Pierwsze ważne odkrycia na terenie obozu norweskich policjantów pod Sztutowem

Wspólna akcja poszukiwaczy na Pomorzu

Członkowie In Terra – Pomorskiego Towarzystwa Prospekcji Historycznej wspomagani przez poszukiwaczy ze Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego Salla i Stowarzyszenia Poszukiwawczo-Historycznego Gulden przeszukują miejsce położone w pobliżu dawnego obozu koncentracyjnego Stutthof. Od grudnia 1943 roku do końca wojny więzieni byli tam funkcjonariusze norweskiej policji. 

Jak już pisaliśmy, na ślad obozu natrafili poszukiwacze z Towarzystwa In Terra, zainspirowani przez dr. Roberta Domżała, dyplomowanego kustosza, archeologa i muzealnika, który wskazał im kierunek oraz rejon prawdopodobnych lokalizacji podobozu.

W jednej z wiosek w pobliżu Sztutowa wiosną tego roku natrafiono na gospodarstwo, w którym spod ziemi wyłaniały się metalowe przedmioty. W tym guzik od norweskiego policyjnego munduru.

Na rozpoczęcie poszukiwań trzeba było jednak zaczekać aż do końca żniw. Dlatego dopiero w sobotę, 29 sierpnia eksploratorzy weszli na teren dawnego podobozu.

Zaskakujące artefakty: amerykańska butelka i kanadyjski guzik

– Odnaleźliśmy bardzo dużo przedmiotów zupełnie nieoczekiwanych, które nas zaskoczyły. I na pewno wymagają analizy historyków – przekazuje Dominik Markiewicz z Pomorskiego Towarzystwa Prospekcji Historycznej In Terra.

Oprócz artefaktów należących do norweskich policjantów, natrafiliśmy na...butelkę z Nowego Jorku i guzik z Kanady. Do tego m.in. na stare, przedwojenne rowery oraz, pochodzące także sprzed wojny, lampy karbidowe. W najbliższych dniach przekażemy wszystkie przedmioty do Muzeum Stutthof.

Dominik Markiewicz z Pomorskiego Towarzystwa Prospekcji Historycznej In Terra

– Czekamy na wyniki, sprawozdania i eksponaty – mówi Marcin Tymiński, rzecznik Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. – I oczywiście trzymamy kciuki za powodzenie poszukiwań.

Kim byli więźniowie? Historia niepokornych policjantów z Norwegii

Losy niepokornych funkcjonariuszy z Norwegii zostały opisane we wspomnieniach Olafa R. Walle’a pt. „Norweska policja za drutami kolczastymi. Historia pobytu policji w Stutthofie w latach 1943-1946”. 

Hitlerowcy zajęli Norwegię w 1940 r., a król Haakon VIII musiał ewakuować się do Wielkiej Brytanii. Wówczas marionetkowy rząd utworzył Vidkun Quisling, twórca faszystowskiej partii Nasjonal Samling. Część norweskich policjantów odmówiła jednak zgody na współpracę z najeźdźcą. Karą za niepodpisanie „lojalki” było osadzenie w obozie koncentracyjnym w pobliżu Gdańska.

Wyścig z czasem na polu uprawnym 

Prawie 25 eksploratorów zamierza dość szybko uporać się z poszukiwaniami śladów norweskiego obozu. Obiecali to właścicielowi gospodarstwa. 

– Musimy przed posiewem wszystko zebrać z tego pola – twierdzi Dominik Markiewicz.