Wyjątkowe Boże Ciało w Charzykowach. Ołtarz na pomoście między łodziami

Na Kaszubach Boże Ciało ma swój kolor

Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa – w polskiej tradycji ludowej i religijnej nazywana po prostu Bożym Ciałem – to jeden z najbardziej malowniczych i podniosłych dni w roku w kościele katolickim. Boże Ciało w Polsce od wieków ma charakter wspólnotowy. Wyjście z monstrancją poza mury świątyń symbolizuje obecność Boga w codziennym życiu katolików. Nieodłącznym elementem krajobrazu tego dnia są cztery ołtarze, dekorowane gałązkami brzozowymi oraz polnymi kwiatami, przy których czytane są fragmenty czterech Ewangelii. Wierni tradycyjnie zrywają młode witki brzozy, wierząc w ich ochronną moc, a dziewczynki w bieli sypią płatki róż przed idącym procesją kapłanem. 

I choć fundament tego święta pozostaje niezmienny, to regionalna tożsamość nadaje mu czasami unikalne barwy. Prawdziwą perłą na mapie tych obchodów są oczywiście Kaszuby. To tutaj w procesjach najpełniej widać dumę z lokalnej tożsamości. Starsze i młodsze pokolenia zakładają tradycyjne stroje kaszubskie, w których dominuje misterny, ręczny haft z motywami palmet, tulipanów i bratków, wykonany w siedmiu tradycyjnych barwach – od trzech odcieni niebieskiego (symbolizujących kaszubskie jeziora, niebo i morze), przez czerwień, zieleń, żółć, aż po czerń ziemi. W wielu kaszubskich parafiach do dziś można usłyszeć pieśni śpiewane w języku regionalnym.

Ołtarz nad lustrem wody

Wyjątkowy fragment procesji można zaobserwować również w Charzykowach w gminie Chojnice. To tutaj tradycja religijna w niezwykły sposób splotła się z historią polskiego żeglarstwa. W pewnym momencie procesyjny tłum opuszcza tradycyjne asfaltowe drogi i zaczyna iść bezpośrednio malowniczym brzegiem jeziora, wzdłuż charzykowskiej promenady. Kulminacyjnym momentem jest stacja przy jednym z czterech ołtarzy. Nie stoi on na poboczu drogi ani przy prywatnej posesji. Znajduje się na pomoście Chojnickiego Klubu Żeglarskiego, wysunięty kilkanaście metrów w głąb lustra wody. To prawdopodobnie jedyny taki ołtarz procesyjny w kraju, zlokalizowany bezpośrednio na czynnej infrastrukturze żeglarskiej.

A to dlatego, że miejscowy Chojnicki Klub Żeglarski ChKŻ, założony w 1922 roku przez pioniera Ottona Weilanda, jest najstarszym klubem żeglarskim w Polsce. To tutaj, nad Jeziorem Charzykowskim, narodziły się polskie regaty oraz ruch bojerowy (żeglarstwo lodowe). Zaangażowanie tego historycznego klubu w organizację ołtarza na wodzie stanowi unikalne połączenie tożsamości sportowej, historycznej i duchowej regionu. Tradycja ta narodziła się z inicjatywy samych żeglarzy i proboszcza ks. Henryka Borkowskiego, honorowego członka ChKŻ, którzy znaleźli sposób na ożywienie i scalenie lokalnego dziedzictwa wodnego z duszpasterstwem. Wystrój ołtarza ma wyraźne akcenty marynistyczne: na krzyżu wypisane są słowa św. Jana Pawła II „Nie bój się. Wypłyń na głębię. Jest przy Tobie Chrystus".