Dynie, przebrania, słodycze - zbliża się Halloween. Skąd wzięło się święto duchów?

Skąd właściwie wzięło się Halloween?

Historia Halloween sięga ponad dwóch tysięcy lat i wiąże się z celtyckim świętem Samhain, obchodzonym na terenach dzisiejszej Irlandii i Wielkiej Brytanii. Wyznaczało ono koniec zbiorów i początek zimy. Według dawnych wierzeń był to szczególny czas, kiedy granica między światem żywych i umarłych stawała się wyjątkowo cienka. Rozpalano ogniska, a uczestnicy obrzędów zakładali przebrania, które miały chronić ich przed złymi duchami.

Z czasem dawne zwyczaje zaczęły przenikać się z tradycją chrześcijańską. Nazwa Halloween pochodzi od angielskiego określenia All Hallows' Eve, oznaczającego wigilię Wszystkich Świętych. 

Do Ameryki tradycje związane z Halloween przywieźli między innymi irlandzcy emigranci w XIX wieku. Tam święto stopniowo nabierało charakteru rozrywkowego. Z czasem pojawiły się popularne dziś przebieranki, dekorowanie domów i zbieranie słodyczy.

Dlaczego symbolem Halloween jest dynia?

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Halloween jest wydrążona dynia z wyciętą twarzą i umieszczonym wewnątrz światełkiem. Nazywa się ją jack-o'-lantern. Co ciekawe, pierwotnie w Irlandii podobne lampiony wykonywano z rzepy. Dopiero po przeniesieniu tradycji do Ameryki zaczęto wykorzystywać dynie, które były tam łatwiej dostępne i wygodniejsze do rzeźbienia.

Dziś podświetlone dynie zdobią domy, ogrody i witryny sklepowe. Obok nich pojawiają się sztuczne pajęczyny, nietoperze, duchy i szkielety.

Ilu Polaków obchodzi Halloween?

Choć Halloween nie jest w Polsce oficjalnym świętem, ma i u nas swoich sympatyków, zwłaszcza wśród rodzin z dziećmi. Z badania przeprowadzonego na próbie 1130 dorosłych Polaków, którego wyniki opublikowano w październiku 2026 roku, wynika, że 12 proc. respondentów deklaruje coroczne obchodzenie Halloween w swoim gospodarstwie domowym. Kolejne 13 proc. świętuje ze względu na dzieci. 

Co ciekawe, 24 proc. badanych przyznaje, że choć raczej nie obchodzi Halloween, zdarza im się kupować słodycze dla dzieci. Z kolei 40 proc. w ogóle nie świętuje, a 11 proc. deklaruje sprzeciw wobec tej tradycji.

Ile kosztuje Halloween w 2026 roku?

Wszystko zależy od tego, jak bardzo chcemy zaangażować się w przygotowania. Najprostsze dekoracje i akcesoria można kupić za kilka złotych, ale bardziej rozbudowane stroje i ozdoby oznaczają dodatkowe wydatki. W aktualnych ofertach handlowych można znaleźć między innymi dziecięce zestawy przebrań za 29,95 zł i kostiumy za 34,19 zł. Maska na Halloween kosztuje 7,95 zł, a kapelusz czarownicy 4,99 zł.

Do tego dochodzą dekoracje. Przykładowo ozdobę na drzwi można kupić za 3,99 zł, świecącą figurkę za 13,95 zł, a większego pająka z efektami świetlnymi i dźwiękowymi za 34,95 zł. Nieodłącznym elementem Halloween są również słodycze. Opakowanie żelków o wadze 800 gramów kosztuje w jednej z ofert 23,99 zł, a specjalne halloweenowe wiaderko lub torbę na cukierki można kupić za kilka złotych.

Stosunkowo niedroga może być sama dynia. W ofercie POLOmarketu obowiązującej od 21 do 27 października jej cena wynosi 1,99 zł za kilogram z kartą lojalnościową. Z kolei w gazetce Carrefoura na okres od 26 do 31 października dynia na Halloween została wyceniona na 99 groszy za kilogram, pod warunkiem skorzystania z odpowiedniej karty lub aplikacji.

Przykładowy zestaw obejmujący dziecięce przebranie, kilogram dyni, dekorację na drzwi, świecącą figurkę, torbę na cukierki i opakowanie słodyczy kosztuje około 78 zł. To jednak tylko orientacyjna kalkulacja na podstawie wybranych ofert. 

Cukierek albo psikus. O co chodzi w tej zabawie?

Jednym z najbardziej znanych zwyczajów Halloween jest trick or treat, czyli „cukierek albo psikus”. Przebrane dzieci odwiedzają sąsiadów, prosząc o słodycze. Zgodnie z tradycją odmowa może oznaczać drobnego psikusa, choć współcześnie zabawa ma przede wszystkim charakter towarzyski.

W Polsce zwyczaj ten nie jest tak rozpowszechniony jak w Stanach Zjednoczonych. W niektórych miejscowościach dzieci chodzą od domu do domu, w innych Halloween ogranicza się do prywatnych imprez, szkolnych zabaw lub dekorowania mieszkań. 

Warto przy tym pamiętać, że nie wszyscy chcą uczestniczyć w tej tradycji. Zabawa powinna odbywać się z poszanowaniem mieszkańców, którzy nie obchodzą Halloween.

Halloween a Wszystkich Świętych

W Polsce Halloween od lat budzi również kontrowersje. Przypada bowiem bezpośrednio przed 1 listopada, kiedy obchodzona jest uroczystość Wszystkich Świętych. Dla części osób przebieranki i zabawy związane z duchami są niewinną rozrywką. Inni, zwłaszcza ze względów religijnych, sprzeciwiają się obchodzeniu Halloween lub uważają, że nie pasuje ono do polskiej tradycji.

Oba dni mają jednak odmienny charakter. Halloween w swojej współczesnej, popularnej formie jest przede wszystkim okazją do zabawy, natomiast Wszystkich Świętych pozostaje uroczystością religijną. W Polsce jest to również czas odwiedzania grobów bliskich i rodzinnych spotkań.

Niezależnie od opinii o Halloween jedno jest pewne: dla części polskich rodzin koniec października oznacza już nie tylko przygotowania do odwiedzin na cmentarzach, lecz także zakup dyni, słodyczy i dziecięcych przebrań.