Koniec testów na zwierzętach? Gdańska naukowczyni opracowała rewolucyjną metodę

Pierwsza Polka z najważniejszym wyróżnieniem za ochronę zwierząt w nauce

Lush Prize to najważniejsze wyróżnienie na świecie przyznawane za badania i inicjatywy zmierzające do ograniczenia oraz całkowitego wyeliminowania testów na zwierzętach. Nagroda ta przyznawana jest od 2012 roku i obejmuje pięć głównych kategorii: 

• Nauka,
• Szkolenia,
• Świadomość Społeczna,
• Rzecznictwo Polityczne,
• Młody Naukowiec.

Dr Alicja Mikołajczyk jest pierwszą laureatką z Polski w historii tej nagrody. Badaczka z Uniwersytetu Gdańskiego została doceniona w kategorii Młody Naukowiec za „prace przyczyniające się do zastąpienia wykorzystania zwierząt w testach bezpieczeństwa nanocząsteczek poprzez rozwijanie zaawansowanych metod komputerowych (in silico) do oceny toksyczności złożonych, innowacyjnych, zaawansowanych materiałów”.

Badania in silico zamiast testów na zwierzętach. Na czym polega nauka human-relevant?

Dr Alicja Mikołajczyk wpisuje się w aktualne światowe trendy związane z nauką human-relevant. Opiera się ona na danych i modelach możliwie najlepiej odzwierciedlających biologię człowieka oraz mechanizmy działania substancji chemicznych, a także materiałów. W praktyce oznacza to możliwość: 

• wcześniejszego identyfikowania potencjalnych zagrożeń,
• lepszego projektowania bezpiecznych produktów,
• ograniczania liczby kosztownych i czasochłonnych badań eksperymentalnych.

Jednocześnie podejście to wspiera stopniowe odchodzenie od testów na zwierzętach na rzecz metod bardziej mechanistycznych, efektywnych i adekwatnych biologicznie.

Przyszłość bez okrucieństwa. Algorytmy AI zastępują laboratorium

Kilka miesięcy temu, informując o nominacji do tej nagrody gdańskiej naukowczyni, pisaliśmy: 

„Wyobraźmy sobie laboratorium bez klatek. Zamiast królików, myszy czy szczurów – potężne komputery, algorytmy sztucznej inteligencji i precyzyjne modele molekularne. Tak wygląda przyszłość nauki, nad którą pracuje dr Alicja Mikołajczyk. Jej badania mają nie tylko wyeliminować cierpienie zwierząt, ale także skrócić czas analiz nawet o kilka lat oraz obniżyć koszty projektowania nowych substancji.

Jak to działa? Zamiast aplikować krem na skórę zwierzęcia i czekać na reakcję, komputer przewiduje na podstawie struktury molekularnej, czy dana substancja będzie bezpieczna dla człowieka. To tzw. metody in silico – badania prowadzone wyłącznie w wirtualnej przestrzeni, które w połączeniu z testami in vitro (na komórkach) tworzą kompletny obraz bezpieczeństwa nowego produktu”.

Dr Alicja Mikołajczyk o nagrodzie: Warto mierzyć wysoko i realizować marzenia

Na tę nagrodę czekałam wiele lat. Dlatego wyróżnienie Lush Prize jest dla mnie nie tylko ogromną motywacją do dalszej pracy, ale również dowodem na to, że warto mierzyć wysoko i konsekwentnie realizować swoje marzenia. W nauce, podobnie jak w życiu, sukces rzadko jest efektem jednego, przełomowego momentu. Najczęściej jest sumą wielu prób, porażek, poświęceń i małych kroków, które z czasem prowadzą nas bliżej celu

dr Alicja Mikołajczyk / naukowczyni z UG, laureatka nagrody Lush Prize

Gratulujemy!