Quo vadis Pomorze? Dyskusja nad startegią rozwoju województwa. Finał za kilka miesięcy

W kwietniu tego roku Sejmik Województwa Pomorskiego podjął decyzję o opracowaniu nowej Strategii Rozwoju Województwa Pomorskiego - do 2035 roku. W maju zaprezentowano jej założenia i od tego czasu trwały prace analityczne i eksperckie nad tym dokumentem. 

To nie koniec, a dopiero początek szerokich konsultacji społecznych

Ich efektem jest teraz Projekt strategii - przyjęty przez zarząd województwa 8 września – i zaprezentowany oraz omówiony podczas poniedziałkowej, 28 września, sesji Sejmiku. Ale jak podkreślano, to nie koniec, a dopiero początek szerokich konsultacji społecznych, które potrwają w sumie cztery miesiące – dokładnie do 8 stycznia 2027 roku (w ramach działań konsultacyjnych odbyła się już konferencja otwierająca w Gdańsku w Muzeum II Wojny Światowej, a także pierwsza z dziewięciu konferencji regionalnych w Malborku). 

Marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk podczas poniedziałkowej sesji zachęcał radnych do udziału w kolejnych spotkaniach i konferencjach konsultacyjnych, które odbędą się w głównych miastach regionu w: 

• Chojnicach, 
• Bytowie, 
• Lęborku, 
• Kwidzynie, 
• Słupsku, 
• Starogardzie Gdańskim, 
• Kościerzynie 
• i w Gdyni. 

Jak podkreślał, to dobra okazja, by wsłuchać się w lokalne potrzeby mieszkańców. 

- Konsultacje projektu strategii przeprowadziliśmy i przeprowadzimy również z ponad 40 gremiami opiniodawczymi i doradczymi samorządu województwa, na przykład z Pomorską Radą Przedsiębiorczości, Wojewódzkim Zespołem Koordynacji ds. Polityki Umiejętności, Wojewódzką Radą Dialogu Społecznego czy Pomorską Radą Działalności Pożytku Publicznego. Celem tych intensywnych i ponadstandardowych działań jest skonsultowanie projektu strategii z jak najszerszym gronem partnerów i wsłuchanie się w głosy wszystkich zainteresowanych osób i podmiotów: mieszkańców, samorządów terytorialnych, przedsiębiorców, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, uczelni oraz szeroko rozumianego sektora instytucji publicznych. Traktujemy strategię jako formułę otwartego dialogu o przyszłości Pomorza – mówił podczas sesji marszałek Mieczysław Struk. - Jestem przekonany, iż na końcu tego procesu, w lipcu 2027 roku osiągniemy wspólną wizję Pomorza do roku 2035. 

Marszałek, zachęcając też radnych Sejmiku do dyskusji nad Strategią podzielił się kilkoma pytaniami, z którymi on i twórcy Strategii mierzyli się podczas prac nad dokumentem. 

- Po pierwsze, co jest niezbędne, aby Pomorze było marką przyciągającą inwestorów, regionem dysponującym szeroką ofertą edukacyjną i wykwalifikowaną kadrą, wspierającym zarówno przedsiębiorstwa rozwijające się w oparciu o tradycyjne dla regionu potencjały, ale również te poszukujące nowych ścieżek wzrostu, mogące stać się czempionem w skali krajowej i międzynarodowej. Po drugie w jaki sposób zdyskontować inwestycje w elektrownię jądrową i morską energetykę wiatrową, dzięki którym stajemy się głównym ośrodkiem przesunięcia bieguna energetycznego Polski z południa na północ? Po trzecie: Jakie działania możemy podjąć na poziomie regionalnym, aby zwiększyć poziom gotowości cywilnej wobec hybrydowych oraz militarnych zagrożeń oraz cyberbezpieczeństwa, ale także podnieść naszą odporność na zmiany klimatu – mówił Mieczysław Struk. – Po czwarte wyzwaniem dla Pomorza pozostają dysproporcje rozwojowe poszczególnych części województwa. Musimy znaleźć odpowiedź na pytanie, w jaki sposób zapewnić możliwie równomierny poziom jakości życia na Pomorzu. Kolejne pytanie, to co możemy zrobić, by wśród regionów starzejących się być tym, który starzeć się będzie najwolniej? Jakie kroki trzeba podjąć, aby Pomorze stało się regionem przyjaznym dla młodych, utalentowanych osób: uczniów, studentów czy doktorantów? 

Założenia Strategii Rozwoju Województwa Pomorskiego 2035 przedstawił radnym dr Adam Mikołajczyk, dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego. 

- Ten dokument nie powstał po to, żeby zamknąć dyskusję, ale co jest bardzo ważne, żeby ją otworzyć. Nie byłoby sensu robić konsultacji, gdyby nie było przedmiotu konsultowania. Więc jest to dokument, który może się jeszcze bardzo mocno zmienić, stąd zaplanowany kilkukrotny też głos Sejmiku w trakcie tych najbliższych miesięcy. Daliśmy sobie na to cztery miesiące. To jest wielokrotnie ponad standard prawny, bo nie jest celem konsultacji wykonanie tego prawnego obowiązku, tylko rzeczywiście stworzenie sytuacji, w której jak największa liczba mieszkańców i gremiów decyzyjnych, struktur ważnych dla zarządzania regionem będzie się z tym dokumentem utożsamiać. Bo to za pomocą środków, narzędzi, także finansowych tych partnerów cele będą realizowane – mówił dr Adam Mikołajczyk.

Sześć kluczowych strategicznych wyzwań rozwojowych dla Pomorza

Sam dokument nie zawiera szczegółowych zadań, inwestycji czy konkretnych pomysłów. Jest bowiem zarysem do działania.

- Biorąc pod uwagę różne uwarunkowania przygotowaliśmy listę sześciu największych, najważniejszych tematów, z którymi się teraz trzeba wziąć za bary. Nie jest zaskoczeniem, że transformacja gospodarcza i energetyczna to jest punkt pierwszy, bo to jest i szansa, którą można lepiej lub gorzej wykorzystać. Istotą tutaj tego myślenia w tej strategii jest to, jak zbudować w regionie wysoko marżową gospodarkę, jak zarabiać na tym, że u nas będzie tworzona energia, od której zależy państwo. To oczywiście nie tylko chodzi o te nowe źródła, także chodzi o rolę portów, coraz bardziej kluczową dla całego naszego kraju. I oczywiście rzecz polega na tym, żeby upowszechnić pośród pomorskich firm technologie, rozwiązania, które bazując na dostępie do energii, będą w stanie budować gospodarkę marżową. Stąd taka, takie określenie w tej strategii, może dziwne dla niektórych gospodarka wartości – mówił dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego. 

I tak w projekcie Strategii Rozwoju Województwa Pomorskiego 2035 zdefiniowano te sześć kluczowych strategicznych wyzwań rozwojowych, które mają wyznaczać kierunek działań dla regionu: 

• Transformacja gospodarcza i energetyczna – budowa gospodarki bardziej odpornej, efektywnej energetycznie i zdolnej do wykorzystania transformacji jako impulsu rozwojowego; 
• Kompetencje przyszłości – lepsze dopasowanie edukacji, kształcenia zawodowego i ustawicznego oraz szkolnictwa wyższego do zachodzących zmian gospodarczych i technologicznych; 
• Odporność Pomorza – przekształcenie Pomorza w modelowy region o wysokim stopniu odporności cywilnej, cyfrowej i środowiskowej; 
• Bezpieczeństwo klimatyczne i środowiskowe – zmniejszenie presji na środowisko, utrzymanie dobrej jakości powietrza oraz wzmacnianie poziomu adaptacji regionu do zmian klimatu; 
• Równoważenie rozwoju regionu – optymalne wykorzystanie potencjałów poszczególnych obszarów oraz poprawa spójności transportowej; 
• Adaptacja do zmian demograficznych – poprawa warunków życia poprzez wzrost dostępności mieszkań, funkcjonalnych i estetycznych przestrzeni publicznych oraz wysokie standardy edukacji i usług publicznych, co ma sprzyjać przyciąganiu oraz zatrzymywaniu mieszkańców, pracowników, talentów i inwestorów.

Podczas Sejmiku niektórzy radni Sejmiku odnieśli się do założeń Strategii, próbowali też zwrócić uwagę na ich zdaniem kluczowe elementy z zakresu np. gospodarki morskiej czy kultury. Ale, jak podkreślano, w tym dokumencie nie ma miejsca na konkretne inwestycje. Dokument już liczy ponad 100 stron. Teraz może zapoznać się z nim każdy mieszkaniec województwa (tutaj). Ważnym głosem był m.in. ten radnej Marty Cymańskiej, by przemyśleć raz jeszcze godziny spotkań konsultacyjnych w poszczególnych miastach, bo (to z inicjatywy konkretnych samorządów) są głównie godziny dopołudniowe, gdy mieszkańcy są w pracy. 

Terminy kolejnych spotkań w ramach Strategii

• 2 października – Chojnice
• 7 października – Bytów
• 21 października – Lębork
• 28 października – Kwidzynie
• 4 listopada – Słupsk
• 18 listopada – Starogard Gdański
• 25 listopada – Kościerzyna
• 4 grudnia – Gdynia

W marcu 2027 roku Strategia ponownie stanie na zarządzie województwa i odbędzie się kolejna debata w Sejmiku. W czerwcu zarząd po raz trzeci przyjrzy się dokumentowi i wypracowana w ten sposób wersja trafi do przyjęcia przez Sejmik.

Szczegóły związane z pracami nad Strategią można znaleźć na stronie Urzędu Marszałkowskiego.