Spacerujemy ze sztuką. Najciekawsze wystawy tej jesieni na Pomorzu

„Zapisy. Leszek Brogowski i galeria gn 1978-1981”, NOMUS Nowe Muzeum Sztuki, 9.10.2026-31.01.2027 r.

Czy i w jaki sposób fotografia może stać się narzędziem krytycznego myślenia, a galeria miejscem budowania niezależnej wspólnoty? Jak tworzyć sztukę w rzeczywistości politycznych ograniczeń? 

W muzeum NOMUS Nowe Muzeum Sztuki otwiera się wystawa poświęcona twórczości Leszka Brogowskiego oraz historii legendarnej gdańskiej galerii gn działającej w latach 1978-1981 – poprzedniczki Gdańskiej Galerii Fotografii.

Ekspozycja obejmuje materiały archiwalne dokumentujące unikalną działalność konceptualną galerii: fotografie, rysunki, grafiki, druki ulotne, a także mało znane w Polsce rysunki oraz fotografie natychmiastowe Leszka Brogowskiego i wybrane prace artystek i artystów wystawiających w gn. 

Na wystawie zostaną zaprezentowane prace z archiwów Leszka Brogowskiego, Pawła Borkowskiego, Marty Olchowik-Choynowskiej, Witolda Węgrzyna, Muzeum Narodowego w Gdańsku, Fundacji im. Zofii Rydet, Muzeum Sztuki w Łodzi oraz z kolekcji partnera wystawy, Alaina Oudina – francuskiego architekta, właściciela galerii i kolekcjonera, który od 1983 roku wspierał Brogowskiego, organizując jego pierwszą francuską wystawę w galerii À l’Enseigne des Oudin.

„Paulina Semkowicz. Jezioro szczęście”, Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej, 16.10.2026-3.01.2027 r.

Obraz sielskiego lata spędzanego w „mająteczku” – na letnisku, działce, daczy, w second-home cabanon, hytte czy w górskim chalet – to częsty motyw podejmowany w literaturze, filmie i malarstwie, a pośrednio – w muzyce. Skromne warunki takiego domostwa, nierzadko wyposażonego w bardzo podstawowe wygody, rekompensuje letnikom komfort emocjonalny zapewniany przez rodzinę, przyjaciół, sąsiadów i gości, a niekiedy służbę. Letni skwar stanowi warunek sine qua non osiągnięcia stanu tytułowego szczęścia, urzeczywistnianego dzięki ochładzającej kąpieli. Daje to mieszkańcom obszarów klimatu umiarkowanego przyczynek do wspominania przez resztę roku stanów przyrody, pogody i możliwości, jakie otworzyło przed nimi gorące lato. 

Letni dom Pauliny Semkowicz, kupiony jako jednoizbowa chata i rozbudowany przez jej ojca, przez lata (sic!) był ośrodkiem i świadkiem realnie prostego, a emocjonalnie i wizualnie nadzwyczajnego „lajfstajlu”. Nieprzypadkowo umiejscowiony na Suwalszczyźnie – lata świetlne od rodzinnego Krakowa – urządzony został z inteligencką nonszalancją i wyposażony w przedmioty skromne, często znalezione lub kupione za bezcen, przerobione, przystosowane, pomalowane, a niekiedy odrapane i zamontowane bez wyraźnej przyczyny, choć służące z ponadczasową siłą rozwiązań prowizorycznych. Malarskie impresje na temat tych wspomnień, których ukoronowaniem i celem jest zanurzenie się w przylegającym do posiadłości jeziorze, stanowią oś wystawy.

„Norbert Delman. Tymczasowa pława”, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie, 2.10.2026-31.01.2027 r.

Centralnym elementem wystawy jest siedmiometrowy kuter – rzeczywisty fragment ludzkiej cywilizacji, który staje się miejscem powstawania nowych, wyobrażonych form życia. Tymczasowa pława to spotkanie z formami życia, jakie mogą powstać wśród odpadów czy szczątków ludzkiej cywilizacji.

Pozyskany przez artystę kuter jest elementem rzeczywistości zestawionym z efektem artystycznego zmagania z formą, materią i znaczeniem wraku. To, co porasta kuter, tworzy abstrakcyjną kompozycję, której poszczególne elementy mogą i powinny budzić różnorakie skojarzenia. Instalacja stanowi rzeźbiarską interpretację procesów rozpadu i transformacji. Tym samym nawiązuje do kontekstu katastrof ekologicznych wywołanych działalnością człowieka, nieopanowanego wzrostu ilości odpadów oraz przenikania zanieczyszczeń do wszystkich sfer środowiska. 

Wystawa została sfinansowana w ramach III edycji Ogólnopolskiego Programu Dotacyjnego Artystyczna Podróż Hestii organizowanego przez Fundację Artystyczna Podróż Hestii i ERGO Hestię.