogadywać się tylko z chętnym do współpracy i współdziałania Samorządem Województwa Pomorskiego.