Policja mailowo szuka zaginionych katalogów Muzeum II Wojny Światowej

„Maska-Książka”: Co to za akcja?

Akcja „Maska-Książka” była inicjatywą MIIWŚ z czasów lockdownu z powodu pandemii covid. W sytuacji, kiedy muzeum było zamknięte dla zwiedzających, placówka – którą kierował wówczas Karol Nawrocki – oferowała bezpłatnie rozesłanie do chętnych mieszkańców Gdańska pakietów zawierających maseczki ochronne oraz publikacje historyczne wydane przez muzeum. Zainteresowani mogli się zgłaszać mailowo bądź telefonicznie. Maski i książki, jak wynika z dokumentacji, otrzymało wtedy 7834 osób.

Dlaczego policja pyta akurat o katalog? 

Tu trzeba wrócić do politycznego konfliktu wokół MIIWŚ. Placówkę powołano za czasów pierwszych rządów koalicji PO-PSL, m.in. z inicjatywy Donalda Tuska. Pomysł utworzenia muzeum, które opowiada historię II wojny światowej, jako uniwersalne doświadczenie ludzkości, nie ograniczając się wyłącznie do martyrologii narodu polskiego, od początku atakowany był przez polityków i zwolenników PiS. 

Po tym, jak w 2017 nowym dyrektorem został mianowany przez PiS Karol Nawrocki, on i jego ekipa próbowali częściowo zmienić wymowę wystawy stałej, co pociągnęło za sobą proces sądowy z jej autorami. W magazynach muzeum pozostawało też ok. 9 tys. egzemplarzy katalogu wystawy. 

Kiedy na wiosnę 2024 kierownictwo w muzeum przejęły ponownie osoby, które współtworzyły jego pierwotny kształt – prof. Rafał Wnuk i dr Janusz Marszalec – okazało się, że katalogów w magazynach nie ma. Podobno zostały one rozdane Gdańszczanom. 

– Zgodnie z moją wiedzą, katalogi w większości zostały rozesłane w czasie pandemii w 2020 roku w ramach akcji Maska i Książka. Tyle mam do powiedzenia, bo nie zajmowałem się tą akcją – mówił nam w czerwcu 2024 prof. Grzegorz Berendt, najpierw zastępca, a potem, do kwietnia 2024, następca Karola Nawrockiego na stanowisku dyrektora MIIWŚ w Gdańsku.

Nowa dyrekcja podejrzewając, że mógł to być pretekst do zniszczenia katalogów, złożyła do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Nikomu nie postawiono zarzutów

Jak dowiedzieliśmy się od rzecznika Prokuratury Okręgowej w Gdańsku, Mariusza Duszyńskiego, pod nadzorem Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Śródmieście prowadzone jest postępowania przygotowawczego w sprawie „nadużycia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków”, przez osoby obowiązane do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą Muzeum II Wojny Światowej w 2020 roku. Skutkiem mogło dojść do zniszczenia lub ukrycia 7942 sztuk katalogów wystawy głównej, o łącznej wartości nie mniejszej niż 200.000 zł. 

Postępowanie prowadzone jest w sprawie co oznacza, że nikomu nie zostały dotychczas przedstawione zarzuty. 

Może zachodzić konieczność przesłuchania

Jednocześnie prok. Duszyński potwierdził, że w ramach prowadzonego śledztwa Wydział dw. z Przestępczością Gospodarczą i Korupcją KMP Gdańsk, rozesłał maile do 7834 uczestników akcji „Maska-książka” z pytaniem czy w ramach tej akcji otrzymali egzemplarz katalogu wystawy głównej.

– Osoby, do których kierowane są zapytania nie zyskują z tej racji żadnego statusu procesowego w toczącym się postępowaniu, jednak na dalszym etapie śledztwa może zachodzić konieczność przesłuchania konkretnych osób w charakterze świadków – tłumaczy rzecznik. – Organy prowadzące postępowanie liczą na odpowiedzi zgodne z prawdą, również gdy wskazują one na niepamięć uczestników akcji.