Lepsza przyszłość. Specjalna platforma pomoże dzieciom w kryzysie

Prezentacji portalu towarzyszyła zorganizowana w poniedziałek, 6 marca w Urzędzie Marszałkowskim konferencja, w której uczestniczyli: marszałek Mieczysław Struk i wicemarszałek Agnieszka Kapała-Sokalska, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego Mariusz Kaszubowski, lekarze, policjanci, nauczyciele, psychologowie, terapeuci.

– Nasze spotkanie jest świadectwem, że zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży oraz dorosłych jest dla nas wszystkich ważnym tematem. Wspólnie możemy naprawdę dużo zrobić w tym obszarze – mówił Mieczysław Struk o pogłębiającym się kryzysie psychicznym najmłodszych Pomorzan. – Chcemy wykorzystać członkostwo Polski i Pomorza w Unii Europejskiej dla kreowania lepszego środowiska naszego życia w szkołach, miejscach pracy, większej mobilności czy oferty czasu wolnego. Celem jest nie tylko sam wzrost gospodarczy, w którym Pomorze pozostaje liderem w kraju, ale, w coraz większym stopniu, jakość naszego życia – jako najlepszy sposób dla zapewnienia dobrostanu Pomorzan w każdym wieku.

Samobójstwa młodych ludzi na Pomorzu. Statystyki

Przed kilkoma miesiącami kraj obiegła wiadomość, że Pomorze jest na pierwszym miejscu w kraju pod względem liczby prób samobójczych dzieci i młodzieży. Do tej sprawy odniósł się dr Mariusz Kaszubowski, dyrektor szpitala na gdańskim Srebrzysku. Okazuje się, że w innych statystykach, obejmujących odsetek prób samobójczych zakończonych śmiercią, Pomorze jest na dole tabeli.

W naszym województwie skuteczne próby samobójcze to zaledwie 3,8 proc. wszystkich zamachów młodych ludzi na własne życie.

W porównaniu z województwami:

• lubuskim (21,2 proc.), 
• mazowieckim (18,2 proc.)
• czy warmińsko-mazurskim (13,3 proc.),

nie jest u nas tak tragicznie.

Statystyki policyjne zaprezentowała kom. Beata Kurek, zastępca naczelnika Wydziału Prewencji KWP w Gdańsku. Przypomniała, że za każdą cyferką kryje się jedna młoda osoba ze swoim osobistym dramatem.

• I tak w ubiegłym roku, w porównaniu z 2021 rokiem, liczba prób samobójczych dzieci i młodzieży na Pomorzu wzrosła z 291 do 377.
• W 2021 roku i 2022 roku zginęło po 14 dzieci.
• U najmłodszych, między 7. a 13. rokiem życia, w 2022 roku zanotowano 13 prób samobójczych
• W styczniu i lutym tego roku już 63 młodych ludzi usiłowało się zabić. Częściej dziewczęta – aż 49 prób.

U większości niedoszłych samobójców już wcześniej zdiagnozowano zaburzenia psychiczne. Inne przyczyny to: zawód miłosny, nieporozumienia rodzinne, przemoc w środowisku rówieśniczym, problemy szkolne.

– Czasem nie drążymy tematu, pozostawiając to specjalistom – przyznają policjanci.

Policja prowadzi informacyjne spotkania w powiatach z nauczycielami, rodzicami, dziećmi. Współpracuje z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę, zrealizowała też krótki film poświęcony profilaktyce samobójstw.

Prawdziwa liczba prób samobójczych najmłodszych może być nawet kilkanaście razy wyższa

Według psychiatrów dziecięcych, prawdziwa liczba prób samobójczych u najmłodszych może być nawet kilkanaście razy wyższa od danych policyjnych.

– Moje wystąpienie należy potraktować jako początek dyskusji – powiedziała dr Izabela  Łucka, wojewódzki konsultant w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży. – Dla osób zebranych podczas dzisiejszej konferencji pytania o reformę psychiatrii dziecięcej są istotne. Trzeba się jednak spytać, jaki my mamy wpływ na system? Marszałek wskazał wojnę w Ukrainie i pandemię jako przyczyny tego, co dzieje się obecnie. Chciałabym tylko przypomnieć, że już w 2014 roku psychiatrzy i psychologowie pracujący klinicznie wystosowali do „wszystkich świętych”, łącznie z prezydentem, stanowisko w sprawie katastrofalnej sytuacji zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Mamy rok 2023 i reforma zaczyna być wprowadzana w życie.

Odrębną kwestią jest przyjęcie odpowiedzialności za młodego człowieka w kryzysie psychicznym, którego skutkiem może być zamach na własne życie.

– Kto ponosi odpowiedzialność za dziecko, jeśli rodzice abdykują? – pytała dr Łucka.

Pracując na oddziale stacjonarnym, bardzo często muszę negocjować z rodzicami, by odebrali dziecko ze szpitala. Dziecko jest w dobrym stanie, ale to rodzic odpowiada, że nie jest jeszcze gotowy. Drugim środowiskiem jest szkoła. Czy wobec zawirowań, jakich w ostatnim okresie doświadcza, szkoła jest w stanie otworzyć emocjonalną przestrzeń na to, co dzieje się z dziećmi? Czy nauczyciele mają gotowość, by pochylać się nad takimi osobami?

dr Izabela Łucka / wojewódzki konsultant w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży

– Mówi się o psychologach szkolnych. Pojawia się więc następne pytanie – ilu jest takich psychologów w szkołach i na ilu uczniów przypada jeden psycholog? Czy wystarczy  jeden psycholog na 300, 500, 600 uczniów? – pytała dr Łucka.

Zdaniem lekarzy, założenia reformy psychiatrii dziecięcej są słuszne, ale... niewykonalne. Powoduje to narastającą frustrację personelu medyczno-terapeutycznego oraz coraz częstsze przypadki agresji i złości ze strony rodziców, którzy tak reagują na wieść, że na oddziale nie ma miejsca dla ich dziecka. W efekcie, lekarze uciekają z pracy w publicznych placówkach, przenosząc się do prywatnych.

Im dalej od dużych miast, tym trudniej znaleźć pomoc. Dlatego tak ważne jest utworzenie pierwszego w kraju kompleksowego systemu wsparcia w sieci.

Pomorskiedlaciebie.pl. Platforma dla dzieci w kryzysie

Podczas konferencji zaprezentowano platformę pomorskiedlaciebie.pl.

– Ze środków finansowych Unii Europejskiej stworzyliśmy platformę informacyjno-edukacyjno-koordynującą, której celem jest podniesienie świadomości w zakresie wczesnego rozpoznawania stanów depresyjnych u dzieci i młodzieży oraz dzielenie się dobrymi praktykami w zakresie wsparcia, pomocy psychologicznej udzielanej dzieciom i młodzieży – powiedział marszałek Mieczysław Struk.

Portal pomorskiedlaciebie.pl jest prosty i intuicyjny w obsłudze, a także nieprzeładowany treścią. Mogą z niego skorzystać zarówno szukający pomocy młodzi ludzie, jak i rodzice, opiekunowie, nauczyciele.

Moduł „Dla siebie” zawiera ofertę dla osób między 12. a 25. rokiem życia, które zmagają się, m.in., z: lękiem, depresją, samookaleczeniami, myślami lub próbami samobójczymi, stresem, hejtem, utratą bliskiej osoby, używkami czy zaburzeniami odżywiania. Na dołączonej mapie województwa pomorskiego będzie można znaleźć najbliższą placówkę, w której młody człowiek znajdzie pomoc. Zaledwie pół godziny zajmie wypełnienie testu, który pomoże w postawieniu wstępnej diagnozy. Wydrukowana z PDF karta diagnostyczna właściwie przygotuje młodą osobę na wizytę u specjalisty.

Moduł „Dla kogoś” skierowany jest do rodziców, opiekunów, nauczycieli. Tam także wymienione są najczęściej występujące problemy (np. hejt, używki, depresja, samookaleczenie itp.) oraz informacje, co robić i gdzie szukać pomocy, jeśli boryka się z nimi dziecko.

Platforma oferuje również szkolenia on-line, np.: „Postępowanie w sytuacji kryzysu psychicznego”.

Trzeci moduł – „Pilnie potrzebuje pomocy” – zawiera spis telefonów alarmowych.

Istotnym elementem portalu jest czat z psychologiem. Od poniedziałku do piątku w godz. 8.00 do 20.00, a w weekendy – od 8.00 do 16.00 – na czacie dyżuruje specjalista, gotowy do rozmowy i udzielania wsparcia. Niewykluczone, że godziny czatu zostaną wydłużone. Wszystkim rozmówcom zapewniona jest pełna anonimowość.