Rumia. GENERATOR przygotuje kadry dla atomu i wielkich inwestycji na Pomorzu

Czym jest GENERATOR

GENERATOR, czyli Centrum Kompetencji Nowoczesnego Przemysłu, to inwestycja miejskiej spółki Rumia Invest Park – ośrodek kompetencyjno-szkoleniowy, który ma w praktyczny sposób przygotowywać pracowników do pracy przy budowie pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w Lubiatowie-Kopalinie oraz innych dużych inwestycjach przemysłowych na Pomorzu. Zamiast kilkuletniego kształcenia od podstaw, GENERATOR stawia na krótkie, praktyczne kursy dla osób, które mają już podstawowe kwalifikacje techniczne, ale potrzebują dostosować je do standardów obowiązujących na wielkich placach budowy.

Są projekty, które przez lata pozostają na papierze – GENERATOR ten etap ma już za sobą. Spółka ma do dyspozycji teren, dokumentację, koncepcję funkcjonalną i zaplanowane laboratoria, a prawomocne pozwolenie na budowę zostało wydane 26 maja 2026. Centrum ma osiągnąć gotowość operacyjną w trzecim kwartale 2028 – tak, by infrastruktura szkoleniowa była dostępna, zanim zapotrzebowanie na pracowników przy budowie elektrowni osiągnie największą skalę.

Projekt z rekomendacją Rady

Jednym z ważniejszych momentów dla dalszej realizacji GENERATORA było czerwcowe posiedzenie Pomorskiej Rady Kompetencji Jądrowych. Projekt przedstawiono jako element przygotowania regionalnego rynku pracy do budowy elektrowni jądrowej, a Rada oficjalnie zarekomendowała jego realizację.

– Rada zarekomendowała nasz projekt do realizacji, określając go jako przedsięwzięcie strategiczne – wyjaśnia Agnieszka Rodak, prezeska zarządu Rumia Invest Park. – To dla nas bardzo ważne potwierdzenie, że kierunek, który obraliśmy, odpowiada na realne potrzeby związane z przygotowaniem kadr dla energetyki jądrowej. Od początku chcieliśmy stworzyć w Rumi miejsce, które będzie w stanie szybko reagować na zapotrzebowanie inwestora, wykonawców i całego łańcucha dostaw.

Programy szkoleniowe będą dostosowywane do kolejnych etapów inwestycji oraz do kwalifikacji, których w danym momencie będą potrzebować firmy realizujące kontrakty przy elektrowni i innych dużych projektach przemysłowych. Zakres potrzeb jest szeroki – obejmuje montaż rurociągów przemysłowych, prefabrykację, konstrukcje stalowe, montaż modułowy, elektrykę, aparaturę kontrolno-pomiarową, kontrolę jakości, logistykę, a w kolejnych latach również serwis i utrzymanie ruchu.

Dlatego kluczowe znaczenie ma bezpośrednia współpraca z inwestorem oraz firmami uczestniczącymi w budowie elektrowni. Centrum musi znać harmonogram inwestycji, wymagania technologiczne i jakościowe oraz standardy obowiązujące na budowie – dzięki temu szkolenia mogą być uruchamiane wtedy, kiedy konkretne kompetencje są faktycznie potrzebne.

Trzy powiaty wokół jednego rynku pracy

W ostatnich miesiącach wyraźnie wzmocniła się też współpraca samorządów, szkół, pracodawców i instytucji rynku pracy. Jej ważnym etapem było podpisane 1 czerwca w Starostwie Powiatowym w Wejherowie porozumienie 23 podmiotów – w tym wszystkich lokalnych samorządów powiatu wejherowskiego, szkół ponadpodstawowych, uczelni, urzędu pracy, organizacji przedsiębiorców i rzemiosła oraz Rumia Invest Park. Rumi i miejskiej spółce powierzono przy tym szczególną rolę w utworzeniu Centrum Kompetencji GENERATOR jako regionalnego ośrodka praktycznego przygotowania kadr.

Miesiąc później porozumienie rozszerzono o powiat pucki i lęborski. Współpraca objęła tym samym trzy sąsiadujące powiaty bezpośrednio związane z lokalizacją elektrowni jądrowej. Łącznie mieszka na tym obszarze blisko 400 tys. osób, z czego około 230 tys. jest w wieku produkcyjnym, a blisko 16 tys. to uczniowie szkół ponadpodstawowych.

– Najbardziej cieszy mnie to, że trzy sąsiadujące ze sobą powiaty potrafiły zjednoczyć się wokół wspólnego celu. Przygotowanie kadr dla tak dużej inwestycji wymaga patrzenia szerzej, niż przez granice jednej gminy czy jednego powiatu. Mamy wspólny rynek pracy, wspólne wyzwania i bardzo duży potencjał ludzi – zaznacza Agnieszka Rodak.

Wspólny obszar trzech powiatów daje możliwość wcześniejszego identyfikowania braków kompetencyjnych, oceny dostępnych zasobów pracowników oraz kierowania oferty szkoleniowej tam, gdzie w kolejnych etapach inwestycji będzie na nią największe zapotrzebowanie.

Kilka tygodni szkolenia zamiast kilku lat nauki od początku

Jednym z podstawowych założeń GENERATORA jest koncentracja na praktyce i stosunkowo krótkich formach szkoleniowych. Odbiorcami kursów będą osoby posiadające już określone kwalifikacje techniczne, pracownicy wymagający uzupełnienia kompetencji, osoby zmieniające zawód oraz kadry przygotowywane do konkretnych zadań na dużych projektach przemysłowych.

Projekt zakłada budowę dwóch obiektów z halami, pracowniami i specjalistycznymi laboratoriami, uzupełnionych o zewnętrzną strefę szkoleniową odwzorowującą procesy placu budowy – tam prowadzone będą ćwiczenia związane z organizacją robót, logistyką, pracami na wysokości czy zasadami bezpieczeństwa. W kolejnych latach ta sama infrastruktura ma służyć też do przygotowania pracowników zajmujących się serwisem i utrzymaniem ruchu – dzięki czemu Centrum będzie działać także po zakończeniu najintensywniejszego etapu budowy elektrowni.

Kadry wąskim gardłem inwestycji

Skala przyszłego zapotrzebowania na pracowników pokazuje, dlaczego działania kadrowe trzeba uruchamiać z kilkuletnim wyprzedzeniem. Według „Planu zapewnienia wykwalifikowanych kadr dla Elektrowni Jądrowej Lubiatowo-Kopalino”, przygotowanego przez Polskie Elektrownie Jądrowe, w szczytowym okresie budowy potrzebnych będzie około 10,5 tys. pracowników budowlanych i montażowych. Wśród najbardziej poszukiwanych mają znaleźć się elektrycy, monterzy rurociągów przemysłowych, pracownicy konstrukcji stalowych, cieśle, operatorzy maszyn oraz betoniarze-zbrojarze.

Jednocześnie analiza wykonana przez Rumia Invest Park wspólnie z Przemysłową Akademią Rozwoju pokazuje wyraźne niedopasowanie obecnej struktury kształcenia zawodowego do potrzeb dużych inwestycji przemysłowych. Spośród około 52,7 tys. uczniów szkół branżowych i technicznych w dziesięciu przeanalizowanych powiatach około 27 proc. kształci się w zawodach ocenianych jako szczególnie przydatne przy realizacji projektu jądrowego. W części kluczowych specjalności liczba osób wchodzących na rynek pracy pozostaje bardzo mała, podczas gdy zapotrzebowanie może w krótkim czasie wzrosnąć wielokrotnie.

– Musimy patrzeć na kwestie kadrowe w perspektywie całego regionu i kilku najbliższych lat. Na Pomorzu równolegle będą rozwijane projekty związane z energetyką jądrową, offshore, portami i przemysłem, a wszystkie będą potrzebowały podobnych kompetencji technicznych. To oznacza rosnącą konkurencję o elektryków, spawaczy, monterów czy pracowników utrzymania ruchu, której skutki odczują również stocznie i firmy produkcyjne. Dlatego przygotowanie nowych kadr i przekwalifikowanie pracowników trzeba rozpocząć odpowiednio wcześnie – podkreślała już w maju Agnieszka Rodak.

Dlatego jednym z ważnych założeń GENERATORA jest otwarcie programu także na osoby dorosłe, które chcą uzupełnić, rozszerzyć lub zmienić swoje kompetencje. Centrum ma umożliwiać stosunkowo szybkie przygotowanie pracowników, posiadających już doświadczenie techniczne, do nowych standardów i rodzajów pracy. Planowane są również programy dla nauczycieli zawodu, instruktorów oraz doradców zawodowych, którzy będą mieć wpływ na kolejne roczniki pracowników wchodzących na rynek.

Ważną grupą odbiorców będą także przedsiębiorstwa przygotowujące się do wejścia do łańcucha dostaw elektrowni jądrowej. Dla wielu z nich wyzwaniem będzie dostosowanie pracowników do wymagań jakościowych, dokumentacyjnych, organizacyjnych i bezpieczeństwa, obowiązujących przy projektach jądrowych. GENERATOR ma tworzyć warunki do zdobywania tych kompetencji jeszcze przed rozpoczęciem realizacji konkretnych kontraktów.

Local content zaczyna się od pracownika

W tym miejscu pojawia się także kwestia local content, czyli tego, jaka część wartości tworzonej przy wielkich inwestycjach pozostanie w polskiej gospodarce. Sam udział krajowych firm w łańcuchu dostaw nie wystarczy, jeżeli zabraknie ludzi przygotowanych do pracy.

– Local content zaczyna się właśnie od pracownika – podkreśla Agnieszka Rodak. – Jeżeli mówimy o wzmacnianiu zdolności i kompetencji polskich przedsiębiorców po to, aby mogli znaleźć swoje miejsce w łańcuchu dostaw, musimy zadbać o to, żeby mieli ludzi zdolnych te zadania wykonać.

Dlatego rozwój kadr ma bezpośrednie znaczenie dla wzmacniania polskiego udziału w inwestycji.

GENERATOR wchodzi w kolejny etap

Od maja wokół GENERATORA wydarzyło się wiele. Jest pozwolenie na budowę, rekomendacja Pomorskiej Rady Kompetencji Jądrowych, porozumienie trzech powiatów i coraz większe grono instytucji wspierających przedsięwzięcie.

Poparcie dla projektu podtrzymuje wojewoda pomorska Beata Rutkiewicz. Do grona podmiotów deklarujących wsparcie należą także organizacje pracodawców, między innymi Pracodawcy RP, Forum Pracodawców Północy i Pracodawcy Pomorza, oraz instytucje i środowiska związane z energetyką, nauką i rozwojem kompetencji, w tym Women in Nuclear Polska czy Centrum Zrównoważonego Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego.

Dla Pomorza znaczenie tego projektu będzie można ocenić dopiero za kilka lat. Budowa elektrowni jądrowej może wygenerować tysiące miejsc pracy i otworzyć lokalnym przedsiębiorstwom dostęp do wieloletnich kontraktów. O tym, jaka część tych korzyści pozostanie w regionie i polskiej gospodarce, zdecydują zdolność krajowych firm do wejścia do łańcucha dostaw oraz dostępność odpowiednio przygotowanych ludzi.

Centrum Kompetencji GENERATOR ma stworzyć takie zaplecze przed rozpoczęciem największego zapotrzebowania na pracowników. Teraz przed projektem etap, który zdecyduje o tempie dalszej realizacji.