Nowoczesna infrastruktura portowa fundamentem rozwoju gospodarki morskiej

Rola portów w bezpieczeństwie energetycznym i gospodarczym

W gospodarce morskiej nie ma dziś miejsca na improwizację. Porty, które chcą odgrywać realną rolę w globalnych łańcuchach dostaw, muszą inwestować w nowoczesną, wielowymiarową infrastrukturę – zarówno od strony morza, jak i lądu.

– Porty odgrywają coraz istotniejszą rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa nie tylko gospodarczego, ale również żywnościowego i energetycznego – przekonywał Arkadiusz Marchewka, wiceminister infrastruktury podczas ubiegłorocznej wizyty w Porcie Gdańsk. – Dlatego też rozwój infrastruktury morskiej stanowi jeden z filarów naszej polityki budżetowej. Obecnie w Porcie Gdańsk realizujemy szereg inwestycji, które to bezpieczeństwo wzmacniają. 

Inwestycje hydrotechniczne w Porcie Gdańsk. Brama od strony morza

Porty nie są już dziś jedynie miejscem przeładunku towarów. To złożone organizmy logistyczno-przemysłowe, w których sprawność infrastruktury decyduje o atrakcyjności dla armatorów, operatorów terminali i firm z zaplecza logistycznego. Głębokość torów wodnych, długość i nośność nabrzeży, dostępność placów składowych, sprawne połączenia kolejowe i drogowe – wszystkie te elementy składają się na realną zdolność do obsługi nowoczesnych statków i rosnących wolumenów ładunków. 

Port Gdańsk od kilku lat inwestuje właśnie w ten fundament. Kluczowe znaczenie mają tu projekty hydrotechniczne, które poprawiają dostępność portu od strony morza i umożliwiają zawijanie największych jednostek operujących na Morzu Bałtyckim.

Pogłębianie torów wodnych i modernizacja nabrzeży

Jednym z najważniejszych elementów rozwoju Portu Gdańsk jest pogłębianie torów wodnych i akwenów portowych. Dostosowanie ich parametrów do obsługi statków o coraz większym zanurzeniu to warunek konieczny utrzymania konkurencyjności. Dzięki tym inwestycjom Gdańsk stał się jedynym portem na Bałtyku zdolnym do regularnej obsługi największych kontenerowców oceanicznych.

Równolegle realizowane są projekty związane z modernizacją nabrzeży – ich wzmocnieniem, wydłużeniem oraz przystosowaniem do nowoczesnych urządzeń przeładunkowych. To pozwala nie tylko zwiększać zdolności przeładunkowe, ale także skracać czas obsługi statków, co ma kluczowe znaczenie dla armatorów operujących w warunkach silnej konkurencji i presji kosztowej.

Rozbudowa nabrzeży to inwestycja w przyszłość 

W Porcie Gdańsk pod koniec 2025 roku oficjalnie zakończono rozbudowę Nabrzeża Bytomskiego. Inwestycja została dofinansowana ze środków unijnych w ramach instrumentu „Łącząc Europę” CEF2. To istotny krok w kierunku dalszego wzmacniania pozycji Portu Gdańsk w sieci TEN-T oraz zwiększania jego konkurencyjności na rynku transportu morskiego. Generalnym wykonawcą był PORR. Wartość zadania wyniosła ok. 43 mln zł.

Nowe parametry techniczne i możliwości przeładunkowe

Dzięki tej inwestycji Nabrzeże Bytomskie uzyskało status wielofunkcyjnego nabrzeża przeładunkowego umożliwiającego obsługę znacznie większych jednostek niż dotychczas. Przed przebudową głębokość przy nabrzeżu wynosiła około 6 m, co pozwalało na cumowanie statków o długości do 116 m i nośności ok. 7 000 DWT. Po modernizacji parametry te znacząco wzrosły.

 – Modernizacja Nabrzeża Bytomskiego, zlokalizowanego w Porcie Wewnętrznym, ma ogromne i wielowymiarowe znaczenie dla funkcjonowania całego Portu Gdańsk. To projekt, który – choć obejmuje jeden odcinek infrastruktury – wpływa na cały układ portowy, jego przepustowość i perspektywy rozwoju – podkreśliła Dorota Pyć, prezes Portu Gdańsk. 

Rozwój tzw. starego portu jest dziś ważny w kontekście dynamicznie rosnących przeładunków i zmieniających się potrzeb rynku. To właśnie tu koncentrują się operacje, które wymagają elastycznej, wielofunkcyjnej i technicznie zaawansowanej infrastruktury. Dzięki takim inwestycjom Port Wewnętrzny staje się coraz silniejszym ogniwem systemu transportowego, wspierając rozwój handlu, przemysłu i energetyki.

Dorota Pyć / prezes Portu Gdańsk 

Zakończenie tej inwestycji zbiegło się z działaniami prorozwojowymi dotyczącymi zagospodarowania przyległych terenów portowych. Przed Portem Gdańsk ostatni etap – wybór operatora, który będzie prowadził działalność przeładunkową, wykorzystując pełny potencjał nowej infrastruktury.  

Rozbudowa Nabrzeża Bytomskiego to nie tylko poprawa infrastruktury, lecz także inwestycja w przyszłość polskiej gospodarki morskiej – w rozwój transportu, handlu i bezpieczeństwa energetycznego oraz surowcowego kraju.

Infrastruktura lądowa – port bez wąskich gardeł

Równie istotna, jak dostęp od strony morza, jest dostępność portu od strony lądu. Bez sprawnych połączeń drogowych i kolejowych nawet najlepiej wyposażony terminal nie spełni swojej roli. W Porcie Gdańsk realizowane są inwestycje, które eliminują wąskie gardła komunikacyjne i integrują port z krajowym oraz międzynarodowym systemem transportowym. 

Rozbudowa układu drogowego na terenach portowych, nowe wiadukty, place manewrowe i drogi dojazdowe znacząco poprawiają płynność ruchu ciężarowego. Z kolei inwestycje kolejowe – nowe bocznice, modernizacja istniejących linii i zwiększanie przepustowości – wzmacniają rolę kolei jako ekologicznego oraz efektywnego środka transportu zaplecza portowego. Dzięki temu Port Gdańsk staje się realnym węzłem intermodalnym, zdolnym do obsługi nie tylko polskiego rynku, ale także ładunków tranzytowych z Europy Środkowo-Wschodniej. 

Współpraca z PLK i dostęp do terminali głębokowodnych

W odpowiedzi na rosnące potrzeby infrastrukturalne, pod koniec ubiegłego roku Polskie Linie Kolejowe oraz Zarząd Morskiego Portu Gdańsk podpisali porozumienie w sprawie rozbudowy infrastruktury dostępowej do głębokowodnych terminali przeładunkowych Portu Gdańsk zlokalizowanych na wyspie Stogi. Planowana inwestycja ma strategiczne znaczenie dla wzmocnienia gospodarki i bezpieczeństwa państwa poprzez zwiększenie: 

• potencjału logistycznego Portu Gdańsk,
• przepustowości na liniach kolejowych zarządzanych przez PLK.

Port Gdańsk tylko w 2024 roku obsłużył ponad 355 tys. wagonów kolejowych. Przy czym cały transport kolejowy, wyprowadzający ruch z głębokowodnej części portu, odbywa się za pomocą jednego mostu. Warto dodać, że na wyspie portowej zlokalizowane są specjalistyczne terminale głębokowodne, które odpowiadają za ponad 80 procent przeładunków w porcie.

Porozumienie z PLK zakłada, iż:

• w pierwszej kolejności zostanie opracowane studium wykonalności (I etap w latach 2026-2027),
• w 2028 roku mają rozpocząć się prace nad dokumentacją projektową (II etap),
• jej przygotowanie umożliwi w perspektywie do roku 2034 rozpoczęcie realizacji inwestycji w zakresie kolejowej infrastruktury towarzyszącej rozbudowie Portu Gdańsk (III etap).

Wpływ rozwoju Portu Gdańsk na gospodarkę i region

Infrastruktura hydrotechniczna i lądowa tworzy ramy dla kolejnego etapu rozwoju – rozbudowy i specjalizacji terminali. Port Gdańsk konsekwentnie zwiększa swoje zdolności przeładunkowe w kluczowych segmentach:

• kontenerowym,
• paliwowym,
• masowym,
• drobnicowym.

Nowe terminale i rozbudowy istniejących obiektów oznaczają nie tylko większe wolumeny, ale także dywersyfikację działalności portu. To ważne w czasach niestabilnych rynków oraz zmieniających się kierunków handlu. Port, który potrafi elastycznie reagować na potrzeby rynku, zyskuje przewagę konkurencyjną.

Efektem konsekwentnych inwestycji infrastrukturalnych jest wyraźne umocnienie pozycji Portu Gdańsk w regionie Morza Bałtyckiego. Port przestał być jedynie regionalnym graczem, a stał się jednym z kluczowych hubów logistycznych tej części Europy. 

• Dla armatorów oznacza to możliwość bezpośrednich połączeń oceanicznych, krótszy czas transportu i większą przewidywalność operacyjną.
• Dla operatorów terminali – stabilne warunki rozwoju i możliwość inwestowania w nowoczesne technologie.
• Dla zaplecza logistycznego i przemysłu – impuls do rozwoju magazynów, centrów dystrybucyjnych i usług okołoportowych.

 – Podstawowym celem portu jest tworzenie warunków do prowadzenia działalności handlowej. Wspierając biznes, przyczyniamy się do stabilności finansowej państwa – dodała prezes Portu Gdańsk.

Nowoczesna infrastruktura portowa to nie tylko przeładunki i statystyki. To realny wpływ na gospodarkę – miejsca pracy, rozwój regionu i zwiększenie odporności państwa na zakłócenia w globalnych łańcuchach dostaw. Port Gdańsk, dzięki inwestycjom infrastrukturalnym, staje się jednym z filarów bezpieczeństwa gospodarczego i energetycznego kraju. W dłuższej perspektywie to właśnie infrastruktura – trwała, nowoczesna i elastyczna – decyduje o tym, które porty będą liderami, a które pozostaną na peryferiach. Przykład Portu Gdańsk pokazuje, że konsekwentne inwestowanie w fundamenty rozwoju gospodarki morskiej przynosi wymierne efekty i buduje trwałą przewagę konkurencyjną.