Rękopisy, pamiątki i świat „Remusa”. Wystawa o Aleksandrze Majkowskim w Wejherowie

Rękopisy, dokumenty, rzeczy osobiste

Ekspozycja prezentować będzie bogaty zbiór pamiątek po Majkowskim (głównie z zasobu MPiMKP w Wejherowie): rękopisy, pierwodruki, fotografie, przedmioty osobiste, pamiątki rodzinne, korespondencję, publikacje oraz dokumenty działalności społecznej, politycznej i wydawniczej.

Wędrówka śladami Remusa i biografii jego twórcy

Zwiedzający podążą krętą drogą przypominającą strukturę literackiej wędrówki Remusa, równolegle odkrywając biografię jej twórcy.

- Koncepcja zakładała stworzenie ekspozycji łączącej tradycyjny pokaz zbiorów z elementami scenograficznymi i multimedialnymi. Znajduje się w trzech salach pałacowych o układzie amfiladowym, sprzyjającym płynnemu przechodzeniu pomiędzy jej częściami. W niezwykłej przestrzeni, zainspirowanej światem powieści, zaprosimy państwa do wejścia na ścieżkę, która prowadzi przez dwa życia – autora i jego bohatera, splecione wspólnym celem: obroną kaszubskiej tożsamości i walką o wolność – mówi dr Dariusz Majkowski, pracownik wejherowskiego Muzeum. 

ZOBACZ TEŻ: Chmielno stolicą języka kaszubskiego. Za nami finał konkursu „Rodnô Mòwa”

Wędrując ścieżką inspirowaną przygodami Remusa, widz poznaje życie Majkowskiego. Początkiem jest oczywiście dzieciństwo: miasto Kościerzyna, rodzinny dom, pierwsze inspiracje, germanizacja Pomorza, doświadczenie nacisku kulturowego i językowego w szkołach pruskich, wpierw w gimnazjach (Chojnice, Chełmno), kolejno na niemieckich uczelniach (Berlin, Greifswald, Monachium).

- Kluczową kwestią w życiu pisarza jest ponadczasowa walka dobra ze złem. Wystawa prezentuje stanowisko Majkowskiego wobec germanizacji i nacisków politycznych. Niemieckie mapy statystyczne, dyplomy czy pieczęcie stały się tu świadectwem rzeczywistych napięć epoki – kontynuuje Dariusz Majkowski.

Muzeum Kaszubsko-Pomorskie w Sopocie

Istotnym punktem w biografii Aleksandra Majkowskiego było założenie Muzeum Kaszubsko-Pomorskiego w Sopocie w 1913 r. przy Seestrasse 28 (dziś ul. Bohaterów Monte Cassino 28). Funkcjonowało krótko, jego działalność przerwał wybuch I wojny światowej.

Muzeum było zaczątkiem gromadzenia i zabezpieczania kaszubskich skarbów i stanowiło podwaliny pod powstanie w drugiej połowie XX w. Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie.

I wojna światowa i lata po wojnie

Kolejno wkraczamy w strefę poświęconą działalności Majkowskiego w trakcie oraz po I wojnie światowej, jego zaangażowaniu w pracę w komisjach granicznych i w Towarzystwie Młodokaszubów. 

- Centralnym punktem wystawy jest „zapadły zamek”, miejsce uwięzienia mitycznej królewny. To przestrzeń sensoryczna, zaaranżowana z myślą o najmłodszych zwiedzających. „Żëcé i przigòdë Remùsa” jest arcydziełem, w którym autor pokazał pełnię swego talentu oraz wykorzystał całe swoje doświadczenie i wiedzę o Kaszubach. Dlatego powieść ta, jak głosi podtytuł, jest „zwierciadłem kaszubskim”. Chłopięce marzenia o „zapadłym zamku” i „zaklętej królewnie” nabierają głębokiego znaczenia. „Zapadły zamek” staje się symbolem Ziemi Kaszubskiej, której dawna chwała utonęła w niewoli germańskiej, a „zaklęta królewna” uosobieniem duszy kaszubskiej, która uciemiężona i pogardzana nie może się uwolnić – opowiada pan Dariusz.

Przestrzeń dla dzieci – baśniowy świat, tajemne przejścia i nastrojowe światło

Konstrukcja imitująca zamek, zaprezentowana na drugiej sali wystawowej, przywołuje właśnie tę scenę, gdzie Remus podejmuje próbę uratowania królewny.

- Przestrzeń dla dzieci, inspirowana jakże uniwersalnym motywem zdobywania mitycznej twierdzy, wciąga w baśniowy świat poprzez różnorodne formy, ukryte przejścia czy nastrojowe światło. Przywodzi na myśl stare ruiny zamku odnalezione w lesie, z liśćmi, poduszkami przypominającymi kamienie oraz białymi łabędziami, które w powieści odgrywają znaczącą rolę – zdradza Dariusz Majkowski.

Przebywanie w niezwykłym, baśniowym otoczeniu prowokuje dzieci do tworzenia własnych historii, odgrywania ról i budowania relacji z innymi poprzez wspólną zabawę.

Majkowski - lekarz

Nieopodal niezdobytego zamku zaprezentowany został kącik „Majkowskiego jako lekarza”, gdyż był on nie tylko pisarzem i działaczem kaszubskim. Studiował medycynę w Niemczech, a następnie prowadził praktykę lekarską na Pomorzu. W czasie I wojny pracował jako lekarz wojskowy w armii niemieckiej, wykorzystując swoje wykształcenie medyczne w niezwykle trudnych warunkach wojennych, opiekując się rannymi.

Willa Erem – ostatnie lata życia twórcy „Remusa”

Na ostatniej sali wystawowej możemy poczuć atmosferę tzw. Willi Erem, w której Majkowski spędził ostatnie lata swojego życia. Rodzinny dom był dla niego miejscem wyciszenia, pracy twórczej i odpoczynku od intensywnej działalności społecznej oraz lekarskiej.

Na wystawie będziemy mogli podziwiać oryginalne meble oraz wyposażenie domu pisarza (fotele, stolik, porcelanę, dewocjonalia, portrety rodzinne, zdjęcia, biblioteczkę itd.).

Wciąż obecny w kulturze kaszubskiej

Ekspozycję zamyka refleksyjna przestrzeń poświęcona recepcji i trwałej obecności twórczości Aleksandra Majkowskiego w kulturze kaszubskiej. 

Znamiennym punktem jest stacja poświęcona powieści Żëcé i przigòdë Remùsa, prezentująca rękopis utworu, szkicownik z autorskimi rysunkami oraz pierwodruki dzieła Majkowskiego.

Wystawa ukazuje także, jak silnie jego twórczość oddziaływała na kolejne pokolenia - od XX wieku po współczesność, stając się źródłem inspiracji dla badaczy, ilustratorów, artystów i tłumaczy. 

W przestrzeni pojawią się współczesne interpretacje dzieła: wydania krytyczne, ilustracje, tłumaczenia oraz nagrania audiobookowe, które pokazują, że świat stworzony przez Majkowskiego pozostaje żywy i jest wciąż na nowo odczytywany.

Wernisaż wystawy zaplanowano na 17 lipca. O dokładnej dacie i godzinie wydarzenia, poinformujemy w lipcu.