Chmielno zaprasza na Festiwal Tradycji Kaszubskich. Kto zdobędzie Złotą Tabakierę?

W Chmielnie powalczą o Złotą Tabakierę. W niedzielę święto kaszubskiej tradycji

Festiwal Tradycji Kaszubskich w Chmielnie od lat należy do najważniejszych wydarzeń promujących kulturę i dziedzictwo Kaszub. Co roku przyciąga mieszkańców regionu i turystów z całej Polski. W niedzielę 26 lipca jednym z głównych punktów programu będzie konkurs zażywania tabaki, którego zwycięzca otrzyma prestiżową Złotą Tabakierę. 

CZYTAJ TEŻ: Dla kogo Złota Tabakiera? W Chmielnie spotkają się miłośnicy tabaki z całej Polski

Liczy się nie tylko technika

Uczestnicy będą oceniani nie tylko za sposób zażywania tabaki. Jury zwróci uwagę również na: 

• ubiór, 
• tabakierę, 
• sposób autoprezentacji 
• oraz tzw. „gadkę”, czyli krótką wypowiedź poświęconą wyłącznie tabace.

Przed rokiem po raz trzeci z rzędu zwyciężył Bartłomiej Flisikowski z Osowej Góry, który zdobył uznanie jury perfekcyjną techniką i sceniczną swobodą.

- Trzeci raz udało mi się wygrać i bardzo się z tego cieszę, bo po to tu przyjechałem. Urzeka też atmosfera – wszyscy razem się bawią, wspólnie zażywają tabakę i celebrują to piękne kaszubskie święto - mówił po ogłoszeniu wyników.

Organizatorzy zachęcają zarówno do udziału w konkursie, jak i do kibicowania zawodnikom walczącym o Złotą Tabakierę.

Festiwal to jednak znacznie więcej niż konkurs. W programie znalazły się również atrakcje dla całych rodzin oraz koncerty. O godz. 15 na scenie wystąpi zespół GIS, znany z programu „Must Be The Music”, natomiast wieczorem publiczność rozgrzeje grupa After Party – jeden z najpopularniejszych zespołów disco polo w Polsce.

Tabaka od wieków jest symbolem Kaszub

Jak podaje Kaszubopedia, zwyczaj zażywania tabaki był na Kaszubach powszechny do połowy XX wieku, a w ostatnich dekadach przeżywa wyraźny renesans.

W kaszubskiej tradycji tabace przypisywano liczne właściwości - miała pomagać przy katarze, ułatwiać oddychanie, poprawiać samopoczucie, dodawać energii i rozjaśniać umysł. Poczęstowanie tabaką często rozpoczynało rozmowę i było oznaką szacunku oraz gościnności.

Do dziś zażywanie tabaki pozostaje rytuałem integracyjnym. Rozpoczyna się od tradycyjnego zaproszenia: „Chcemë le so zażëc!”. Odmowa przyjęcia tabaki mogła zostać odebrana jako brak uprzejmości wobec gospodarza. Z tego względu zwyczaj ten bywa porównywany do indiańskiej fajki pokoju - jest symbolem dobrych intencji, pojednania i wzajemnego szacunku.

Gdy tabaka została zakazana

Choć dziś tabaka jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Kaszub, w połowie lat 90. jej przyszłość stanęła pod znakiem zapytania. W 1995 r. Sejm RP potraktował ją jako niebezpieczną używkę i zakazał jej produkcji oraz sprzedaży. Kaszubi uznali to za zamach na ich kulturę i zwyczaje. Tabaką zainteresowali się wówczas młodzi Kaszubi, którzy zaczęli ją demonstracyjnie zażywać. Na Kaszubach zakaz był powszechnie lekceważony. Bez problemu można było kupić – oczywiście poza legalnym obiegiem – tabakę sprowadzaną z zagranicy, produkowano ją również domowymi sposobami. W efekcie po pięciu latach restrykcje zniesiono.

Obecnie tabacznicy kupują tabakę zagraniczną lub też - tak jak dawniej - wykonują ją we własnym zakresie z suszonych liści tytoniu.

Dawniej tabakę zażywano niemal wszędzie - w domu, na jarmarkach czy po nabożeństwach. Obecnie najczęściej towarzyszy zjazdom Kaszubów, festynom, spotkaniom regionalnym i turniejom karcianym. Publiczne częstowanie tabaką oraz noszenie ozdobnej tabakierki stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów kaszubskiej tożsamości i regionalnego ceremoniału.

ZOBACZ TEŻ: Kaszubi opanowali Sejm! Tusk z diabelskimi skrzypcami, tabaka i kaszubskie tańce

Tabakierka - symbol prestiżu i kunsztu rzemieślników

Równie ważna jak sama tabaka jest tabakierka. Na Kaszubach wykonywano ją z rogu, drewna, kory wiśniowej, bursztynu, a także z metalu i szkła. Przez lata zmieniały się ich formy i zdobienia, jednak zawsze były przedmiotami o wysokim prestiżu.

Dawniej bogato zdobione tabakierki wręczano w prezencie osobom cieszącym się szczególnym poważaniem - sołtysom, nauczycielom czy księżom. Dziś ręcznie wykonane tabakierki są cenionymi wyrobami rzemiosła artystycznego i trafiają zarówno do miłośników kaszubskich tradycji, jak i kolekcjonerów.

O znaczeniu tabaki w kulturze regionu świadczą również zbiory kaszubskich muzeów etnograficznych. Można w nich zobaczyć dawne narzędzia służące do jej produkcji i przechowywania - donice, pałki, sitka oraz tabakierki, które przypominają, jak silnie ten zwyczaj zakorzenił się w życiu mieszkańców Kaszub.