Stara Rumia z nowym blaskiem i zmodernizowanym młynem w sercu miasta

Do konkursu zgłoszono pięć propozycji, z czego trzy otrzymały nagrody. Zwyciężyła koncepcja Design Lab Group z Łodzi, która będzie podstawą do opracowania dokumentacji projektowej niezbędnej do ogłoszenia przetargu. Drugie miejsce zajęli: 3MK Projekt oraz OPAA Studio Architekt Oskar Alaburda, trzecie zaś Bartosz Warzecha Studio. Prace są dostępne dla odwiedzających do połowy stycznia.

– Bardzo dziękuję wszystkim zespołom architektów, które wzięły udział w konkursie, za ogromne zaangażowanie. Widzimy, że w szczególności laureaci, podeszli do tematu ze zrozumieniem i czuć w ich projektach to, co mieszkańcy komunikowali podczas konsultacji społecznych, czyli charakter miejsca i jego historię – mówi burmistrz Rumi Michał Pasieczny.

– Zwycięska koncepcja zagospodarowania przestrzeni Starej Rumi ujęła nas ilością i sposobem zaprojektowania zieleni oraz podkreśleniem szczególnie ważnych elementów centrum Starej Rumi – przyznaje Teresa Hebel miejska radna i przewodnicząca Komitetu Rewitalizacji. – Walorem pracy jest również duża ilość miejsc sprzyjających integracji i spotkaniom mieszkańców oraz dostosowanie przestrzeni do potrzeb różnych osób, w tym starszych i z niepełnosprawnościami.

Podstawowym założeniem zwycięskiego projektu było odwrócenie dotychczasowej hierarchii w centrum Starej Rumi. Priorytet otrzymują piesi, rowerzyści oraz użytkownicy przestrzeni publicznych, a nie zmotoryzowani.

– Plac Kaszubski zaprojektowaliśmy jako miejski salon, miejsce codziennego życia mieszkańców. Kluczowym elementem placu jest wielofunkcyjny mebel miejski, który porządkuje przestrzeń, wyznacza jej granice i jednocześnie oddziela strefę pieszą od ruchu samochodowego – wyjaśnia Agnieszka Filipowicz, współautorka zwycięskiego projektu.

Relacja miasta z wodą i zielenią

Drugim filarem koncepcji jest przywrócenie relacji miasta z wodą i zielenią. Zagórska Struga, dotychczas traktowana marginalnie, staje się osią zielono-niebieskiej infrastruktury centrum. Wzdłuż rzeki zaprojektowano ciąg pieszo-rowerowy oraz strefy odpoczynku wśród przyrody.

Szczególną rolę odgrywają tarasowe zejścia do wody, które umożliwiają bezpośredni kontakt z rzeką. To miejsca, w których można usiąść, zatrzymać się, zrelaksować i spędzić czas nad wodą – spokojnie, w kameralnej atmosferze, w samym centrum miasta. 

Plac Wolności, powiązany z zielonym korytarzem, staje się przestrzenią rekreacji, wydarzeń i codziennego wypoczynku, a jednocześnie pełni funkcję adaptacyjną wobec zmian klimatu dzięki dużemu udziałowi zieleni, retencji wody opadowej i obniżaniu temperatury nawierzchni.

– Młyn zostaje rozbudowany o nową, współczesną strefę wejściową, otwartą na przestrzeń publiczną i rzekę. Przeszklony hol pełni funkcję integracyjną i zaprasza mieszkańców do środka, a przy nim zaprojektowano taras widokowy nad wodą, który staje się naturalnym przedłużeniem przestrzeni publicznych – miejscem spotkań, odpoczynku i wydarzeń plenerowych – wymienia Taczalska.

W budynku młyna przewidziano m.in.: instytut wsparcia rodziny i przestrzenie integracyjne, świetlicę środowiskową, klub rodzinny, sale warsztatowe i edukacyjne, pomieszczenia dla specjalistów i działań społecznych, funkcję gastronomiczną, powiązaną z tarasem nad wodą.

Co się dzieje w Starej Rumi?

Zmiany w tej części miasta są zauważalne już teraz. W sierpniu 2023 roku powstała Biblioteka Kaszubska, a kilka miesięcy później otwarto Centrum Opiekuńczo-Mieszkalne, które bezpłatnie wspiera osoby z niepełnosprawnościami i ich rodziny. Pod koniec 2025 roku zakończyły się prace przy ruinach kościoła pocysterskiego przy ul. Kościelnej. Natomiast nadal trwa renowacja zabytkowych organów Eduarda Witteka w kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

– Doświadczenie pokazuje, jak rewitalizacja odmienia miasto: okolice ul. Sabata zmieniły się nie do poznania, Góra Markowca tętni życiem. Stara Rumia to nasza kolebka historii, którą ożywimy dzięki funduszom unijnym. Jestem dumny, że kolejne etapy rewitalizacji w mieście nabierają kolorytu i realnych kształtów – dodaje Michał Pasieczny.

Zakończenie rewitalizacji tego obszaru planowane jest na koniec 2029 r. Koszt inwestycji szacowany jest na około 30 mln zł.